جنوب تهران زیر آوار نخاله‌های ساختمانی - رسانه مجازی نیلسو

جنوب تهران زیر آوار نخاله‌های ساختمانی

درحالی‌که می‌توان بخش اعظم نخاله‌ها را بازیافت و مجدد مورداستفاده قرار داد اما به علت نبود کارخانه‌های بازیافت، نخاله‌های ساختمانی در جنوب تهران تخلیه می‌شوند و همین امر مشکلات زیست‌محیطی بسیاری را برای ساکنان شهرهای فشافویه، شهرقدس و حسن‌آباد به همراه آورده است.

  • توسط شاهین فلسفی
نخاله های ساختمانی

مصائب شهرهای همجوار با پایتخت گویی پایانی ندارد. اگر شهروندان کهریزک با دپوی زباله‌های پایتخت 13میلیون نفری ایران مشکل دارند، این‌بار نخاله‌های ساختمانی صدای ساکنان شهرهای اقماری مانند فشافویه، شهر قدس و حسن‌آباد را درآورده است. گویی این روزها تهران به کابوسی برای شهرهای کوچک اطراف آن تبدیل شده است.

بیشتر بخوانید:

کارشناسان بر این باورند که حجم وسیع نخاله‌های سنگ‌بری‌ها و رهاسازی آن در مراتع احیاشده به‌ویژه اطراف رودخانه شور در جنوب تهران در آینده‌ای نه‌چندان دور آلودگی‌های زیست‌محیطی و ریزگرد را برای اهالی جنوبی پایتخت و درنهایت خود پایتخت به همراه دارد. مشاهدات عینی نشان می‌دهند، دپوی بخش قابل‌توجهی از نخاله‌های ساختمانی به‌زودی به تپه‌هایی در حاشیه شهرهای اقماری جنوب تهران تبدیل خواهد شد. نخاله‌هایی که رئیس شورای بخش فشافویه تأکید دارد که مربوط به شهر حسن‌آباد نیست و غالباً از تهران یا شهرهای هم‌جوار به این منطقه منتقل می‌شوند. آن‌طور که حسین بیگدلی توضیح می‌دهد، درصورتی‌که این نخاله‌ها مربوط به واحدهای صنعتی داخل شهر بود، باید در مسیر جنوب به شمال جاده هم تخلیه انجام می‌شد.

کوه نخاله‌های ساختمانی و سنگ‌بری

در جاده منتهی به شهرهای فشافویه، حسن‌آباد و شهر قدس که حرکت می‌کنید، حتماً در کنار جاده به کوه سفیدرنگی از دپوی نخاله‌های ساختمانی غیرمجاز در نزدیکی محل استقرار واحدهای اسقاط خودرو برمی‌خورید که از تجمع بیش از اندازه نخاله‌های ساختمانی به‌تازگی ایجاد شده است.

به گفته مسئولان محلی، این محل دپو متعلق به شرکت شهرک‌های صنعتی است که کاملاً مجزا از شهرک صنعتی شمس‌آباد عمل می‌کند.

 کوهی سفیدرنگ از نخاله که در فاصله 200 متری جاده به‌خوبی به چشم می‌خورد، توجه هر بیننده‌ای را به‌سوی خود جلب می‌کند که رنگ آن با رنگ و جنس خاک این محدوده کاملاً متفاوت است. به‌خوبی مشخص است که این کوه سفید همچنان در حال رشد است به‌گونه‌ای که در طول 24 ساعت یکی، دو متر حتماً به ارتفاع و دامنه آن افزوده می‌شود. در طول شبانه‌روز کامیون‌های زیادی نخاله‌های ساختمانی را در پای این کوه خالی می‌کنند و راهی تهران یا شهرهای اطراف می‌شوند.

لزوم تسریع در تعیین محلی مناسب برای نخاله‌ها

از آنجا که تخلیه نخاله‌ها در حاشیه جاده در ساعات پایانی شب و در نزدیکی جاده انجام می‌شود و به دلیل رهاسازی در منابع طبیعی منطقه آسیب‌های جبران‌ناپذیری را وارد می‌کند، به نظر می‌رسد وجود گشت منابع طبیعی در منطقه که باید فعالیت شبانه‌روزی داشته باشد همراه با جمع‌آوری نخاله‌های اطراف جاده می‌تواند از تخریب بیشتر این منابع ارزشمند جلوگیری کند. همچنین تعیین محلی مناسب برای انتقال این نخاله‌ها حائز اهمیت است، اما باید توجه داشت که اراضی احیاشده بخش فشافویه برای این منظور انتخاب نشود؛ زیرا بخش فشافویه علاوه بر نخاله‌های ساختمانی و سنگ‌بری دارای معضلات دیگری نیز هست.

خسارات جبران‌ناپذیر دپوی غیرمجاز به خاک

تخلیه غیراصولی نخاله‌های سنگ‌بری‌ها در بخش فشافویه امکان وجود ریزگرد در منطقه را افزایش می‌دهد و علاوه بر مشکلاتی که برای اهالی منطقه ایجاد می‌کند با توجه به نزدیکی بخش فشافویه به فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، مسیر تهران- قم و عبور خط راه‌آهن از منطقه باید موردتوجه مسئولان کشور و استانی قرار گیرد.

نماینده شرکت شهرک‌ها در شهرک صنعتی شمس‌آباد در این باره گفت: دپوی نخاله‌های سنگ‌بری‌ها خارج از شهرک صنعتی و در حاشیه جاده غیرمجاز و غیرقانونی است و در خارج از ساعت اداری انجام می‌شود. مسئولان شهرک صنعتی شمس‌آباد نیز به‌کرات پیگیر برخورد و جلوگیری از بروز این معضلات هستند.

به گفته حسین ولایتی، این نخاله‌ها مربوط به سنگ‌بری‌های خارج از شهرک صنعتی، سنگ‌بری‌ها در سطح شهر حسن‌آباد و بعضاً نقاط دیگر است. دپوی غیرمجاز به دلیل عدم پایش، خسارات جبران‌ناپذیری را به خاک منطقه وارد می‌کند. این در حالی است که دپوی داخلی شهرک صنعتی قابل‌کنترل و پایش است و از سوی مسئولان نیز بازبینی ‌شده و در شهرک صنعتی شمس‌آباد ضایعات سنگ‌بری اجازه خروج ندارد.

 تأثیر نخاله‌های سنگ‌بری‌ها بر آلودگی هوا

برآوردهای رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان ری نیز حکایت از آن دارد که به‌طور حتم تخلیه غیراصولی نخاله‌های سنگ‌بری‌ها در بخش فشافویه تأثیرات نامطلوبی را بر هوا و آلودگی منطقه دارد.

به گفته زهره عبادتی، پیگیری‌های بسیاری از سوی اداره محیط‌زیست شهرستان ری از طریق شهرداری و بخشداری حسن‌آباد انجام ‌شده است. مصوبات مختلفی نیز در این خصوص داریم که اداره منابع طبیعی زمینی را در بخش فشافویه به بخشداری واگذار کند که به‌منظور دفع و مدیریت نخاله‌های سنگ‌بری‌ها و نخاله‌های ساختمانی بر اساس معیارها و ضوابط زیست‌محیطی مورداستفاده قرار گیرد، اما متأسفانه تابه‌حال شاهد اقدامی در این زمینه نبوده‌ایم.

نخاله های ساختمانی
برآوردهای رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان ری نیز حکایت از آن دارد که به‌طور حتم تخلیه غیراصولی نخاله‌های سنگ‌بری‌ها در بخش فشافویه تأثیرات نامطلوبی را بر هوا و آلودگی منطقه دارد

پسماندهای سنگ‌بری‌ها؛ بحران آینده جنوب پایتخت

عضو شورای شهر تهران، ری و شمیرانات نیز بر تأثیرات زیست‌محیطی دپوی نخاله‌های ساختمانی در جنوب تهران تأکید دارد.

این عضو شورای شهر تهران، ری و شمیرانات بر این باور است: انتقال مشکلات تهران به بخش‌های جنوبی از مشکلات عمده بخش حسن‌آباد است که این معضل در بازدید اخیری که از این بخش انجام شد، به‌خوبی مشاهده شد.

رئیس شورای اسلامی شهر حسن‌آباد نیز از تبدیل این محدوده به محلی برای دپوی نخاله‌های ساختمانی شهر تهران به‌ویژه دفن نامناسب ضایعات سنگ‌بری‌های منطقه حسن‌آباد به‌شدت انتقاد دارد.

زندی توضیح داد: در حدود 200 متری اتوبان تهران-قم که یکی از پرترددترین مسیرهای کشور است، کوهی از نخاله‌های سنگ‌بری‌ها را به‌خوبی می‌توان مشاهده کرد. این کوه نخاله در 2 کیلومتری فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قرار دارد و می‌توان گفت با وزش باد شاهد کاهش دید در منطقه هستیم.

به گفته او، معضلات در تهران حل نمی‌شوند، بلکه به‌ بخش جنوبی استان منتقل می‌شوند و بروز مشکلات زیست‌محیطی را برای اهالی این بخش به همراه دارند.

درحالی‌که نخاله‌های ساختمانی در کشور‌های پیشرفته و صنعتی در چرخه مجدد به‌منظور تولید ساختمان قرار می‌گیرد، در ایران هنوز رهاسازی در طبیعت و آسیب به محیط‌زیست بهترین و ساده‌ترین کار است و فقط بخش بسیار کمی از نخاله‌های ساختمانی در چرخه بازیافت قرار می‌گیرند و همین امر لزوم ایجاد تغییرات اساسی در مدیریت تخریب ساختمان را دوچندان کرده است.

 یکی از راه‌های مؤثر در حل این معضلات مدیریت ضایعات ساختمانی است که در آن به سه اصل مهم کاهش تولید نخاله، استفاده مجدد و بازیافت پرداخته می‌شود. آژانس حفاظت از محیط‌زیست ایالات‌متحده آمریکا تخمین می‌زند که سالانه 136 میلیون تن زباله و نخاله ساختمانی در این کشور تولید می‌شود که آژانس‌ها و شرکت‌های زیادی برای حل این معضل در تلاش هستند و توانسته‌اند سالانه حدود 60 میلیون تن از این نخاله‌ها را از سال 2009 بازیافت کنند که برای دفن این حجم از زباله سه زمین فوتبال لازم بود. از بازیافت این 60 میلیون تن، حدود 72 درصد از مصالح ساختمانی بازیافتی جدید به دست می‌آید.

بازیافت کمتر از ۱۵ درصد نخاله‌های ساختمانی پایتخت

بازیافت نخاله‌های ساختمانی در دوره‌های مختلف مدیریت شهری با عناوین مختلف دنبال شده است، ولی تاکنون این مهم که نقشی حیاتی در حفظ محیط‌زیست داشته، محقق نشده است. در این خصوص رئیس اداره محیط‌زیست شهر تهران با بیان اینکه فقط در تهران روزانه ۴ هزار و ۳۰۰ تن نخاله ساختمانی تولید می‌شود، گفت: متأسفانه تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد این زباله‌ها بازیافت می‌شود و بیش از ۸۰ درصد آن دپو می‌شود.

محمدحسین بازگیر با اشاره به افتتاح واحد بازیافت نخاله‌های ساختمانی در گود آبعلی اظهار کرد: ظرفیت این واحد بازیافت حدود ۳ هزار تن است و می‌تواند این مقدار نخاله و آوار ساختمانی را بازیافت کند.

رئیس اداره محیط‌زیست شهر تهران با بیان اینکه بازیافت نخاله‌ها و پسماند‌های ساختمانی بخشی از فرآیند مدیریت پسماند است و سبب می‌شود این نوع زباله‌ها دوباره به چرخه مصرف بازگردانده شوند، گفت: دفن و دپوی نخاله‌های ساختمانی به فضای زیادی نیاز دارد. با ادامه روند کنونی در آینده دیگر فضایی برای دفن این نوع پسماند‌ها نخواهیم داشت، همچنین دپوی زباله‌های ساختمانی باری روی دوش طبیعت است و آلودگی‌های محیطی را در پی دارد، از این رو بازیافت آن‌ها سبب می‌شود که مشکلات این‌چنینی از بین برود.

وی با تأکید بر اینکه کامیون‌های مخصوص حمل نخاله‌های ساختمانی باید ساماندهی شوند و پیمانکاران حمل نخاله‌ها تحت مدیریت مناسب و هوشمند قرار بگیرند، گفت: کامیون‌های حمل نخاله باید مجهز به GPS شوند تا مسیر تردد آن‌ها مشخص شود و امکان تخلیه زباله را در هر نقطه‌ای نداشته باشند.

کلام آخر

تحقیقات نشان می‌دهد که ۴۰ درصد از سنگ‌دانه‌ها و ۸۰ درصد از ریزدانه‌های موجود در نخاله‌ها را می‌توان در تولید بتن به‌کار برد. مواد بازیافتی نخاله‌های ساختمانی قابل‌استفاده در کف‌سازی‌ها، پیاده‌رو‌سازی‌ها و زیر‌سازی معابر هستند. برای مدیریت این نخاله‌ها باید اقدامات مؤثر و هماهنگی صورت گیرد تا موجب مشکلات و ایجاد اختلال در نظم و زیبایی شهر نشود. خاک‌های تولیدی حاصل از عملیات خاک‌برداری با توجه به جنس و مرغوبیت می‌تواند مصارف مختلفی داشته باشد و به‌عنوان مخلوط یا خاک نباتی مورداستفاده قرار گیرد. یکی از اقداماتی که می‌توان در این زمینه انجام داد، این است که دانشگاه‌ها و مراکز علمی-پژوهشی را ملزم به فراهم آوردن زمینه‌ای برای فعالیت پژوهشگران در عرصه بازیافت و حفظ محیط‌زیست و کاهش هزینه تمام‌شده بتن یا ساختمان کنیم و گام مثبتی در مدیریت پسماند و نخاله‌های ساختمانی برداریم.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer