آشنایی با طلاق در قانون ایران به زبان ساده - رسانه مجازی نیلسو

آشنایی با طلاق در قانون ایران به زبان ساده

  • توسط ارمغان عبیری
بررسی انواع طلاق

صرف‌نظر از علت اصلی طلاق، بررسی انواع طلاق و آثار حاکم بر آن‌ها اهمیت زیادی دارد. بر طبق قانون ایران، طلاق احوال شخصیه است یعنی پیروان ادیان رسمی قانون اساسی، می‌توانند بر طبق دین خود طلاق بگیرند. در این مطلب شما را با مفهوم و انواع طلاق در قانون ایران آشنا می‌کنیم.

بیشتر بخوانید:

تعریف طلاق

طلاق به معنای رهایی، آزاد کردن و تمام کردن رابطه زناشویی است. طلاق در قانون ایران ویژه عقد دائم و از اختیارات مرد است و او برای طلاق، به شروط سند ازدواج نیازی ندارد، اما مرد باید در زمان طلاق، تمام حقوق زن اعم از مهریه، نفقه، اجرت‌المثل تا نصف دارایی را به صورت کامل به او بدهد، مگر اینکه زن تمکین نکرده یا منزل را ترک کند که در این صورت فقط مهریه داده می‌شود. حتی اگر زن حامله باشد، مرد همچنان حق طلاق دارد. در طرف مقابل، زن تنها زمانی می‌تواند از شوهرش طلاق بگیرد که یا از همسر خود وکالت در طلاق داشته باشد، یا بتواند در دادگاه ثابت کند در عسر‌و‌حرج قرار دارد. مرد می‌تواند در زمان ازدواج یا بعد از آن، به همسرشان وکالت در طلاق بدهند. درصورتی‌که زنی وکالت در طلاق داشته باشد، می‌تواند به‌صورت یکطرفه و هر زمانی که بخواهد، از مرد طلاق گرفته و مهریه و نفقه هم بگیرد.

انواع طلاق

  • طلاق رجعی: طلاق از طرف مرد.
  • طلاق بائن: طلاق خلع از طرف زن و مبارات طلاق توافقی.

طلاق رجعی

طلاق رجعی نوعی از طلاق است که در مدت عدّه برای مرد حق رجوع (بازگشت به زن) وجود دارد. زن در مدت عدّه طلاق رجعی همسر مرد محسوب شده و باید با مرد در یک منزل زندگی کند. در صورت وقوع رجوع، حداکثر تا یک ماه فرصت ثبت این موضوع در دفترخانه وجود دارد و در غیر این صورت، مجازات حبس تعزیری یا جزای نقدی درنظر گرفته شده است.

تعریف و آثار عدّه

عدّه مدتی است که تا پایان یافتن آن، زنی که از شوهرش جدا شده، نمی‌تواند دوباره ازدواج کند و برای اطمینان از نداشتن فرزندی از همسر خود و احترام به رابطه‌ زناشویی سابق، حق ازدواج دوباره ندارد. مدت عدّه با توجه به نوع پایان ازدواج: مرگ شوهر، فسخ ازدواج یا طلاق، نوع ازدواج دائم یا موقت و بارداری یا عدم بارداری زن متفاوت است.

طلاق در قانون ایران ویژه عقد دائم و از اختیارات مرد است
طلاق در قانون ایران ویژه عقد دائم و از اختیارات مرد است
  • عدّه‌ طلاق در عقد دائم ۳ دوره عادت ماهیانه است
  • عدّه‌ زن حامله، چه در عقد موقت و چه دائم تا زمان تولد نوزاد است
  • عدّه‌ فوت همسر، چه در عقد دائم و چه موقّت، ۴ ماه و ده روز است. اگر زن حامله باشد، عده‌ وفات تا زمان تولد نوزاد است.

تعریف و آثار رجوع

حق رجوع در طلاق رجعی یعنی که مرد می‌‌تواند در مدت عدّه بدون نیاز به عقد مجدّد، به همسرش بفهماند که او را مجدداً به همسری پذیرفته است. به شرط اینکه مرد قصد رجوع و اراده‌ واقعی ازسرگیری رابطه‌ زناشویی و تشکیل مجدد خانواده‌ خود را داشته باشد. مرد می‌تواند حرفی بزند و با همسرش مصالحه کند یا کاری انجام دهد که نشانه بازگشت به زندگی باشد، مثل آنکه دست همسرش را بگیرد یا روسری او را از سرش دربیاورد. قانون‌گذار ایران قصد رجوع را شرط اساسی در برقراری دوباره رابطه‌ زناشویی قرار داده تا امکان سوءاستفاده از زن را از بین ببرد؛ بنابراین اگر مرد قصد رجوع نداشته، حتی اگر عملی انجام بدهد که نشان از رجوع باشد، قانوناً رجوع واقع نشده است. عدّه‌ طلاق رجعی به زن و شوهر فرصت می‌دهد تا به زندگی و فرزندانشان بیندیشند. در این مدت، زن حق نفقه دارد و اگر مرد از پرداخت نفقه خودداری کند، زن قانوناً می‌تواند از او شکایت کند. زن و مرد در مدت عدّه طلاق رجعی همسر محسوب شده و باید تا پایان عده زن و مرد در یک منزل زندگی کنند. اگر زن در دوران عدّه با کسی ازدواج کند، آن ازدواج باطل است و در صورت آگاهی از حکم عدّه، ازدواج و رابطه‌ زن با شوهر دوم برای همیشه حرام می‌‌شود. در صورت مرگ یکی از طرفین در عدّه رجعی هم دیگری از او ارث می‌برد.

طلاق بائن

بائن به معنی جداشونده است. همه طلاق‌ها رجعی هستند، مگر مواردی که برای طلاق بائن آمده است. در این نوع طلاق، در مدت عدّه مرد حق رجوع ندارد، رابطه‌ ازدواج قطع شده و زن در حکم همسر نیست، زن و مرد بر هم حرام می‌شوند، زن حق نفقه ندارد و مرگ یکی از طرفین در مدت عدّه باعث ارث بردن طرف دیگر نمی‌شود. در نتیجه، اگر مرد بخواهد دوباره با آن زن ازدواج کند باید عقد جدیدی جاری شود. طلاق در موارد زیر بائن است:

  1. طلاقی که قبل از رابطه جنسی واقع شود
  2. طلاق زن یائسه
  3. طلاق خلع و مبارات مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد
  4. سومین طلاقی که بعد از سه وصلت پشت‌سرهم (سه‌طلاقه) صورت بگیرد (خواه وصلت در نتیجه رجوع باشد یا در نتیجه ازدواج جدید)
  5. طلاق در صورت عسر و حرج زن

سه‌طلاقه

اگر مردی ۳ بار با یک زن ازدواج کند یعنی بعد از اولین ازدواج خود از وی طلاق بگیرد، باز با همان زن ازدواج کند، دوباره طلاق بگیرد و برای بار سوم با او ازدواج کند و برای سومین بار طلاق بگیرد، طلاق سوم طلاق بائن محسوب می‌‌شود و دیگر امکان رجوع در مدت عدّه برای مرد وجود ندارد، زن و مرد بر هم حرام می‌شوند. مرد درصورتی می‌‌تواند با همان زن ازدواج کند که زن با مرد دیگری ازدواج کند و با او رابطه‌ زناشویی برقرار کند و بعد از او طلاق بگیرد، اما طلاق عدّی، سه طلاقه‌ای است که سه بار سه‌طلاقه شده است؛ یعنی در مجموع نه بار طلاق صورت گرفته است. در این صورت، آن زن و مرد تا ابد بر هم حرام خواهند شد و دیگر نمی‌توانند باهم ازدواج کنند. تفاوت سه‌طلاقه و طلاق عدّی در این است که زن و مرد در سه‌طلاقه تا ابد به هم حرام نمی‌‌شوند، اما در طلاق عدّی تا ابد به هم حرام‌اند و تحت هیچ شرایطی نمی‌توانند با هم ازدواج کنند.

طلاق خلع

در طلاق خلع زن به دلیل تنفری که از همسرش دارد، مالی عین مهریه، معادل مهریه، کمتر یا بیشتر از مهریه به مرد می‌دهد تا در مقابل این مال از او جدا شود. طلاق خلع از این جهت بائن محسوب می‌‌شود که زن با بخشش تمام یا قسمتی از مهریه‌ حق رجوع مرد را از بین می‌‌برد، اما اگر زن در دوره عدّه از بخشش مال پشیمان شود و بخواهد آن را پس بگیرد، طلاق بائن به طلاق رجعی تبدیل شده و مرد در دوران عدّه حق رجوع خواهد داشت.

طلاق مبارات

طلاق به معنای رهایی، آزاد کردن و تمام کردن رابطه زناشویی است
طلاق به معنای رهایی، آزاد کردن و تمام کردن رابطه زناشویی است

در طلاق مبارات (طلاق توافقی) هم مرد از زنش متنفر است و هم زن از شوهرش. در این طلاق هم زن مقداری از مهر خود را می‌‌بخشد، اما این مقدار نمی‌‌تواند بیشتر از میزان مهریه‌اش باشد چرا که مرد هم از زنش متنفر است و می‌‌خواهد این رابطه به پایان برسد. طلاق توافقی سریع‌ترین و آسان‌ترین نوع طلاق است. در این طلاق، زن و مرد باید بر سر مسائل اصلی مانند مهریه، نفقه و فرزندان توافق کنند. در غیر این صورت، دادگاه درباره آن‌ها تصمیم‌گیری می‌کند.

مفهوم و موارد عسر‌و‌حرج

عسر و حرج به معنی سختی و مشقت است که در آن، زن از ادامه‌ زندگی با همسرش عاجز شده و تحمل آن زندگی برایش ممکن نیست و هر‌طور شده می‌‌خواهد از مرد جدا شود. در این صورت، زن با مراجعه به دادگاه خانواده علت عسروحرج را بیان کرده و با اثباتش از دادگاه درخواست طلاق می‌‌کند. دادگاه در صورت اثبات عسر‌و‌حرج، مرد را ملزم می‌‌کند که زن را طلاق بدهد. اگر اجبار مرد ممکن نباشد، زن با اذن قاضی و با حکم دادگاه طلاق داده می‌‌شود. عسر و حرج یک موضوع کلی است و مصداق مشخصی ندارد. از جمله این مصادیق عبارت‌اند از:

  1.  ترک زندگی خانوادگی ازسوی مرد حداقل به مدت ۶ ماه‌ متوالی یا ۹ ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه‌؛
  2.  اعتیاد مرد به یکی از انواع مواد مخدر یا ابتلا به‌ مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد؛
  3. محکومیت قطعی مرد به حبس 5 سال یا بیشتر؛
  4. ضرب‌وشتم یا هرگونه سوء رفتار مستمر مرد که عرفاً با توجه‌ به وضعیت زن قابل‌تحمل نباشد؛
  5. ابتلا مرد به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا هر عارضه‌ صعب‌‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل کند.
قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer