آیا دولت به دنبال دور زدن تحریم‌ها با بیت‌کوین است؟! - رسانه مجازی نیلسو

آیا دولت به دنبال دور زدن تحریم‌ها با بیت‌کوین است؟!

پیدا کردن رد نقل و انتقالات مالی در شبکه ارز دیجیتالی به‌سادگی میسر نیست و وزارت خزانه‌داری آمریکا به‌راحتی نمی‌‌تواند از نقل و انتقالات بین‌المللی - مالی ایران در این بخش جلوگیری کند.

  • توسط شاهین فلسفی
آیا دولت دنبال دور زدن تحریم ها با بیت کوین 3 - آیا دولت به دنبال دور زدن تحریم‌ها با بیت‌کوین است؟!

کارشناسان معتقدند با بیت‌کوین و سایر ارز‌های دیجیتال، هیچ راهی برای تکرار مجدد تحریم‌های بانکی که به اقتصاد ایران آسیب می‌زنند، وجود ندارد.

بیشتر بخوانید:

تولید بیت‌کوین در ماه‌های اخیر در کشور رونق چشمگیری داشته و موجب شده تا گروه زیادی از مردم با هدف کسب سود بیشتر به خرید ماینر برای استخراج این رمزارز روی بیاورند؛ سودهای بالای تولید بیت‌کوین موجب شده تا حتی در مرغداری‌ها، مزارع کشاورزی و کارخانجات صنعتی و … عده‌ای با برق رایگان مشغول ماین بیت‌کوین شوند. تولید بیت‌کوین آن هم با برق صنعتی و بعضاً رایگان درحالی روبه افزایش است و عده‌ای از ایران به عنوان قطب جدید استخراج بیت‌کوین یاد می‌کنند که طبق اعلام مسئولان، قانونی برای این فعالیت در کشور وجود ندارد.

مصوبه بانک مرکزی به معنای ممنوعیت بیت‌کوین نبود

بانک مرکزی ایران در تاریخ ۹ دی ماه ۱۳۹۶، طی اطلاعیه‌ای به‌کارگیری ابزار بیت‌کوین و سایر ارزهای مجازی در تمام مراکز پولی و مالی کشور را ممنوع اعلام کرد. اما این حکم به معنای ممنوعیت کامل بیت‌کوین و ارزهای دیجیتال نبود.

طبق این اطلاعیه، هرگونه استفاده و خرید و فروش بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال در بانک‌ها، مؤسسات مالی و صرافی‌های دارای مجوز بانک مرکزی رسماً ممنوع اعلام شد. این ممنوعیت از گذشته نیز وجود داشت اما برای آن بخشنامه رسمی صادر نشده بود. در واقع تنها بانک‌ و صرافی‌های زیر نظر بانک مرکزی از خرید و فروش بیت‌کوین به صورت رسمی منع شدند.

بانک مرکزی همچنین به دلیل آنچه پولشویی و کلاهبرداری عنوان می‌شد، دستور مسدودسازی گسترده سایت‌های خرید و فروش بیت‌کوین و ارزهای دیجیتال را صادر کرد. به‌گونه‌ای که در حال حاضر هیچگونه مجوز رسمی برای تأسیس صرافی یا سایت خرید و فروش ارزهای دیجیتال توسط بانک مرکزی صادر نمی‌شود و تمامی سایت‌ها و مراکز فعلی به صورت غیررسمی فعالیت می‌کنند.

پس از اعلام این حکم، ناصر حکیمی، معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در گفتگویی درباره اطلاعیه منتشرشده مبنی بر ممنوعیت خرید و فروش ارزهای دیجیتال، اذعان داشت که اطلاعیه ممنوعیت استفاده از ارزهای دیجیتال در مراکز پولی و مالی از سوی شورای عالی مبارزه با پولشویی، سیاست نهایی بانک مرکزی در پول‌های دیجیتالی نیست. در واقع هیچ سیاستی در هیچ زمانی نهایی نیست و سیاست‌ها به صورت بازه زمانی در نظر گرفته می‌شوند.

بررسی موضوع بیت‌کوین در دولت

اخیراً هم معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران درباره موضع بانک مرکزی درباره تولید، تجارت و خرید و فروش بیت‌کوین در ایران گفت: درباره تولید بیت‌کوین موضوع به دولت محول شده است. اما خرید و فروش آن در داخل کشور با توجه به مصوبه شورای‌عالی مبارزه با پولشویی ممنوع است؛ البته باید بین تولید و خرید و فروش بیت‌کوین تفکیک قائل شد. نکته صریح اینکه خرید و فروش بیت‌کوین در ایران ممنوع است؛ در نتیجه مردم نباید وارد این حوزه شوند. نوسان قیمت بیت‌کوین بسیار زیاد است ضمن آنکه این ارزها ریسک قانونی هم دارند. بنابراین توصیه اکید می‌کنیم که مردم وارد این بازی نشوند.

آیا دولت دنبال دور زدن تحرم ها با بیت کوین است؟ - آیا دولت به دنبال دور زدن تحریم‌ها با بیت‌کوین است؟!
تسلط رمزارزها و بلاک‌چین‌ها در دنیای فناوری در آینده نه چندان دور محرز و مشخص است زیرا به‌طور قطع همان‌طور که فضای مجازی زندگی امروز ما را دربرگرفته است، رمزارزها هم در دنیای اقتصادی آینده نقش مهمی را بازی خواهند کرد

وی در‌باره اینکه آیا بانک مرکزی اقدامات لازم را در راستای مصوبه کمیسیون اقتصادی دولت انجام داده یا نه، افزود: مصوبه ذکرشده هنوز نهایی نشده و باید در دولت به تصویب برسد و پس از تصویب بانک مرکزی به تکالیف گفته‌شده عمل خواهد کرد.

حکیمی در پاسخ به این سؤال که آیا بانک مرکزی موافق دور زدن تحریم‌ها با بیت‌کوین است، اشاره کرد: آنچه مشخص است باید به ظرفیت فروشنده خارجی و همچنین قابلیت تبدیل بیت‌کوین یا سایر رمزارزها به ارزهای مورد قبول فروشندگان خارجی توجه داشت. درخصوص معاملات بیت‌کوین در ایران، هم مصوبه دولت، هم سیاست‌نامه و بیانیه‌های بانک مرکزی در زمان مقتضی شفاف‌سازی خواهند کرد.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر مطابق مصوبه شورای‌عالی مبارزه با پولشویی، خرید و فروش این رمزارزها ممنوعیت دارد، بنابراین هر کسی وارد این حوزه می‌شود باید ریسک نوسانات قیمت و ریسک قانونی را در نظر بگیرد؛ اما این درحالی ‌است که بازاریاب‌های شبکه‌ای و هرمی برای بیت‌کوین مانند درخت طلای پینوکیو تبلیغ می‌کنند. مردم باید مراقب باشند. بانک مرکزی در چند مرحله به منظور اینکه آحاد اقتصادی درباره معاملات ارزهای مجازی شفافیت لازم را داشته باشند توضیح داده است و یک پیش‌نویس سیاست‌نامه هم منتشر کرده و بنا دارد بنا به اقتضا بیانیه‌های لازم را در زمان مناسب به مردم بدهد تا از آسیب رسیدن به عموم جلوگیری شود.

آیا بیت‌کوین جرم است؟

قوه قضاییه به‌عنوان عالی‌ترین نهاد قانونی کشور، پیگیری و نظارت بر اجرای قانون را بر عهده دارد. بنابر فرآیند تأیید قوانین و مصوبات در مجلس، قوه‌ قضاییه معمولاً پس از اجرای یک قانون، بر اجرای آن نظارت می‌کند. طبق ماده ۲ قانون مجازات عمومی، «هر فعل یا ترک فعل که مطابق قانون قابل مجازات یا مستلزم اقدامات تأمینی یا تربیتی باشد، جرم محسوب می‌شود و هیچ امری را نمی‌توان جرم دانست مگر آنکه به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تأمینی یا تربیتی تعیین شده باشد.» بنابراین به دلیل نبود مجازات برای خرید و فروش ارزهای دیجیتال یا نگهداری بیت‌کوین نمی‌توان این عمل را جرم دانست.

با وجود این، دیگر نهادهای زیرنظر این سازمان مانند نیروی انتظامی در قبال کلاهبرداری‌های این حوزه به عنوان یک فناوری مسئولیت و اختیاراتی دارند. جدای بحث چیستی ارزهای دیجیتال، به عنوان یک فناوری، قانون می‌تواند پیگیری‌های لازم را تا جایی که ممکن باشد، انجام دهد. به همین دلیل در صورت رخ دادن هرگونه کلاهبرداری، هک یا عدم وفای به عهد در فضای ارزهای دیجیتال، یک فرد می‌تواند شکایت رسمی ارائه دهد و دادگاه به آن رسیدگی خواهد کرد.

به هر حال استخراج بیت‌کوین یا هر ارز دیجیتال دیگری در ایران به عنوان جرم شناخته نمی‌شود اما موضع کلی نهادهای قانون‌گذار درباره آن منفی است و همان‌طور که معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد به نظر می‌رسد در آینده شاهد قوانین مشخصی درباره آن باشیم.

استفاده از برق برای استخراج کوین جرم است؟!

استخراج به‌‌صرفه‌ بیت‌کوین از طریق دستگاه‌های استخراج به‌نام ای‌سیک (ASIC) انجام می‌شود. این دستگاه‌ها وارداتی هستند و اداره گمرک ایران، واردات دستگاه‌های استخراج را ممنوع کرده است و در حال حاضر این دستگاه‌ها عمدتاً به صورت قاچاق وارد کشور می‌شوند. همین باعث شده قانون، حق ضبط و توقیف این دستگاه‌ها را داشته باشد. بنابراین علیرغم اینکه استخراج بیت‌کوین در ایران جرم نیست اما سازمان برق می‌تواند جلوی استفاده از برق برای این فعالیت را بگیرد و همچنین به دلیل قاچاق بودن دستگاه‌ها، نیروی انتظامی حق ضبط دستگاه‌ها و حتی انجام اقدامات قضایی را دارد.

مصطفی نقی‌پور، مؤسس کافه بلاک‌چین درباره صنعت ماینینگ و دستگاه‌های ماینر گفت: دولت در این موضوع دارای تشتت آرای بسیار جدی است. به طور قطع هیچ ممنوعیتی در این رابطه وجود ندارد اما متأسفانه صداهای متفاوتی درباره این مسأله به گوش می‌رسد؛ به عنوان مثال، آقای فیروزآبادی، رئیس شورای عالی فضای مجازی در سال گذشته عنوان کرده بود: از نظر شورا ماینینگ و ورود به رمز ارزها ممنوعیتی ندارد و ما آن را به عنوان صنعت می‌شناسیم.

 کمیسیون اجتماعی دولت هم اجرای آن را مصوب کرد و در کمیسیون اقتصادی دولت مسأله هزینه مصرف برق مطرح و وزیر نیرو مکلف شد تا قیمت مصوب برق برای ماینینگ را اعلام کند اما بعد از گذشت یک‌سال، وزارت نیرو هیچ تعرفه‌ای را اعلام نکرد و حتی قبل از تابستان وزارت نیرو نامه‌ای به ارگان‌های امنیتی برای کشف و پلمب این مراکز داده است.

مؤسس کافه بلاک‌چین ادامه داد: وقتی از سوی دولت ماینینگ، صنعت عنوان می‌شود، بسیاری از فعالان اقتصادی در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند. اگر علت بستن مزارع ماینینگ مصرف بالای برق باشد، استفاده از برق کار غیرقانونی نیست. آنچه می‌تواند باعث تخلف مزارع باشد سخت‌افزارهای استفاده شده است زیرا ممکن است از سوی مبادی رسمی و گمرک وارد نشوند. مدیران وزارت صمت سال گذشته ماینینگ را صنعت اعلام کردند اما گمرک هیچ مجوزی برای ورود سخت‌افزارهای ماینینگ نداده است و این نشان‌دهنده عدم تصمیم‌گیری و تشتت آراء میان مسئولان است.

وی با انتقاد از بسته شدن مزارع ماینینگ توسط نیروی انتظامی تصریح کرد: اکنون ۸۰ درصد از ماینینگ‌ها در چین قرار دارند و دولت چین هم نگران مصرف برق مزارع است اما با تصمیم‌های خلق‌الساعه اقدام به بستن آن‌ها نمی‌کند. بستن مزارع ماینینگ جزء رفتارهای سلبی است و به جای شفاف‌سازی در این زمینه به رفتار غیرقانونی تبدیل شده است. ماینینگ در دنیا به طور قانونی انجام می‌شود اما در کشور ما به کار غیرقانونی تبدیل شده است و جوانان شاغل در صنعت ماینینگ به افرادی مجرم تبدیل می‌شوند.

چرا ایران بهشت استخراج بیت‌کوین است؟!

امروزه در کشورمان مجموعه‌های بزرگی وجود دارند که در آن‌ها سیستم‌های کامپیوتری پیچیده به استخراج رمزارز‌ها مشغول‌اند و این کار را به ازای مصرف برق زیاد به انجام می‌رسانند. مجموعه‌هایی که برخی‌شان به مدد تسهیلات و وام‌های کم‌بهره اشتغال‌زایی خرید و واردات دستگاه‌های موردنیاز برای استخراج رمزارز‌ها را به انجام رسانده‌اند. شنیده‌ها حکایت از فعالیت برخی اتباع خارجی در کشورمان در این خصوص دارد. پدیده‌ای چند سر زیان برای ایران و ایرانیان که سود ناشی از آن به جیب عده‌ای معدود می‌رود که برخی از ایشان حتی ایرانی یا ساکن ایران هم نیستند و تنها ارتباط‌شان با این سرزمین، بهای اندک برق و خدماتی است که در اختیار اشتغال‌زایی قرار می‌گیرد و مشوق ایشان برای دایر کردن کسب و کارشان در ایران است؛ کسب و کاری که در بسیاری از نقاط جهان سودآفرین است، اما در ایران پرسود‌تر از هر کشور دیگری است، از این رو که هزینه‌های این کار اندک‌تر است؛ آنقدر اندک که می‌شود با یک واقعیت ساده بیانش کرد: اینکه کوچک‌ترین واحد بیت‌کوین، یک ساتوشی (برابر 100000000 بیت‌کوین) در حال حاضر بیشتر از ریال ایران یعنی واحد پولی کشورمان می‌ارزد.

 علاوه بر این برق ارزان ایران به‌خصوص ارزان بودن برق صنعتی و کشاورزی باعث شده است تا بسیاری از فعالان در این زمینه از جمله چینی‌ها برای راه‌اندازی مزرعه‌های استخراج ارز دیجیتالی به ایران هجوم بیاورند.

مزایای بیت‌کوین در دور زدن تحریم‌ها

روزنامه نیویورک تایمز آمریکا در دهم بهمن ماه ۱۳۹۷ گزارشی از توسعه مزرعه‌های استخراج بیت‌کوین در ایران منتشر کرد و در آن گزارش عنوان نمود که یکی از راه‌های مقابله با تحریم‌های مالی و بانکی آمریکا برای ایران، استفاده از ارز‌های دیجیتالی و توسعه مزرعه‌های استخراج بیت‌کوین است. در ادامه گزارش آمده بود: مزیت این روش برای ایران این است که پیدا کردن رد نقل و انتقالات مالی در این شبکه ارز دیجیتالی به‌سادگی میسر نیست و وزارت خزانه‌داری آمریکا به‌راحتی نمی‌تواند از نقل و انتقالات بین‌المللی – مالی ایران در این بخش جلوگیری کند. هر چند وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش‌تر به شرکت‌های خارجی بابت همکاری با ایران در این حوزه، هشدار داده است.

کارشناسان در این زمینه می‌گویند، با بیت‌کوین و سایر ارز‌های دیجیتال، هیچ راهی برای تکرار مجدد تحریم‌های بانکی که به اقتصاد ایران آسیب می‌زنند، وجود ندارد. علی حسینی، کارشناس ارز‌های دیجیتال طی مصاحبه‌ای با اشاره به اینکه بیت‌کوین قابل ردیابی توسط آمریکا نیست، گفت: برای دور زدن تحریم‌ها باید ارز‌های دیگر نیز مورد بررسی قرار گیرند، چون هر یک از سکه‌های مجازی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند و باید دید کدام یک برای این کار مناسب‌تر خواهد بود.

البته قربانی، کارشناس فناوری مالی نظری متفاوت در مورد دور زدن تحریم ها از طریق بیت‌کوین دارد. وی گفت: اینکه دولتمردان می‌گویند ما تحریم‌ها را با بیت‌کوین دور می‌زنیم، حرف بی‌اساسی است. زیرا در تعامل از طریق شبکه بلاک‌چین، دولت به چند دلیل مشخص نمی‌تواند یک طرف این خرید و فروش باشد. اولاً شفافیت در خرید و فروش بیت‌کوین باعث می‌شود همه فعالیت‌ها (تراکنش‌ها) قابل ردیابی باشند بنابراین نمی‌توان مخفیانه کاری انجام داد. دوم اینکه وقتی تعداد تراکنش‌ها از یک حدی بالاتر برود، بقیه کاربران حساس می‌شوند که چه کسی در حال ردوبدل این تعداد تراکنش است. نکته سوم مربوط به حجم بازار بیت‌کوین است. این بازار تا این حد گسترده نیست که وقتی مثلاً معاملات عظیم نفتی توسط آن صورت گیرد، آب از آب تکان نخورد و کسی متوجه نشود.  بنابراین بعید می‌دانم سازوکار بیت‌کوین بتواند کمکی به دور زدن تحریم‌ها کند.

این کارشناس فناوری مالی افزود: در عین حال کاربرد خرید و فروش این محبوب‌ترین رمز ارز زمانی است که به‌عنوان مثال، تاجری در ایران قصد دارد با تاجری در کشوری دیگر کار کند. با توجه به شرایط فعلی که هیچ‌گونه راه انتقال پول بین ایران وکشور دیگر به طور سیستماتیک وجود ندارد، خریدار از طریق بیت‌کوین می‌تواند در کسری از ثانیه پرداخت لازم را انجام دهد. به عبارت دیگر، این سازوکار برای انجام تراکنش‌هایی در حد تجارت خرد یا متوسط قابل استفاده است.

چهار دلیل که چرا بیت‌کوین هرگز ممنوع نمی‌شود

اکثر کشورها در سراسر جهان در تلاش‌اند بیت‌کوین را قانون‌گذاری کنند. حتی بعضی از آن‌ها مانند بولیوی، مصر و عربستان سعودی آن را به طور کامل ممنوع کرده‌اند. مسأله این است که آنچه قانون‌گذاران می‌گویند اهمیتی ندارد چرا که چهار دلیل عمده وجود دارد که ثابت می‌کند بیت‌کوین غیرقابل ممنوعیت است.

دلیل نخست این است که قانونی علیه ارزهای رمزنگاری نمی‌تواند نوشته شود. در جامعه بیت‌کوین یک گفته معروف وجود دارد که همیشه آن را می‌شنوید: شما می‌توانید کشور خود را از بیت‌کوین بیرون بیاورید اما نمی‌توانید بیت‌کوین را از کشورتان بیرون کنید.

ث 1024x620 - آیا دولت به دنبال دور زدن تحریم‌ها با بیت‌کوین است؟!
استخراج بیت‌کوین یا هر ارز دیجیتال دیگری در ایران به عنوان جرم شناخته نمی‌شود اما موضع کلی نهادهای قانون‌گذار درباره آن منفی است و همان‌طور که معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد به نظر می‌رسد در آینده شاهد قوانین مشخصی درباره آن باشیم.

 چرا؟ زیرا قانون نوشتن علیه پروتکلی که گسترده‌تر از سیستم قانونی ذهن انسان است، بسیار سخت خواهد بود. دولت‌ها ممکن است بیت‌کوین را ممنوع کنند، اما مردم آن‌ها به استفاده از بیت‌کوین ادامه می‌دهند.

اکین فرناندز، بنیانگذار آزتک دات کو در این مقاله‌ای اشاره کرده که قانون‌گذاران جهت اعمال قانون بر این پروتکل نرم‌افزاری بسیار سریع اقدام می‌کنند، درحالی‌که به قانون‌گذاری نیازی ندارد: بیت‌کوین هیچ فرقی با نرم‌افزار واتس‌اپ ندارد. هر دوی آ‌نها دو پلتفرم نرم‌افزاری برای انتقال داده‌ها هستند. واتس‌اپ درحال‌حاضر دارای بیش از یک میلیارد کاربر است و هیچ قانونی برای آن نوشته نشده است. علاوه بر این، بیت‌کوین برخلاف ارز فیات قادر به انتقال در یک قرارداد بایندینگ (binding promise) بوده که غیرقابل شکستن است. این نرم‌افزار از قبل قوانین را اجرا و از قرارداد پیروی می‌کند.

نکته دوم بر این اصل مبتنی است که کسی نمی‌تواند یک نرم‌افزار توزیع‌شده و متن باز را ممنوع کند. بدین معنا که اینترنت ممکن است تا حدودی با استفاده از فیلترینگ سانسور شود. سایت‌ها ممکن است ممنوع شوند و حتی دولت‌ها ممکن است دسترسی اینترنت را برای همگان مسدود کنند، اما بیت‌کوین نمی‌تواند ممنوع شود زیرا مبتنی بر نود غیرمتمرکز است. نرم‌افزار توزیع‌شده بیت‌کوین آنقدر در جهان بزرگ شده که توقف آن غیرممکن شده است. حتی اگر همه  کشورهای جهان به منظور ممنوع کردن بیت‌کوین گرد هم آیند آن‌ها متوجه خواهند شد که بیت‌کوین غیرقابل ممنوعیت است.

نکته سوم اینکه بیت‌کوین می‌تواند با استفاده از ماهواره اجرا شود. در دسامبر سال گذشته، بلاک استریم پنجمین ماهواره خود را به فضا فرستاد و شبکه بلاک‌چین بیت‌کوین را از فضا اجرا کرد. این جسارت باعث می‌شود شبکه بیت‌کوین قوی‌‌تر و به اینترنت کمتر وابسته باشد.

آدام بک، مدیر بلاک استریم گفت: ما افزایش قدرت در شبکه بیت‌کوین و نیز هزینه کمتر مشارکت برای کسب و کارهایی را که برای پشتیبان‌گیری وابسته به این خدمات هستند مشاهده می‌کنیم و بازارهای نوظهوری که شبکه بیت‌کوین در دسترسی اصلی آن‌ها قرار دارد، هزینه کمتری را متحمل خواهند شد. ماهواره های بلاک استریم در حال حاضر کل جهان را به‌جز گرین لند و آنتارکتیکا پوشش می‌دهند.

دلیل چهارم این است که شما با استفاده از پیامک قادر به ارسال بیت‌کوین هستید. بنابراین اگر ماهواره‌ها و شبکه وب برای کار با شبکه بلاک‌چین بیت‌کوین کافی نیستند، شما نیز می‌توانید با استفاده از پیامک، بیت‌کوین خود را ارسال کنید که وابسته به اینترنت نیست.

نکته پنجم که بسیار مهم است و ممنوعیت بیت‌کوین را غیرممکن می‌کند، این است که دولت‌ها نمی‌توانند شبکه برق را قطع کنند. اگر قوانین سختگیرانه و مسدود کردن اینترنت مؤثر واقع نشود، مسئولان قادر به قطع کردن شبکه برق نخواهند بود چرا که در این صورت تمام فعالیت‌های کشور مختل خواهند شد.

نکته پایانی

استفاده از فناوری جریانی است که هرگز در دنیای معاصر متوقف نخواهد شد. تسلط رمزارزها و بلاک‌چین‌ها در دنیای فناوری در آینده نه چندان دور محرز و مشخص است زیرا به‌طور قطع همان‌طور که فضای مجازی زندگی امروز ما را دربرگرفته است، رمزارزها هم در دنیای اقتصادی آینده نقش مهمی را بازی خواهند کرد اما نحوه استفاده ما از این فناوری‌ها تعیین‌کننده میزان موفقیت و پیروزی ما خواهد بود. از طرفی اگر بیت‌کوین و رمزارزهای دیجیتال بتوانند به دور زدن تحریم‌ها کمک کنند، قطعاً دولت هم پشتیبانی از این پدیده را در دستورکار خود قرار می‌دهد و در این صورت شاهد گسترده شدن بیش از پیش رمزارزها خواهیم بود.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer