تکیه گاهی به نام یاتاقان - رسانه مجازی نیلسو

تکیه گاهی به نام یاتاقان

یاتاقان را بشناسیم و با اصطلاح و دلایل یاتاقان زدن آشنا شویم

  • توسط هیئت تحریریه
کاور 11 - تکیه گاهی به نام یاتاقان

کمتر راننده ای را می توان یافت که تا به حال اصطلاح یاتاقان زدن را نشنیده باشد و این در حالی است که حتی شاید نداند یاتاقان چیست و یاتاقان زدن چه معنی و مفهومی دارد. یاتاقان زدن از آن دسته اتفاقاتی است که بسیار کم رخ می دهد اما اگر اتفاق بیفتد، می تواند حسابی خرج به بار آورد. پس بد نیست تا با این مفهوم، کارکرد یاتاقان و علل بروز این اتفاق کمی آشنا شویم.

یاتاقان چیست ؟
 موتور خودرو مجموعه از قطعات است که در حال حرکت های رفت و برگشتی و یا چرخشی هستند. این مسیر ها باید مداوم روغن کاری شوند تا در اثر تماس قطعاتی که بر روی هم می لغزند، خوردگی و خراش به وجود نیاید. در محل اتصال قطعاتی که در حال حرکت دورانی هستند، برای ثابت نگه داشتن آن ها در محل خود و از طرفی ایجاد یک تکیه گاه لغزنده برای آن ها باید از بالبرینگ ها و رول برینگ ها استفاده شود. اما در قسمتی مثل میل لنگ که کارکرد آن بسیار زیاد است و نیرویی که به اطراف وارد می کند نیز مقدار زیادی است، باید از یاتاقان ها استفاده کرد تا هم مدت زمان تعویض آن ها بالا تر رود و هم برای میل لنگ یک نقش قربانی را بازی کند. یاتاقان ها به دو دسته ثابت و متحرک در موتور خودرو تقسیم می شوند. یاتاقان ثابت اندازه بزرگ تری دارد و با پیچ به قسمت بالایی محفظه کارتل پیچ می شود. روبروی این یاتاقان نیز یک قطعه دیگر شبیه به آن قرار می گیرد که میل لنگ با گذشتن از بین آن ها در جای خود ثابت می شود. شاتون ها نیز باید بر روی میل لنگ بسته شوند. یک طرف شاتون روی میل لنگ قرار می گیرد و قطعه ای در زیر آن به دور میل لنگ بسته می شود تا شاتون با چرخشی که دارد از میل لنگ جدا نشود. حال در بین قطعاتی که میل لنگ را احاطه کرده اند و در بالا گفتیم، دو نیم دایره پهن و نسبتا ضخیم روبروی هم قرار می گیرند که در واقع میل لنگ در تکیه گاه های خود، درون این دو نیم دایره می چرخد که به آن ها یاتاقان می گوییم. چون این دو نیم دایره فلزی مدام در حال روغن کاری شدن هستند، نقش یک بالبرینگ بسیار محکم و مقاوم را بازی می کنند و چون جنس نرم تری از میل لنگ دارند، ابتدا این قطعه خورده می شود تا دیر تر به میل لنگ که قیمت بالاتری دارد، آسیب برسد و به همین خاطر نقش یک قربانی را برای آن بازی می کند.

1 17 - تکیه گاهی به نام یاتاقان
عکس شماره 1 : یاتاقان قطعه ای فلزی است که در محل تکیه گاه های دور میل لنگ، قرار می گیرد. این قطعه به صورت دو نیم دایره است که با کنار هم قرار گرفتن و وجود روغن در بین آن ها، کاملا نقش یک بالبرینگ را بازی می کند.

چند نکته درباره یاتاقان ها :
همان طور که گفتیم یاتاقان در معرض نیروی بسیار زیاد و دور بالای میل لنگ قرار دارد. روی یاتاقان در قسمتی که دور میل لنگ قرار می گیرد، یک شیار وجود دارد. در وسط این شیار نیز یک سوراخ است. روغنی که توسط اویل پمپ به قطعات فرستاده می شود و یا با ضربه های شاتون به بالا پرتاب می شود، از این روزنه گذشته و وارد شیار یاتاقان می شود و در سراسر آن پخش خواهد شد. در زمان بستن موتور اصطلاحی در بین مکانیک ها رایج است که گفته می شود شاتون، بغل می زند. برای اینکه روغن بتواند در بین یاتاقان و میل لنگ آن فیلم و لایه نازک روغن را ایجاد کند باید بین کیل لنگ و یاتاقان ها به میزان کمی که یاتاقان از محل خود خارج نشود، بازی و لقی وجود داشته باشد. اصطلاح بغل زدن شاتون هم به همین معنی است که اگر شاتون بسته شده روی میل لنگ را تکان عرضی دهیم، کمی بازی داشته باشد که البته این میزان بسیار ناچیز است. هم چنین بعد از بستن میل لنگ و سفت کردن تمام پیچ ها با آچار تورک متر، باید بتوان میل لنگ را با دست و به راحتی چرخاند که نشان از گیر نبودن میل لنگ در بین یاتاقان هاست.

2 19 - تکیه گاهی به نام یاتاقان
عکس شماره 2 : روی یاتاقان و سمتی که دور میل لنگ بسته می شود، یک شیار و یک سوراخ وجود دارد. روغن از سوراخ وارد شیار می شود و در سراسر یاتاقان پخش می شود تا روغن کاری و در نتیجه چرخش آسان میل لنگ به خوبی انجام گیرد.هم چنین زائده موجود در یک سر یاتاقان باعث می شود تا یاتاقان اشتباه جا زده نشود تا سوراخ دقیقا روبروی سوراخ روغنکاری قرار گیرد.

علل خرابی یاتاقان ها :
از مهم ترین علل خرابی یاتاقان؛ وجود اشکال در سیستم روانکاری و روغن کاری است. این اشکال نیز به دلایل مختلفی رخ می دهد. یکی از این دلایل اشتباه جا زدن یاتاقان است. با اینکه یاتاقان بر روی دهانه خود یک زائده دارد تا شکل و موقعیت آن به خوبی بر روی میل لنگ قرار بگیرد، باز هم دیده می شود که یاتاقان ها اشتباه جا زده می شوند. این اشتباه منجر به عدم ورود روغن به یاتاقان و روغن کاری نشدن آن می شود و ضمن این که یاتاقان کاملا تحت فشار قرار می گیرد. از دیگر علل خرابی یاتاقان وجود آلودگی در روغن است که باعث می شود تا ذرات خارجی در بین یاتاقان و میل لنگ قرار بگیرند و باعث سایش و خط افتادن آن شوند. وجود خط و خش بر روی یاتاقان موجب می شود تا در آن قسمت ها روغن کاری به خوبی صورت نگیرد و یاتاقان دچار خستگی شود و میل لنگ نیز خش بیفتد. ضعف پمپ روغن نیز باعث عدم روان کاری مناسب یاتاقان می شود و اصطکاک بین یاتاقان و میل لنگ را بالا برده و باعث خط و خش افتادن آن می شود.

3 22 1024x519 - تکیه گاهی به نام یاتاقان
عکس شماره 3 : اصطلاح سرخ شدن یاتاقان برای زمانی است که این قطعه مدتی را بدون روغن کافی گذرانده است و چون در ساخت آن از آلیاژ های مس به خاطر نرمی آن، استفاده می شود، رنگ قرمز مس بیرون زده می شود که نشان از خرابی یاتاقان است.

وقتی صدای موتور دلنشین نیست :
با رخ دادن یکی از عیوبی که گفته شد، یاتاقان و میل لنگ بر روی هم تماس پیدا می کنند و به خاطر سرعت دورانی بالای میل لنگ، به سرعت لایه نازک روغن قرار گرفته در بین آن ها از رفته و اصطکاک به نحو شدیدی بالا می رود. در نتیجه خط و خش بر روی یاتاقان و میل لنگ به وجود می آید و گرمای زیاد ناشی از این اتفاق حتی می تواند باعث تغییر شکل یاتاقان نیز شود. در نتیجه صدایی شبیه به برخورد دو قطعه آهن در موتور شنیده می شود که کاملا متمایز از دیگر صدا های پیشرانه است و حالت تق تق بلند دارد. این صدا به معنی یاتاقان زدن است. موتوری که یاتاقان زده است را باید سریعا خاموش کرد تا باز شده و تعمیر شود. ادامه کارکردن یک موتور یاتاقان زده باعث خرابی میل لنگ و در نتیجه تراشیدن و حتی تعویض آن می شود و با کمی بدشانسی می تواند باعث شاتون زدن و خرابی بلوک موتور شود که هزینه های آن سرسام آور خواهد شد.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer