برای جلوگیری از گرمازدگی در کوهنوردی چه کار انجام دهیم؟ - رسانه مجازی نیلسو

برای جلوگیری از گرمازدگی در کوهنوردی چه کار انجام دهیم؟

  • توسط نیلوفر حامدی
کوهستان گرمازدگی

یکی از شایع‌ترین مشکلات و حوادث برای کسانی که در فصل گرما کوهنوردی می‌کنند،‌ گرمازدگی است. اما این مشکل بزرگ به‌سادگی قابل پیشگیری است،‌ فقط کافی است درباره آن اطلاعات کافی داشته باشید و بدانید این عارضه چه نشانه‌هایی دارد و راه‌های کمک به فرد گرمازده را بدانید.

بیشتر بخوانید:

ابتدا باید شرایط بروز گرمازدگی را بررسی کنیم. گرمازدگی معمولاً در هوای با دمای بیش از 40 درجه سانتی‌گراد ایجاد می‌شود و در دمای خنک‌تر، عموماً دچار این مشکل نمی‌شوید. با وجود این، در گرمازدگی تا 90 درصد موارد احتمال مرگ وجود دارد؛ بنابراین اصلاً نباید این موضوع را دست‌کم بگیرید.

اما برخلاف تصور،‌ علت اصلی گرمازدگی، بالا رفتن دمای هوا نیست، بلکه پایین آمدن میزان آب بدن است. سالمندان، کودکان، افراد چاق و مبتلایان به بیماری‌های مزمن مانند دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی و پرکاری تیروئید بیش از دیگران به گرمازدگی حساس و در معرض خطر آن هستند.

گرمازدگی در ۲ طیف سنی سالمندان و اطفال، بسیار سریع به وجود می‌آید و خطرناک است. در حالت عادی دامنه حرارت بدن باید بین ۳۶.۵ تا 37.5 درجه سانتی‌گراد باشد. بیش از 2 درجه تفاوت دمای بدن، می‌تواند باعث اختلال در عملکرد دستگاه‌های بدن و حتی موجب مرگ انسان شود. بنابراین موضوع گرمازدگی را بسیار زیاد جدی بگیرید.

پیشگیری از گرمازدگی در کوهستان

پیش از بررسی روش‌های کمک به یک فرد گرمازده، بهتر است راه‌های پیشگیری از آن را بدانیم تا خود و همراهانمان را از دچار شدن به این مشکل نجات دهیم. در شرایط دشوار کوهستان و هنگام کوهنوردی به‌خصوص در مسیرهای دشوار، کمک به یک فرد گرمازده بسیار سخت است؛ بنابراین، موارد مربوط به پیشگیری را جدی بگیرید چون خیلی ساده‌تر از درمان است.

گرمازدگی در کوهستان دو عامل مهم دارد؛ اولین عامل گرمازدگی در کوهستان، کم شدن آب و املاح موردنیاز بدن است. بدن ما در فعالیت‌های شدید مانند کوهنوردی در گرما به‌شدت دچار تعریق می‌شود و هم آب بدن و هم بسیاری از املاح موردنیاز خود را از دست می‌دهد. بهترین راه‌حل این مشکل و پیشگیری از گرمازدگی در این حالت خوردن آب با املاح یا خوردن ORS است.

پودر ORS
پودر ORS را می‌توان یک نوع سرم خوراکی دانست که جایگزین مناسبی برای مایعات و املاح ازدست‌رفته بدن است

پودر ORS را می‌توان یک نوع سرم خوراکی دانست که جایگزین مناسبی برای مایعات و املاح ازدست‌رفته بدن است. برای تهیه آن، یک بسته پودر را در یک لیتر آب سالم حل کنید و سپس جرعه‌جرعه مصرف کنید. این محلول نقش بسیار مهمی در پیشگیری و درمان گرمازدگی دارد. اگر پودر آماده نداشتید یک قاشق چای‌خوری نمک به یک لیتر آب اضافه کنید. اگر بسته ORS استاندارد به همراه دارید، هیچ چیز (از جمله شکر، نمک یا نوشابه) به محلول اضافه نکنید زیرا ترکیب محلول را به هم می‌زند. فقط می‌توانید برای بهتر شدن مزه آن، مقدار بسیار اندکی آبلیمو به محلول اضافه کنید. در میان مایعات طبیعی، دوغ جایگزین مناسبی برای محلول ORS است. مصرف محلول ORS محدودیتی در افراد بزرگسال ندارد.

برخلاف حالت عادی که آب بهترین نوشیدنی برای یک فرد محسوب می‌شود، برای یک کوهنورد آب بهترین انتخاب نیست. بدن کوهنورد باید املاح دفعی خود را به گونه‌ای جبران کند. به همین دلیل، آب به همراه قند و نمک بهترین نوشیدنی برای یک کوهنورد در حالت فعالیت است. هنگام ورزش کردن نمک ازدست‌رفته بدن را با انتخاب نوشیدنی‌های مناسب، دوباره جایگزین کنید.

دومین عامل به وجود آمدن گرمازدگی در کوهستان، گرمای محیط است؛ بنابراین باید نسبت به دمای بالای هوا نیز حساس باشید. برای اینکه با این مشکل روبه‌رو نشوید، در روزهای گرم سال صعود خود را در ابتدا یا انتهای روز انجام دهید و از فعالیت شدید در طول روز و ساعات اوج گرما پرهیز کنید.

اگر در طول روز مشغول صعود هستید به ازای هر ساعت صعود حتماً زمانی برای استراحت اختصاص دهید؛ البته این میزان استراحت به توان شما و فشار صعود نیز بستگی دارد. در موقع استراحت هم تا جایی که امکان دارد در سایه قرار بگیرید و به بدن خود فرصت دهید که کمی خنک شود. استفاده از دستمال یا شال مرطوب برای خنک کردن بدن، سر و به‌خصوص مخچه در پیشگیری از گرمازدگی در کوهستان، بسیار کمک‌کننده است.

اگر دمای هوای محیط و بازتابش آن از زمین زیاد است بهتر است ریسک نکنید و برای مدتی صعود خود را متوقف کنید و به استراحت بپردازید چون ممکن است ادامه صعود و نادیده گرفتن گرمای هوا،‌ به قیمت جان شما یا هم‌نوردانتان تمام شود.

انتخاب لباس هم می‌تواند در پیشگیری از گرمازدگی کمک کند. لباس‌های گشاد و با قابلیت تنفس بپوشید. استفاده از کلاه و دستکش‌های نازک به شما کمک بسیار خواهد کرد.

کمک فوری به فرد گرمازده

اما اگر فردی تمام این مسائل را نادیده گرفت و دچار گرمازدگی شد، باید روش کمک به او را بدانید چون احتمال مرگ انسان در مراحل حاد بسیار زیاد است؛ بنابراین دانستن لزوم اصول کمک اولیه به یک فرد گرمازده،‌ برای تمام کوهنوردان بسیار ضروری است.

گرمازدگی سه مرحله دارد. فرد در این سه حالت به ترتیب دچار گرفتگی عضلات، خستگی و حمله گرمایی می‌شود.

گرفتگی عضلات: به دلیل گرمای زیاد در بیرون و درون بدن، تعرق زیاد می‌شود و بدن آب و املاح فراوانی را از دست می‌دهد. بیشتر کوهنوردان بدون جایگزین کردن املاح، فقط آب معمولی مصرف می‌کنند. برهم خوردن توازن املاح درون بدنی باعث گرفتگی و دردهای عضلانی می‌شود و این اولین مرحله از گرمازدگی در کوهستان است.

خستگی: با کاهش املاح درون خونی، گرمای بدن افزایش می‌یابد و آب بیشتری از بدن دفع می‌شود. در این شرایط سردرد و سرگیجه شروع می‌شود و بدن رفلکس‌های تازه‌ای می‌دهد و اعلام هشدار می‌کند. حتی شاید بی‌اختیاری در دفع مدفوع و ادرار، کمی اختلال ذهنی که حتی ممکن است روی تکلم هم تأثیر بگذارد، اتفاق بیفتد.

حمله گرمایی: با افزایش حالت اول و دوم، دفع آب بدن و کمبود شدید آب و املاح درون خونی بخش‌هایی از قسمت‌های بدن از کار افتاده و فرد دچار شوک گرمایی، اختلال در دستگاه‌های مهم بدن مانند کلیه و کبد و در نهایت مرگ می‌شود.

درمان و کمک‌های اولیه به فرد گرمازده

بلافاصله مصدوم را به یک محل سایه و خنک منتقل کنید. او را روی زمین صاف درازکش کنید و کوله‌پشتی یا هر جسم دیگری مانند آن را زیر پاهایش بگذارید تا پاها بالاتر از سر قرار گیرد و خون‌رسانی به مغز راحت‌تر انجام شود. دور مصدوم را خلوت کنید تا هوای تازه به‌راحتی به او برسد. در صورت نیاز به فرد مصدوم تنفس مصنوعی بدهید. با پارچه خیس یا هر وسیله مرطوب دیگری، بدن فرد گرمازده را خنک کنید تا هرچه سریع‌تر مشکلش برطرف شود.

گرمازدگی
گرمازدگی

اگر بیمار در معرض هوای خشک قرار گرفت و دمای بدن او به 38 درجه سانتی‌گراد رسید، خنک کردن را متوقف کنید. سپس مصدوم را ارزیابی کنید و در صورت نیاز و بالاتر بودن دما از میزان استاندارد، خنک کردن را ادامه دهید.

توجه کنید برای این کار از آب خیلی سرد استفاده نکنید و بهتر است از آبی با دمای معمولی بهره ببرید. به‌صورت مکرر مایعات کافی به فرد مصدوم بنوشانید تا آب ازدست‌رفته بدنش جبران شود.

دو نوع مصدوم در شرایط گرمازدگی

در شرایط گرما زدگی با دو دسته مصدوم مواجه می‌شویم؛ مصدومانی که هنوز هوشیار هستند و کسانی که از هوش رفته‌اند.

مصدومان هوشیار را به‌سرعت به سایه انتقال دهید. کمپرس سرد را به‌وسیله آب و پارچه شروع کنید. سعی کنید مصدوم حتماً و به هر میزان، آب تقویت‌شده با املاح مصرف کند. به ملایمت او را باد بزنید تا دمای بدن کم شود.

مصدومانی را که دچار بی‌هوشی شده‌اند باید ابتدا به سایه انتقال دهید. راه‌های ورود و خروج هوایی را باز کنید و آماده عملیات CPR (عملیات احیا) شوید. اگر مصدوم تنفس نداشت این عملیات را شروع کنید و بدن را به‌سرعت با آب و پارچه خنک کنید.

در هر دو حالت لزوم جا دادن مصدوم در زیر سایه یا محیطی کاملاً خنک ضروری است. به دلیل ضعف خون‌رسانی به مغز پاهای مصدوم را کمی بالاتر از سطح بدن قرار دهید تا خون‌رسانی به مغز راحت‌تر انجام پذیرد.

از آب معمولی برای سرد کردن بدن استفاده کنید و با پارچه‌های خیس محل شریان‌های اصلی مانند زیر بغل، ران‌ها، شکم، سر و گردن، می‌توانید دمای بدن را سریع‌تر پایین بیاورید. به‌آرامی بدن مصدوم را باد بزنید. این عمل درصد سرعت خنک‌سازی بدن را بیشتر می‌کند.

بهترین زمان فعالیت، ساعات آغازین و پایانی روز است و از فعالیت در ساعات میانی روز باید پرهیز کرد. در بعضی شرایط نمی‌توان به فعالیت ادامه داد. در بعضی از آب و هواهای بسیار گرم قرار گرفتن در آن‌ها حتی بدون فعالیت هم می‌تواند خطرناک باشد. پس در این شرایط بیشتر مراقب خودتان باشد.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer