تردید در پایان یافتن امپراتوری پراید - رسانه مجازی نیلسو

تردید در پایان یافتن امپراتوری پراید

گمانه‌زنی‌ها برای حذف پراید اما پرسش‌های مهمی را درباره صنعت و بازار خودروی کشور ایجاد کرده است. مهم‌ترین پرسش این است که تکلیف جایگزین پراید چیست؟ آیا خودروسازی کشور می‌تواند در شرایط تحریم و قطع ارتباط با خارج، جانشینی شایسته از جنبه قیمت و کیفیت برای پراید بیابد؟

  • توسط شاهین فلسفی
خط تولید پراید

ماشین، یکی از عاطفی ترین اشیای زندگی به حساب می آید. همچنان که عباس کاظمی، پژوهشگر و استاد دانشگاه رشته مطالعات فرهنگی، در کتاب «امر روزمره در جامعه پساانقلابی» می نویسد: «اشیا تاریخ خود را خلق می کنند و با انسان ها تعامل دارند. بین خودشان شبکه ای از روابط فی مابین دارند و در نهایت زندگی اجتماعی خود را می آفرینند… یکی از مثال های خوب زندگینامه اشیا، اتومبیل هاست. این که آنها چگونه خریداری می شوند، چگونه تعامل اقتصادی و معامله اتومبیل در جامعه شکل می گیرد، چگونه در یک جامعه مصرف می شود، چه هویتی به مالک می دهد، مسئله و جایگاه پارکینگ به لحاظ فرهنگی چگونه است و رابطه سرعت در رانندگی و فرهنگ زندگی شهری و حیات روزمره چیست. در ایران اتومبیل پیوندی با ساختار خانوادگی دارد که تامل بر آن برای نگارش داستان زندگی فرد ایرانی مهم است.»

پراید از کجا آمد

میان ماشین های ایرانی، پراید را بعد از پیکان، می توان نوستالژیک ترین اتومبیل ایرانی به حساب آورد. پراید در اصل در شرکت مزدای ژاپن با سفارش فورد، (شرکت مادر) طراحی شد. نسل اول این خودرو در سال های 1986 تا 1993 تولید شد و در ژاپن با نام مزدا 121و در آمریکای شمالی توسط شرکت فورد با نام فورد فستیوا فروش رفت. با نام کیا پراید از 1987 تا 2000 در شرکت کیاموتورز کره جنوبی تولید شد و در سال 2001 خط تولید آن به سایپا فروخته شد.

پراید در زبان انگلیسی به معنای «مغرور» است و در شرایطی که خط تولید هر خودرو در زمانی حدود 5 تا 10 سال در دنیا متوقف می شود، پراید غرور خود را 25 سال است که در ایران، حفظ کرده است. در ابتدای دهه نود از کل خودروهای سواری موجود در ایران 87.5 درصد آن به خانواده های پیکان، پراید، پژو 405، پژو 206 و سمند تعلق داشت که از این میان نیز حدود 90 درصد آن، فقط برای پراید بود. در اولین سال دهه نود نزدیک به 4 میلیون دستگاه پراید در کشور تولید شده بود که حالا تعداد آن به 7 میلیون دستگاه می رسد.

تصادفات و قیمت بالا ناقوس تعطیلی را به صدا درآورد

اما آمار تصادف ها هم نشان می دهد این ماشین، بی قانون و عجول است. داوود میرخانی رشتی، مدیرعامل ایران خودرو در دهه 60 می گوید: «بسیاری اوقات در خیابان ها و جاده ها می بینید که ماشین های پراید، از ماشین های خارجی سریع تر حرکت می کنند. آنها بی باکی قابل ملاحظه ای دارند و چیزی را رعایت نمی کنند. رانندگان جوان پراید با بدترین سرعت می روند و توجه ندارند این خودرو برای این نیست که با 150 کیلومتر سرعت بروید.»

تصادفات پراید

افزایش تعداد تصادفات با پراید و از طرفی بالا رفتن قیمت ها باعث شد تا حذف این خودروی قدیمی کلید بخورد. سازمان ملی استاندارد از قدیمی بودن تکنولوژی پراید و پاسخگو نبودن آن به استانداردهای جدید سخن به میان آورد. در این میان پلیس هم با استناد به سهم بالای پراید در تصادفات آن را ناایمن خواند و نمایندگان مجلس نیز سوار بر این موج، این خودرو را همواره مورد نقد قرار دادند.

اما آیا حذف پراید در شرایط فعلی که صنعت خودرو ایران با مشکلاتی روبه‌رو است، شدنی است؟! آیا اگر پراید از خط تولید خارج شود، جایگزینی برای آن در نظر گرفته شده است؟!

یک صدایی برای حذف پراید

وزارت صنعت، معدن و تجارت هم به عنوان حامی همیشگی تولیدکنندگان خودرو، بالاخره بعد از مدت ها در صف منتقدان قرار گرفته و ظاهرا به حذف پراید راضی شده است. وزیر صمت چندی پیش در اظهاراتی عنوان کرد که پراید به آخر عمر خود رسیده است. این جمله وزیر گمانه زنی ها نسبت به اینکه جایگزین پراید کدام ماشین خواهد بود را بیش از پیش بر سر زبان ها انداخت.

در این بین صدای برخی نمایندگان از تعلل در ساخت جایگزین پراید هم درآمد. سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس اوایل شهریورماه اعلام کرد که خودروسازان موظف هستند با طراحی محصولی ایمن، زمینه توقف خط تولید پراید را فراهم کنند.

به گفته سعید باستانی، بنا بر اظهارات رئیس پلیس راهور مبنی بر اینکه شماره گذاری پراید از سال ۹۹ متوقف خواهد شد، خواستار خروج پراید از خط تولید به مثابه پیکان شد. او درباره برخی ادعاها مبنی بر اینکه توقف خط تولید پراید موجب گرانی خودرو می‌شود، عنوان کرد که این مسائل را همواره مطرح می‌کنند تا از توقف تولید پراید جلوگیری به عمل بیاید، اما این خودرو قطعا باید از رده خارج شود.

خبری که به سرعت تکذیب شد

۹ مهرماه امسال دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن در گفت وگو با یکی از سایت های خبری از انتخاب جایگزینی برای پراید خبر داد. آرش محبی نژاد عنوان کرد که قرار است خودرو جدیدی از تلفیق پراید و تیبا تولید شود تا بتواند بعد از بازنشستگی پراید، جای او را پر کند.

این خبر به سرعت در سایت ها دست به دست شد، اما چند ساعت بعد گروه خودروسازی سایپا این خبر را تکذیب کرد. براساس اعلام این شرکت خودروساز، محصولات جدید از چند پلتفرم متفاوت خواهند بود اما خبری از پلتفرم گروه خانواده پراید در ساخت و تولید آنها نیست. زیرا از نظر فنی و تخصصی تولید یک خودرو از تلفیق دو محصول با دو پلتفرم متفاوت، امکان پذیر یا دستکم منطقی نخواهد بود.

آرش محبی نژاد دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن
آرش محبی نژاد دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن

مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل گروه خودروسازی سایپا همچنین اعلام کرد دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن که این خبر از وی نقل قول شده، آن را تکذیب کرده و طبق اطلاعیه انجمن، برداشت و استنباط خبرنگار رسانه منتشرکننده از این موضوع اشتباه بوده است.

سایپا همچنین افزود: گروه خودروسازی سایپا پس از تغییرات مدیریتی و براساس رویکردها و راهبردهای جدید خود از ابتدای سال ۹۸ طراحی و تولید محصولات جدید را در دستور کار قرار داده که به‌زودی معرفی خواهند شد. این محصولات کاملاً جدید بوده و ترکیب یا تلفیقی از خودروهای قبلی گروه خودروسازی سایپا نخواهند بود.

کاندیداهای جایگزینی پراید که تایید نشدند

سایپا برنامه داشت دو خودروی داتسون گو و چانگان بنی را جایگزین پراید کند. اما در تست تصادف داتسون گو، این خودرو «صفر» ستاره ایمنی گرفته و وضعیت ایمنی آن را می توان کاملا نامطلوب توصیف کرد. قیمت این خودرو شش هزار دلار است. خودروی دیگری که قرار بود جایگزین پراید شود، خودرو چینی پانگان بنی بود. در مراکز تست خودرو در چین، برای این خودرو سه ستاره ایمنی ثبت شده است. اما مشکل آنجاست که حداقل قیمت این خودرو شش هزار دلار است که با تولید در ایران حداقل 20 میلیون تومان گران تر از پراید خواهد شد. کارشناسان صنعت خودرو معتقدند، در شرایط فعلی شاید تنها جایگزین برای پراید از دور خارج شده، تیبا باشد. خودرویی که البته روی پلت فرم توسعه یافته پراید ساخته شده و مشخص نیست چقدر ایمن تر از پراید است.

حذف پراید ممکن است؟!

گمانه‌زنی‌ها برای حذف پراید اما پرسش‌های مهمی را درباره صنعت و بازار خودروی کشور ایجاد کرده است. مهم‌ترین پرسش این است که تکلیف جایگزین پراید چیست؟ آیا خودروسازی کشور می‌تواند در شرایط تحریم و قطع ارتباط با خارج، جانشینی شایسته (از جنبه قیمت) برای پراید بیابد؟ پاسخ به این پرسش، هم از جنبه اثرگذاری حذف پراید بر صنعت خودرو کشور بسیار مهم است و هم از حیث تاثیر آن روی بازار.

اگر فرض کنیم پراید بدون معرفی جایگزینی مناسب، حذف شود، این اتفاق تبعات منفی زیادی به دنبال خواهد داشت، از جمله به خطر افتادن اشتغال و دور ماندن هرچه بیشتر قشر ضعیف اقتصادی کشور از بازار خودرو. اما اگرچه حذف بدون جایگزین پراید تبعاتی منفی به دنبال دارد، اما نباید فراموش کرد که ادامه تولید این خودرو نیز از جنبه مسائل کیفی و همچنین ایمنی پایین، چندان به صلاح نیست. در واقع در اینکه پراید باید برود، تردیدی نیست و این اتفاق می‌توانست چند سال پیش رخ بدهد، زیرا سطح کیفی آن با وجود چند برابر شدن قیمت، چندان بهبود نیافت.

امیرحسن کاکایی، عضو هیات علمی گروه مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت
امیرحسن کاکایی، عضو هیات علمی گروه مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت

امیرحسن کاکایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت در خصوص توقف تولید پراید گفت: با حذف فوری پراید از یک طرف به مصرف‌کننده فشار وارد می‌شود و از سوی دیگر برای تولیدکننده خلاء ایجاد می‌شود، تولیدکننده‌ای که در شرایط فعلی با زیان بسیار سنگین روبه‌رو است.

وی معتقد است: در شرایط فعلی که از نظر تحریمی وضعیت بسیار بدی است و خودروسازان برای رشد نه، بلکه برای زنده ماندن تلاش می‌کنند، حذف پراید غیرممکن است. از نظر فنی این حذف شدنی است، جایگزین هم دارد و ایران‌خودرو هم خوشحال می‌شود چون پژو ۲۰۶ تیپ دو جایگزین می‌شود؛ یعنی همان بلایی که سایپا بر سر ایران‌خودرو با حذف پیکان آورد این بار به نفع ایران‌خودرو تکرار می‌شود، بنابراین از نظر فنی ممکن است اما از نظر اقتصادی بعید می‌دانم این اتفاق بیفتد.

کاکایی در خصوص پشت پرده عدم توقف تولید پراید گفت: بدیهی است که وقتی خودروساز می‌تواند یک محصول تکراری را تولید کند بهتر از شرایطی است که کالای جدیدی بدون خریدار تولید کند که باید با سختی و تبلیغات بفروشد؛ بنابراین پشت پرده‌ای نیست بلکه موضوع روی پرده است، هر کسی که در تولید پراید سود می‌کند، تمایل دارد تولید آن ادامه داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: الان که قرار است جلوی تولید این خودرو گرفته شود مسلم است که خودروساز این کار را نمی‌کند، باید مردم و دولت خواستار توقف تولید آن باشند.

حذف پراید در اختیار پلیس نیست

احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودروسازان نیز در این زمینه معتقد است که هر ارگانی وظیفه خاص خود را داشته و تنها نهادی که می‌تواند ادعا کند که تولید خودرو پراید به دلیل داشتن مشکلات استانداری باید متوقف شود سازمان ملی استاندارد است. با توجه به اینکه خودرو پراید تمامی استانداردهای مصوب شورای عالی استاندارد را پاس کرده، پلیس راهور نمی تواند برای این خودرو تعیین تکلیف کند و حق اظهارنظر در مورد تداوم یا توقف تولید پراید را ندارد.

احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودروسازان
احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودروسازان

نعمت بخش استناد پلیس به سهم ۳۴ درصدی پراید از مجروحان و جانباختگان تصادفات جاده ای را نیز غیرکارشناسی تلقی کرده و عنوان می کند که یکی از دلایل عمده تصادفات بیشتر این خودرو، سهم بیشتر آن از بازار مصرف است. موضوع دیگر آن است که بسیاری از جوانان که می خواهند برای نخستین بار خودرو خریداری کنند به سراغ پراید می روند. با توجه به اینکه وزارت صمت بر اساس نامه کتبی استاندارد بودن خودرو پراید توسط سازمان ملی استاندارد را تایید کرده، پلیس یا هیچ دستگاه دیگری حق ندارد این خودرو را شماره‌گذاری نکرده یا از توقف تولید آن خبر دهد.

نعمت‌بخش همچنین در ادامه توضیح داد که بعد از پراید حداقل قیمت تمام شده تولید خودرو مربوط به تیبا و سایناست. با توجه به چند برابر شدن نرخ ارز نمی‌توان انتظار تولید خودروی با کیفیت بهتر اما در رده قیمتی پراید را داشت.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer