انسانِ خداگونه - رسانه مجازی نیلسو

انسانِ خداگونه

تاریخِ مختصر آینده

  • توسط صابر صادقی
images - انسانِ خداگونه

کتابِ انسان خداگونه، اثر نویسنده اسرائیلی نووال نواح هراری است و در ادامۀ کتاب پیشین و موفق او، «انسان خردمند» نوشته شده است.

کتاب پیشین هراری، انسان خردمند، بسیار موفق بود، تا جاییکه به بیش از 30 زبان زندۀ دنیا ترجمه گردید و در تمامی این زبان‌ها از جمله فارسی با استقبال زیادی از سوی خوانندگان مواجه شد. گرچه مخاطبان دانشگاهی این کتاب انتقاداتی را به ادعاها و استدلا‌های آن وارد دانستند.

«انسانِ خداگونه» اثر دیگر این نویسنده، نیز واجد همان خصوصیات جدال‌انگیز و در عین حال مجذوب‌کننده است که تمرکز خود را بر روی آیندۀ بشریت و تلاش انسان معاصر برای تبدیل به خدایگان قرار داده است. خالق پرفروش‌ترین کتاب بازار آمریکا بر اساس نیویورک‌تایمز با همان بینش پیشین، این مرتبه نقشه آینده بشریت را پیش روی خوانندگان می‌گشاید و سؤالاتی جدی را مطرح می‌کند.

بیشتر بخوانید:

تاریخ مختصر بشر در کتاب انسان خردمند

ایستگاه بعدی بَشر

در قرنی که گذشت، بسیاری از ناممکن‌ها برای انسان مُیَسر شد و او توانست عِنان جنگ، قحطی و خشکسالی را در دست بگیرد. گرچه در نگاه نخست پذیرش این موضوع دشوار به نظر می‌رسد، اما هراری با همان روش استدلالی خود توضیح می‌دهد که جنگ، قحطی و خشکسالی از نیروهایی نامعلوم و غیرقابل کنترل در گذشته به چالش‌های مهارپذیری تبدیل شده‌اند. برای اولین بار در تاریخ، انسان‌ها بیشتر از پرخوری می‌میرند تا کم‌خوری؛ انسان‌ها بیشتر از پیری می‌میرند تا مریضی؛ انسان‌ها بیشتر از خودکشی می‌میرند تا توسط تروریست‌ها، جنایتکاران و سربازان در جنگ. امروز برای انسان متوسط آمریکایی احتمال مرگ در اثر پرخوری در مک‌دونالد هزار برابر بیشتر از کشته شدن توسط تروریست‌های تکفیری است. حال، در جهان معاصر چه چیزی جای جنگ، قحطی و خشکسالی را گرفته است؟ به‌عنوان خدایان جهان چه سرنوشتی را برای خود رقم خواهند زد و چه خواسته‌های از جهان دارد؟

موضوع انسان خداگونه جستجوی آرمان‌ها، خواسته‌ها و کابوس‌هایی است که قرن بیست‌ویکم را شکل خواهند داد و از غلبه بر مرگ تا خلق حیات مصنوعی (Artificial life) را شامل خواهند شد. سؤال اساسی در این مسیر این است: به کجا خواهیم رفت؟ جواب به این سؤال ایستگاه بعدی فرگشت (تکامل) بشر است و این همان انسانِ خداگونه است.

c6ch square orig 1 1024x1024 - انسانِ خداگونه

خلاصه

مزمون محوری کتاب انسان خداگونه، احتمالات در مورد آیندۀ بشر است. فرضیه‌ای که نمایی کلی از قرن بیست‌ویک را به تصویر می‌کشد و در آن بشریت به تلاشی اساسی برای به دست آوردن خوشبختی، بی‌مرگی و قدرت خداگونه دست می‌یازد. در طول کتاب، هراری راهکارهای گوناگونی را می‌آزماید که بر اساس آن این آینده بر اساس گذشته و حال انسان تحقق خواهد یافت.

در بخش اول کتاب، رابطۀ میان انسان و دیگر حیوانات وارسی شده و آنچه پیشتر منجر به سلطه و غلبه انسان شده است بررسی می‌گردد.

در بخش بعد معنادهی انسان خردمند به جهان مورد مُداقه قرار می‌گیرد. انقلاب زبانی در 70 هزار سال پیش این امکان را برای انسان خردمند ایجاد کرد که در واقعیتی «بیناذهنی» زندگی کند و از این رو کشورها، مرزها، ادیان، پول و شرکت‌ها برای او معنادار می‌شوند. تمامی این حقایق بیناذهنی در مقیاس‌های بزرگ درست شده‌اند و امکان همکاری بین افراد مختلف را امکان‌پذیر می‌سازند. درواقع تفکیک از حیوان از این منظر در انسان معنا می‌یابد که توان باور به ساخته‌‌های بیناذهنی را دارد که صرفاً در مغز آدمی معنا می‌یابد و به صورت جمعی پذیرفته و اعمال می‌شوند. توانایی بَشر به دادن معنا به رفتار و افکار خود دلیل اصلی دستاوردهای او در زمینه‌های مختلف است.

هراری مرام انسان‌گرایی را هم نوعی دین ارزیابی می‌کند که در آن انسان به جای خدا پرستش می‌شود. در این ایده، امیال و خواسته‌های انسان به بالاترین مرتبه از اهمیت می‌رسند. انسان‌گرایان باور دارند که اخلاق و ارزش‌ها، باید به‌صورت مستقیم از خود افراد نشأت بگیرد و نه از منابع خارج از انسان. به عقیدۀ هراری انسان‌گرایی در قرن بیست‌ویکم، بَشر را به سوی جستجوی بیشتر قدرت، خوشبختی و بی‌مرگی خواهند کشاند.

درواقع تفکیک از حیوان از این منظر در انسان معنا می‌یابد که توان باور به ساخته‌‌های بیناذهنی را دارد که صرفاً در مغز آدمی معنا می‌یابد و به صورت جمعی پذیرفته و اعمال می‌شوند. توانایی بَشر به دادن معنا به رفتار و افکار خود دلیل اصلی دستاوردهای او در زمینه‌های مختلف است.

yuval harari Copy 1 - انسانِ خداگونه
یووال نواح هراری

در بخش بعدی کتاب، چنین برنموده می‌شود که انسان خردمند بعد از هزاران سال تَفوق بالاخره قدرت را از دست خواهد داد. به گفتۀ هراری توسعۀ فنی تهدیدی برای معنادهی به زندگی هستند و به واسطۀ آن شرایط برای جایگزینی انسان خردمند با ابرانسان یا انسان خداگونه فراهم می‌شود که از توانمندی نامیرایی برخوردار است. در این دوره است که بزرگ‌داده‌ها به پارادایم اصلی جهان تبدیل خواهند شد و انسان خردمند یا هوموساپینس دیگر نمی‌تواند به تفوق خود در این جهان ادامه دهد. در این مرحله الگوریتم‌ها هستند که جای انسان را می‌گیرند.

کتاب با این سؤال خاتمه می‌یابد که در چنین شرایطی «که الگوریتم‌های ناآگاه اما بسیار هوشمند بر جهان مستولی شده‌اند که ما را حتی بهتر از خود ما می‌شناسند؛ چه اتفاقی برای جامعه، سیاست، زندگی روزمره روی خواهد داد؟»

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer