آشنایی با خانه‌های تاریخی سنندج - رسانه مجازی نیلسو

آشنایی با خانه‌های تاریخی سنندج

عمارت به خانه‌های بسیار بزرگی گفته می‌شود که نشانه زندگی اشرافی حاکمان و والیان ایرانی در دوران گذشته بوده است.

  • توسط ارمغان عبیری
عمارت خسروآباد

شهر سنندج، مرکز استان کردستان، شهری مملو از جاذبه‌های گردشگری تاریخی و طبیعی زیبا و بکر است. خانه‌های تاریخی این شهر، از جمله مهم‌ترین مقاصد گردشگران خارجی و داخلی محسوب می‌شود. در این مطلب سعی می‌کنیم تا شما را با بعضی از معروف‌ترین این بناها بیشتر آشنا کنیم.

بیشتر بخوانید:

عمارت مشیر دیوان

عمارت مشیر دیوان
عمارت مشیر دیوان

عمارت مشیر دیوان، معروف‌ترین بنای تاریخی شهر سنندج محسوب می‌شود که در دوره قاجاریه به دست میرزا یوسف مشیر دیوان (مشاور حاکم منطقه) ساخته شد. این عمارت دارای بخش‌های مختلفی مانند یک ایوان ستون‌دار، تالار، چند آبنما و هفت حیاط است که در آن‌ها از سبک معماری ایرانی استفاده شده است. پنجره‌های زیبای این عمارت ترکیبی از گرده‌چینی چوب و شیشه‌های رنگی است و سقف آن هم به صورت شیروانی طراحی شده است. ایوان ستون‌دار عمارت مشیر دیوان دارای طرح کلاه‌فرنگی بوده و با مقرنس‌های گچی و ارسی‌های اسلیمی تزئین شده است.

عمارت امجدالاشراف

عمارت امجدالاشراف
عمارت امجدالاشراف

عمارت تاریخی امجدالاشراف متعلق به تاجری اصفهانی به نام میر ابوطالب بود که در سال ۱۲۱۷ هجری قمری در سنندج و با سبک هنر معماری اصفهانی بنا شد. این عمارت بزرگ دو طبقه دارای اتاق‌های سه‌دری و پنج‌دری فیروزه‌ای‌رنگ و گچ‌بری‌ها، مقرنس‌‌کاری، نقش‌های اسلیمی و نقاشی‌های الهام‌گرفته از هنر غربی است. حیاط عمارت امجدالاشراف هم سنگفرش شده و دارای یک حوض مستطیلی‌شکل بزرگ است.

عمارت آصف وزیری (خانه کرد)

عمارت آصف وزیری (خانه کرد)
عمارت آصف وزیری (خانه کرد)

عمارت آصف وزیری (خانه کرد) موزه مردم‌شناسی کردستان است که در دوره صفویه و توسط آصف اعظم (میرزا علی‌نقی‌خان لشکرنویس) بنا ‌شده ‌است. این عمارت در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید. خانه کرد، طوری طراحی شده بخش اصلی ساختمان در قسمت شمال، آفتابگیر بوده و در هوای سرد کردستان، گرم باقی بماند. برای حفظ گرمای عمارت در هنگام سرما، سقف‌های عمارت را هم به صورت دوجداره ساخته‌اند. نمای بیرونی بنا، چوبی و آجری بوده و پنجره‌هایش هم با طرح‌های ارسی و شیشه‌های رنگی تزئین شده‌اند. در داخل حیاط عمارت، حمامی قدیمی وجود دارد که دارای ستون‌های سنگی حجاری‌شده، کاشی‌کاری‌ و تزئینات آهک‌بری زیباست.

عمارت وکیل‌الملک

عمارت وکیل‌الملک
عمارت وکیل‌الملک

عمارت وکیل الملک متعلق به خاندان متنفذ و ثروتمند وکیل بود که در دوره زندیه، توسط محمدرشیدبیگ وکیل ساخته شد. این بنا بارها مرمت و بازسازی شده و بعدها چند حیاط، بازارچه و حمام به آن اضافه شد. بنای عمارت وکیل‌الملک به یک بخش مرکزی و چند بخش فرعی تقسیم می‌شود و نمای بیرونی بنا هم آجری است. حیاط بزرگ این عمارت دارای درختان بلند و سرسبز است و در جلوی ایوان‌های اصلی، ستون‌هایی با تزئینات طنابی قرار گرفته و روی آن‌ها سقف شیروانی با طرح کلاه‌فرنگی کار شده ‌است. حمام عمارت وکیل‌الملک هم در داخل عمارت واقع شده و دیوارهایش با طرح‌هایی از گیاهان و جانورانی مثل طاووس تزئین شده است.

عمارت حبیبی

عمارت حبیبی
عمارت حبیبی

قدمت عمارت زیبای حبیبی به اواخر دوره پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار برمی‌گردد و متعلق به ملا لطف‌الله شیخ‌الاسلام، یکی از علمای اهل سنت است. سال‌ها بعد، عبدالحمیدخان سنندجی، ملقب به سالار سعید، صاحب قسمت بیرونی این بنا شد و قسمت داخلی عمارت هم در اختیار خاندان حبیبی قرار گرفت. بعدها، بخش متعلق به سالار سعید به موزه سنندج تبدیل شد و بخش متعلق به خاندان حبیبی هم از سال 1371 به تملک سازمان میراث فرهنگی کردستان درآمد و امروزه به بخش اداری موزه سنندج تبدیل شده است.

عمارت سالار سعید

عمارت سالار سعید
عمارت سالار سعید

عمارت سالار سعید، یادگار دوران ناصرالدین شاه قاجار است که در سال ۱۱۳۶، توسط مالکش، سالار سعید، به اداره فرهنگ واگذار شد و تا سال ۱۳۵۱ از آن به عنوان دانشسرا، کتابخانه و خانه پیشاهنگان استفاده می‌شد. این عمارت در سال 1354، بعد از مرمت و بازسازی به یکی از مهم‌ترین موزه‌های سنندج تبدیل شد. عمارت دارای یک حیاط بزرگ، بنایی دو طبقه پر از پنجره، تالار تشریفات، زیرزمینی با سقف گنبدی، حوض‌خانه و انبار است که با گچبری‌ها و آینه‌کاری‌های هنرمندانه تزئین شده است. نمای بیرونی عمارت هم آجری بوده و دارای یک درگاه قدیمی است. موزه عمارت سالار سعید دارای دو بخش باستان‌شناسی و مردم‌شناسی است. بخش باستان‌شناسی به بخش‌های پیش‌تاریخ، عصر تاریخ، دوران اسلامی و بخش موقت تقسیم شده و اشیای قیمتی و باستانی از دوران ماقبل تاریخ تا دوران قاجار در آن نگهداری می‌شود. اشیاء مربوط به بخش مردم‌شناسی هم در سال 1382 به خانه کرد منتقل شد و در حال حاضر، موزه سالار سعید، به‌طور اختصاصی به نمایش آثار باستانی می‌پردازد.

عمارت اردلان

عمارت اردلان
عمارت اردلان

در گذشته، خانواده سرهنگ آزموده اردلان مالک اصلی عمارت اردلان محسوب می‌شدند. عمارت اردلان حیاطی مرکزی دارد و بنای عمارت در چهار ضلع اطراف حیاط قرار گرفته است. فضای این عمارت دودری، سه‌دری و پنج‌دری تالار و ارسی‌های زیبا است و سردر ورودی آن هم به شکل نیم‌هشتی ساخته شده و دارای سکوهای قرینه سنگی است. در وسط حیاط عمارت نیز آبنما و باغچه زیبایی دارد و گچ‌بری، آجرکاری و حجاری و نرده‌های فلزی، جلوه زیبایی به کل عمارت داده‌اند. این عمارت در حال حاضر به میراث فرهنگی کردستان تعلق دارد و یکی از آثار ملی ثبت‌شده ایران به شمار می‌رود.

عمارت خسروآباد

عمارت خسروآباد
عمارت خسروآباد

باغ و عمارت خسروآباد، مجموعه‌ای به مساحت ۶۰۰۰ مترمربع است که به سبک معماری ایرانی ساخته شده است. این عمارت در دوره قاجار و در سال ۱۲۲۳ هجری قمری ساخته شده و مرکز حکومت امان‌الله خان اردلان والی (خسرو اردلان)، از حاکمان معروف کردستان بود. گفته می‌شود که بخش شرقی بنا (قصر) در دوران زندیه ساخته شده و گسترش و تکمیل مجموعه توسط خسرو اردلان انجام گرفته است. عمارت خسروآباد، اغلب مکانی برای برگزاری جشن‌ها، مراسم و تشریفات و همچنین اقامتگاه افراد حکومتی به شمار می‌رفت. بنای اصلی عمارت که یک قصر سلطنتی با ورودی ستون‌دار است، در وسط باغی زیبا و بزرگ قرار گرفته و با آجرکاری‌، گچ‌بری‌، حوض چلیپا و اُرسی‌های زیبا تزئین شده است. در گذشته، چهار خیابان و چهار خندق در اطراف بنا وجود داشته که امروزه فقط بخش‎‌های کوچکی از خیابان‌ها باقی مانده است. در بخش شرقی بنا هم غلام‌گردش‌ها و یک ایوان ستون‌دار وجود دارد. حمام، اتاق خدمه و دربانان (قاپچیان)، آشپزخانه و اصطبل هم سایر قسمت‌های این بنا هستند. در حال حاضر، طاق بزرگی که در قسمت سردر باغ و روبه‌روی مقبره شرف‌الملک قرار داشت تخریب شده،‌ اما در اصلی از ۴ تکه بزرگ تنه درخت گردو به سبک دروازه‌های قلعه‌های حکومتی ساخته شده ‌است. آب شرب این بنا از مجموعه قنات‌های روی کوه آبیدر تأمین می‌شد. این عمارت در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

عمارت شیخ غیاثی

عمارت شیخ غیاثی
عمارت شیخ غیاثی

این عمارت بزرگ، متعلق به عارف معروف، شیخ محمدباقر غیاثی بود که هم‌اکنون هم در اختیار نوادگان او قرار دارد. عمارت غیاثی به دست استاد ابراهیم مختارپوریان ساخته شده است. یکی از بخش‌های این عمارت، بنایی سه‌طبقه است که در دوره پهلوی و در حیاط اصلی و کنار قنات ساخته شد. فضای این عمارت دارای پنج‌دری‌ها و سه‌دری‌ها، انبار و زیرزمین، هشتی و تراس، راهرو و مسجد است که در گذشته از آن به عنوان محلی برای بست استفاده می‌شد. سردر ورودی عمارت هم معماری بسیار زیبایی دارد که برای ورود به بنا باید از آن عبور کرد و بعد از گذشتن از هشتی، حیاط بیرونی، حیاط اصلی و محل اقامت شیخ، رسید. در قسمت‌های مختلف بنا، ارسی‌سازی با طرح‌های اسلیمی، قاب‌بندی، گچ‌بری، حجاری روی سنگ و تزئینات آجری دیده می‌شود.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer