آقای وزیر! نظام ارجاع بیمار را عملیاتی کنید - رسانه مجازی نیلسو

آقای وزیر! نظام ارجاع بیمار را عملیاتی کنید

گزارش نیلسو از ضرورت اجرای پرونده الکترونیک سلامت

  • توسط معصومه ستوده
سعید نمکی

در شرایط کنونی موضوع تحریم و کمبود منابع مالی موجب شده تا وزارتخانه‌ها برای انجام پروژه‌های ضروری خود با مشکل مواجه شوند. این وضعیت در وزارتخانه بهداشت و درمان به مراتب خطیرتر است چراکه به صورت مستقیم بر سلامت مردم تاثیر می‌گذارد. در چنین شرایطی وزارت بهداشت از پرونده الکترونیک سلامت رونمایی کرد تا گام مهمی در مدیریت خدمات سلامت بردارد و بتواند منابع سلامت را به درستی مدیریت و توزیع کند. به محض رونمایی از پرونده الکترونیک سلامت، این سوال از سوی برخی منتقدان مطرح شد که ایا ضرورتی وجود داشت که در شرایط نامساعد اقتصادی، وزارت بهداشت چنین پروژه‌ای را استارت بزند؟ مهمتر اینکه پرونده الکترونیک سلامت در صورت محاسبه هزینه و فایده، ارزش اجرایی شدن دارد یا خیر؟

شفاف‌سازی

اکبر رنجبرزاده عضو کمیسیون بهداشت مجلس با بیان اینکه کنترل تجویز دارو با ایجاد پرونده الکترونیک سلامت مهیا می‌شود، به «رسانه مجازی نیلسو» گفت:« با توجه به آثار زیان بار تجویز بیش از حد دارو، ضروری است خطرات چنین مواردی بین افراد جامعه فرهنگ‌سازی شود. یکی از مواردی که می تواند در کنترل تجویز دارو تاثیرگذار باشد، بحث الکترونیک شدن پرونده‌های سلامت افراد است که بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه باید پیش از این‌ها شکل اجرایی به خود می‌گرفت.»

اکبر رنجبرزاده عضو کمیسیون بهداشت مجلس
اکبر رنجبرزاده عضو کمیسیون بهداشت مجلس

رنجبرزاده افزود: «بدون شک ایجاد پرونده‌های الکترونیک سلامت در کاهش هزینه‌های بهداشت و درمان و ساماندهی امور درمان بیماران و عدم سرگردانی آنها نیز موثر است لذا اگر این قانون زودتر اجرایی می‌شد، در شفاف سازی هزینه‌های بهداشت و درمان نیز می‌توانست اثربخش باشد. از سویی دیگر نیاز است پزشکان نیز تلاش کنند که موارد علمی را نسبت به تجویز دارو مدنظر قرار دهند نه اینکه با درخواست بیمار و اطرافیان، تجویز دارو صورت گیرد زیرا این اقدام به تجویز بی‌رویه دارو کمک می‌کند. مهمتر اینکه داروخانه ها نیز نباید بدون تجویز پزشک، دارو را در اختیار بیمار قرار دهند چراکه خواسته یا ناخواسته، مصرف بیش از حد دارو، ضرر و زیان خود را بر بدن افراد به جای می‌گذارد. »

مدیریت هزینه

رسول خضری عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با بیان اینکه میزان مصرف دارو در پرونده الکترونیک سلامت مشخص می‌شود، به «رسانه مجازی نیلسو» گفت:« با این طرح خطاهای پزشکی کاهش پیدا می‌کند و بودجه سلامت را بهتر می‌توان مدیریت کرد. اجرای پرونده الکترونیک سلامت گام مهمی در حوزه بهداشت و درمان به شمار می‌روند اما متاسفانه هنوزبه طور گسترده در کل کشور اجرایی نشده است در حالی که اجرای آن می‌تواند بخش بزرگی از مشکلات حوزه بهداشت و درمان را حل کند.

رسول خضری عضو کمیسیون اجتماعی مجلس
رسول خضری عضو کمیسیون اجتماعی مجلس

وی افزود: «پرونده الکترونیک سلامت، دسترسی پزشک به شرایط و تاریخچه بیماری یک فرد را تسهیل کرده و می‌توان با استفاده از پرونده الکترونیک سلامت میزان مصرف دارو مشخص شده و می‌توان خطاهای پزشکی را کاهش داد. اجرای پرونده الکترونیک سلامت مدیریت حوزه بهداشت و درمان را متحول کرده و بدون شک موفقیت طرح تحول سلامت را نیز تضمین می‌کند. اجرای پرونده الکترونیک سلامت از مصوبات برنامه پنجم توسعه است اما هنوز به طور کامل این مصوبه نتوانسته شکل اجرایی به خود گیرد. اجرای پرونده الکترونیک سلامت به کاهش هزینه های بیمار کمک کرده و پزشک نیز می‌تواند از سوابق بیماری افراد نیز اطلاعات کاملی داشته باشد. درحالی که وزارت بهداشت باید اجرای آن را در اولویت قرار دهد که خوشبختانه به ضرورت اجرای ان وزارت بهداشت پی برد و ان را رونمایی کرد.»

تحولی بزرگ

یعقوب شیویاری عضو کمیسیون بهداشت مجلس، راه‌اندازی پرونده الکترونیک سلامت را به دلیل کاهش هزینه‌ها و نظام‌مند شدن حوزه درمان عامل انقلابی در حوزه سلامت دانست. شیویاری در انتقاد به ادعای سخنگوی وزارت بهداشت به «رسانه مجازی نیلسو» گفت:« سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کردند که اطلاعات بیش از ۷۴ میلیون نفر در پرونده الکترونیک سلامت ثبت شده و ۵۱ میلیون نفر نیز حداقل ‏یک خدمت در قالب این پرونده دریافت کرده‌اند. البته اینکه ادعا شود پرونده الکترونیک سلامت ۷۴ میلیون نفر تکمیل شده است باید در عمل نشان داده شود، به این صورت که در دولت الکترونیک هر فردی که به مراکز درمانی مراجعه می‌کند باید از این پرونده برخوردار باشد.»

یعقوب شیویاری عضو کمیسیون بهداشت مجلس
یعقوب شیویاری عضو کمیسیون بهداشت مجلس

وی افزود: «امیدوارم این خبر صحت داشته باشد، اما اینکه در چه زمان استفاده از این اطلاعات ثبت شده وارد فاز عملیاتی می‌شود باید مورد بررسی و راستی‌آزمایی قرار بگیرد، چرا که اطلاعات دقیقی در این مورد وجود ندارد. اگر برای هر بیمار پرونده الکترونیک سلامت وجود داشته باشد، مانع از تحمیل هزینه به جامعه می‌شود و از مراجعه بی‌رویه به مراکز درمانی هم جلوگیری می‌کند، ضمن اینکه وقتی پزشک خانواده برای هر خانواده وجود داشته باشد، افراد جامعه هم آرامش بیشتری خواهند داشت.اگر سیستم ارجاع عملیاتی شده و زیرساخت‌های لازم برای آن ایجاد شود، مشکلات حوزه درمان به طرز چشمگیری کاهش پیدا می‌کند، از سوی دیگر بیمار به طور خودسرانه به متخصص مراجعه نکرده یا دارو مصرف نمی‌کند.»

کار با چرتکه!

احسان شمسی کوشکی متخصص اخلاق پزشکی و دبیر کمیسیون اخلاق پزشکی سازمان نظام پزشکی ایران و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، مهمترین مزیت پرونده الکترونیک سلامت را نهادینه شدن نظام ارجاع دانست و به «رسانه مجازی نیلسو» گفت: «حجم بالای کار میزان خطا را در بیمارستان‌ها افزایش می‌دهد. این مشکلات به دلیل عدم وجود نظام ارجاع، ایجاد شده است. فقدان نظام ارجاع کارامد که سبب می‌شود که بیمارستان‌ها بسیار شلوغ شود. ما سالها تلاش کردیم که نظام ارجاع درست کنیم ولی چون پرونده الکترونیک سلامت نداشتیم به همین دلیل نظام ارجاع قابلیت پیاده‌سازی نداشت به عبارتی سامانه ما دستی بود.»

NREC Member Spec 918 Picture 682x1024 - آقای وزیر! نظام ارجاع بیمار را عملیاتی کنید
احسان شمسی کوشکی متخصص اخلاق پزشکی و دبیر کمیسیون اخلاق پزشکی سازمان نظام پزشکی ایران

وی افزود: «اگر پرونده الکترونیک سلامت وجود داشته باشد بیماری که می‌خواهد داروی خود را از داروخانه بگیرد قبل از اینکه به داروخانه برسد داروی او اماده شده است. وقتی پرونده الکترونیک سلامت وجود داشته باشد دیگر امکان ندارد که بتوان دارویی را قاچاق کرد. اگر سامانه ارجاع وجود داشته باشد دیگر یک نفر برای درمان یک بیماری ساده که در همان شهر قابل درمان است به یک بیمارستان فوق‌تخصصی در تهران نمی‌رود. شما به این نکته توجه کنید که چنین بیمارستانی تعداد زیادی بیمار سخت دارد که امکان درمان در سایر بیمارستان‌‌ها را نداشتند. به همین دلیل چنین بیمارستانی، باید به موارد بسیار پیچیده درمانی برسد و نباید وقت و توان این بیمارستان صرف رسیدگی به امور ساده درمانی شود. اداره نظام سلامت، بدون داشتن یک سیستم الکترونیک تحت وب به هم پیوسته یکپارچه ملی، مثل اداره سیستم بانکی با چرتکه است. اگر شما توانستید بانک مرکزی را با چرتکه اداره کنید و توانستید این کار را بدون کامپیوتر انجام دهید قطعا می‌توانید نظام سلامت را بدون پرونده الکترونیک اداره کنید. »

افزایش بقای بیماران سرطانی

دکتر علی قنبری رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت، مهمترین مزیت پرونده الکترونیک سلامت را تقویت نظام ارجاع وکاهش مرگ ومیر بیماران سرطانی دانست و به «رسانه مجازی نیلسو» گفت:« در شرایط کنونی برای بهبود پیش آگهی سرطان در چند سطح می‌توان برنامه‌ریزی کرد. در سطح پیشگیری به عنوان مثال اگر اقداماتی انجام شود که میزان بروز سرطان‌های با مرگ و میر بالا کم شود، پیش آگهی و بقای 5 ساله کل سرطان‌ها نیز در آن کشور یا منطقه بهبود می‌یابد نمونه آن مثلا اقدامات پیشگیرانه در جهت درمان عفونت اچ پیلوری و نقش احتمالی آن در کاهش بروز سرطان معده است اما مهمترین اقدامات را در سطح بالاتر یعنی تشخیص زود هنگام می‌توان انجام داد. هر چه سرطان‌ها زودتر تشخیص داده شوند، بقای بالاتر و هزینه کمتری دارند و مهمترین اقدام برای بهبود پیش آگهی همین تشخیص زودهنگام است. اما در بعد دیگر برنامه کنترل سرطان یعنی تشخیص، درمان و مراقبت‌های حمایتی و تسکینی نیز می‌توان اقدامات مهمی را انجام داد که بقای بیماران بهتر شود. مهمترین اقدامات در این سطح ارتقای کیفیت خدمت به بیماران است. ولی با چه اقداماتی می‌توانیم این کیفیت را در بیمار مبتلا به سرطان تضمین کنیم.»

دکتر علی قنبری رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت
دکتر علی قنبری رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت

وی افزود: «از مهمترین گام‌ها تلاش در جهت استقرار نظام ارجاع بیماران و گسترش دسترسی عادلانه به خدمات تشخیص و درمانی است. یعنی ما باید بیمار با علایم مشکوک را در سطح مراکز بهداشتی درمانی اولیه شناسایی و در اولین فرصت به سطح بالاتر ارجاع دهیم. آنگاه برای بیمار مشکوک در سطح دو خدمات، اقدامات تشخیصی قطعی انجام می‌شود و در گام بعدی به سطح سه که سطح تخصصی برای اقدامات درمانی است ارجاع می‌شود. اگر ما به درستی در سطح یک و دو افراد مشکوک را پیدا کنیم و تشخیص دهیم و مشخص باشد که بیمار باید به کدام مرکز در سطح سه ارجاع شود، دیگر نیاز نیست در هر شهر کوچک و حتی بزرگ مرکز تخصصی داشته باشیم و می‌توانیم قطب‌های تشخیص درمانی استانی ایجاد کنیم. در همین سطح سه نیز، ایده‌آل این است که خدمات را در مراکز جامع سرطان ارائه دهیم تا خدمات تشخیصی کامل‌تر و درمان و پیگیری بیماران در یک مرکز جامع و یک جا انجام شود و منجر به کوتاه شدن فاصله زمانی تشخیص تا شروع درمان و ارائه خدمات جامع در یک مرکز شود. در همین سطح سه همچنین نیاز است مراقبت‌های حمایتی و تسکینی برای افزایش کیفیت و کمیت زندگی نیز ارائه شود. این مراقبت‌ها اتفاقا منحصر به مراحل پایانی زندگی نیستند بلکه از زمان تشخیص بیماری و برای بهبود عوارض جسمی روانی بیماری ارائه می‌شود. چرا می‌گوییم مراقبت‌های حمایتی و تسکینی، کمیت زندگی را بهبود می‌‌بخشد؟ این نکته را مدنظر قرار دهید که تخفیف عوارض ناشی از خود بیماری و عوارض درمان، تحمل پذیری درمان‌های علاج بخش را افزایش داده و اجازه نمی‌دهد درمان به تعویق بیفتد پس اثربخشی درمان و در نتیجه، بقا را بهبود می‌بخشد.»

استوک دارو

بهنام عباسیان عضو شورای عالی نظام پزشکی با بیان اینکه با راه‌‌اندازی پرونده الکترونیک سلامت امکان مدیریت مراجعه به پزشک و دریافت دارو فراهم خواهد شد به «رسانه مجازی نیلسو» گفت: «متاسفانه خانه مردم ما به داروخانه و استوک دارو تبدیل شده است. به هر پزشکی مراجعه می‌کنند یک سری دارو برای انها تجویزمی‌شود. مواردی وجود داشته که یک بیمار در روز به سه متخصص مراجعه می‌کند در نهایت داروها را با سوبسید از داروخانه دریافت می‌کند.در بهترین شرایط، این داروها وارد منزل شده و استفاده هم نمی‌شود. مردم  در زندگی همواره اصول اخلاقی را مدنظر قرار بدهند. از سوی دیگر رسانه‌ها بهتر است تا واقعیات را به مردم بگویند به عبارت دیگر مردم باید در جریان قرار بگیرند که حضور و درمان آنها در بیمارستان چقدر هزینه داشته و دولت چه میزان از این هزینه را متقبل می‌شود. شفاف سازی در این زمینه لازم است زیرا هزینه اضافی یا سوبسید دولتی ازبیت‌المال پرداخته می‌شود. اگر پرونده الکترونیک سلامت و نظام ارجاع اجرایی شود. در این صورت مردم به صورت خودسرانه نمی‌توانند به این همه متخصص مراجعه کرده و در نهایت سوبسید دارو دریافت کنند.»

بهنام عباسیان عضو شورای عالی نظام پزشکی
بهنام عباسیان عضو شورای عالی نظام پزشکی

عزت الله گل‌علیزاده عضو شورای عالی نظام پزشکی از جدی گرفته نشدن نظام ارجاع در کشور و پرونده الکترونیک سلامت انتقاد کرد و به «رسانه مجازی نیلسو» گفت:« این سیستم از شبکه‌های بهداشت و درمانی آغاز شده ودر نهایت به بیمارستان‌های تخصصی و فوق‌تخصصی ختم می‌‌شود. نظام ارجاع به درستی در کشور اجرا نمی‌شود علیرغم اینکه در قانون برنامه چهارم و پنجم توسعه به کرات به این موضوع اشاره شده است. روزگاری دوستان این بهانه را مطرح می‌کردند که بودجه ندارند. خوشبختانه در حال حاضر بودجه کافی هست و نمی‌توان دیگر این بهانه را مطرح کرد که بودجه‌ای وجود ندارد. به هرحال این ساختار بیمه‌ای باید نظام بهتری را تجربه کند و نظارت کافی روی آن اعمال شود. با این حال این نظارت وجود ندارد و شما می‌توانید هرگونه گرافی، عکس و MRI را با این دفترچه بگیرید. حال این سوال مطرح می‌شود که آیا این کار درست بوده و پرت منابع محسوب نمی‌شود.همین عدم نظارت موجب شده که 70 درصد از گرافی‌ها و عکس‌ها بیهوده تجویز شده و اصولان نیازی به درج آن نبوده است. به عبازت دیگر تعداد زیادی از این آزمایش‌ها نتیجه نرمال دارد. به همین دلیل من اعتقاد دارم که بخش عظیمی از منابع سلامت ما پرت شده و از بین می‌رود. در حال حاضر ذائقه مردم به سوی تخصص‌گرایی تغییر پیدا کرده است به همین دلیل منابع ما مرتب در حال پرت شدن است در حالیکه اگر واقعا مردم به پزشک خانواده مراجعه کنند و آن پزشک آموزش کافی دیده باشد ومهارت کافی داشته باشد، می‌تواند 85-80 درصد از مشکلات را مرتفع کند. انجام این کار به سود نظام سلامت خواهد بود. ولی به دلیل اینکه این نظام نادیده گرفته شده است هرج و مرج زیادی در بازار سلامت به وجود آمده است. موضوع دیگری که باعث هدررفت منابع می‌شود این است که نیازی به این همه عکس و گرافی نیست در حال حاضر بازار سلامت ما موجب شده تا شرکت‌های تجهیزات پزشکی با وارد کردن دستگاه‌های گرانقیمت پول کلانی را به جیب بزنند. از سوی دیگر شرکت‌های دارویی برنده وضعیت موجود هستند که برخلاف سیاست‌های کلان، دارو وارد می‌کنند. »

بودجه

مهمترین انتقاداتی که در حال حاضر بر اجرای پرونده الکترونیک سلامت وارد می‌شود. مشکل زیرساخت و بودجه است. براساس برآوردهای کارشناسی اجرایی کردن پرونده الکترونیک سلامت بنا بر تصریح بسیاری ازکارشناسان تنها به 300 میلیارد تومان بودجه نیازمند است تا همه‌ی گام‌های آن اجرا شود. این رقم در برابر هزینه 140 هزار میلیاردی وزارت بهداشت بسیار ناچیز است. تجربه مشابه بیمه اختصاصی یکی از بانک‌ها در پیاده کردن «پرونده الکترونیک بیماران»، نشان داد که با اجرای «پرونده الکترونیک سلامت»، 30 تا 40 درصد هزینه‌های پرداختی در بخش درمان کاهش می‌یابد. این کاهش هزینه در حالی است که سطح خدمات ارائه شده به بیماران کاهش نمی‌یابد. با توجه به اینکه پرونده الکترونیک سلامت می‌تواند اهدافی همچون یکپارچه‌سازی اطلاعات سلامت شهروندان، ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی، توزیع عادلانه منابع سلامت، بهینه‌سازی مصرف منابع سلامت و اصلاح مدیریت نظام سلامت کشور مبتنی بر اطلاعات صحیح، دقیق و با قابلیت دسترسی سریع، تسریع و تسهیل تولید و مدیریت دانش پزشکی و زیستی،کمک به توسعه پزشکی مبتنی بر شواهد، کاهش عوارض ناشی از اشتباهات پرسنل پزشکی، کاهش هزینه‌های خدمات بهداشتی درمانی، افزایش امنیت اطلاعات سلامت، تقویت نقش نظارت در نظام سلامت، بهبود کیفیت آموزش پزشکی، ارائه خدمات نوین الکترونیکی، بهینه‌سازی کسب و کار نظام سلامت کشور را محقق کند. حال این سوال به صورت جدی مطرح می‌شود که ایا این طرح ضروری است  که اجرایی شود؟ با توجه به دستاوردهای این طرح که موجب صرفه‌جویی در هزینه و منابع می‌شود، بهتر است تا این طرح اجرایی شود اما به شرط اینکه نگرانی‌ها در مورد زیرساخت‌ها و بسترهای لازم ازبین برود و سرنوشت رونمایی ازپرونده الکترونیک سلامت اینگونه نشود که در میانه کار متوقف شود و تنها بودجه عظیمی ازبین برود. اگر وزارت بهداشت این تعهد را می‌دهد که کار را به سرانجام برساند، بهتر است تا اجرایی کردن پرونده الکترونیک سلامت را در اولویت کاری خود قرار دهد و با تمام توان ان را اجرایی کند تا پیش‌نیاز نظام ارجاع عملیاتی شود. اگر قرار است تا نظام ارجاع همچنان درحاشیه باقی بماند و نادیده گرفته شود پس بهتر است تا پرونده الکترونیک به بایگانی سپرده شود!

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

۲ دیدگاه ها

  1. من نمی دونم واقعا چرا شما تهرانی ها همه چیز. را واسه خودتون می خواید منی که در زابل زندگی می کنم چرا باید به دست یک سری پزشک بیسواد درمان بشم و اگر اونا صلاح دیدن من را به تهران ارجاع بدن ….شمایی که مطلب نوشتید و مرتب دم از عدالت می زنید این حرفتون ضد عدالته ….واقعا جای تاسف داره

  2. این حرفتون یعنی عدالت ….بهتره که ما بمیریم تا آقایون بیمارستانهاشون شلوغ نشه ….منی که در خاش زندگی می کنم اگر بخوام خودم را به دست این دکترها بدم که باید یه راست برم بهشت زهرا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer