خالق رومئو و ژولیت درگذشت - رسانه مجازی نیلسو

خالق رومئو و ژولیت درگذشت

مروری مختصر بر زندگی و آثار کارگردان شهیر ایتالیایی، فرانکو زِفیرلی

  • توسط مرسده خدادادی
فرانکو زِفیرلی

فرانکو زِفیرلی (Franco Zeffirelli)، آخرین بازمانده از نسل سینماگران بزرگ ایتالیا یعنی افرادی مانند  فدریکو فلینی، لوکینو ویسکونتی، فی داناوی و جان ویت بود. او در 15 ژوئن 2019 در شهر رم درگذشت و در هنگام مرگ 96 سال داشت.

از فیلم‌های مشهور او می‌توان به رام کردن زن سرکش (۱۹۶۷)، رومئو ژولیت (۱۹۶۸)، برادر خورشید خواهر ماه (۱۹۷۲)، مجموعه تلویزیونی عیسای ناصری (۱۹۷۷)، اتللو (۱۹۸۶)، هملت (۱۹۹۰)، جین ایر (۱۹۹۶) و چای با موسولینی (۱۹۹۹) نام برد. فیلم‌های او پیش از انقلاب در ایران همگی دوبله و در سینماها اکران می‌شدند.

بیشتر بخوانید:

زفیرلی در دوران جوانی زمانی که بازیگری می‌کرد، 1947
زفیرلی در دوران جوانی زمانی که بازیگری می‌کرد، 1947

عمده شهرت او به دلیل به روی صحنه بردن نمایشنامه‌های کلاسیک در اپراخانه‌های مشهور جهان مانند لا اسکالادر شهر میلان و متروپولیتن در نیویورک است. او علاوه بر کارگردانی، تهیه‌کننده، نویسنده، منتقد سینما و کارگردان اپرا نیز بود. زفیرلی اپرا را به سبکی حماسی به روی صحنه می‌برد و فیلم‌هایش نیز فضایی اپراگونه داشت.

زفیرلی دانش‌آموخته آکادمی هنرهای زیبا در فلورانس بود. او ابتدا در رشته معماری تحصیل می‌کرد، اما بعد از دیدن فیلم هنری پنجم به کارگردانی لارنس اولیویه تصمیم گرفت معماری را رها کند و به بازیگری بپردازد. زفیرلی در مقام بازیگر بسیار تحسین شد و به او لقب مونتگامری کلیفت ایتالیایی دادند. او در 1945 به عنوان طراح دکور در فلورانس مشغول کار شد. در آنجا با لوکینوویسکونتی کارگردان صاحب‌نام ایتالیایی آشنا شد و این آشنایی علاقه به اپرا را برای او به همراه داشت. وی در دهه‌های 1950 و 1960 بیشتر بر تئاتر, اپرا و طراحی لباس، طراحی صحنه و کارگردانی متمرکز بود و نمایش‌های زیادی را به روی صحنه برد.

اولین فیلم او رام کردن زن سرکش (۱۹۶۷) بر اساس نمایشنامه‌ای به همین نام نوشته‌ شکسپیر ساخته شد. این فیلم در ژانر کمدی رمانتیک و با بازی الیزابت تیلور و ریچارد برتون ساخته شده است.

زفیرلی، ریچارد برتون و الیزابت تیلور در پشت‌صحنه‌ رام‌کردن زن سرکش
زفیرلی، ریچارد برتون و الیزابت تیلور در پشت‌صحنه‌ رام‌کردن زن سرکش

رام کردن زن سرکش نمایشنامه‌ای است که در پنج پرده نوشته شده و با یک پیش‌پرده نیز همراه است. این نمایشنامه داستان بازرگانی ثروتمند از اهالی پادوآ به نام باپتیستا می‌نولاست که دو دختر دمِ‌بخت دارد. کاترینا، دختر بزرگ‌تر او به‌خاطر رفتار و روحیه بازیگوشانه و شیطنت‌آمیزش، در شهر و دیار خود انگشت‌نماست و از همین رو بدون همسر مانده‌ است، درحالی‌که بیانکا، خواهر کوچک‌ترش که دختری محجوب و سربه‌زیر و در عین حال سرکش و لجوج است، خواستگاران بسیار دارد، اما پدرش این شرط را برای ازدواج او گذاشته است که اول برای دختر بزرگ‌تر شوهری پیدا شود. به اعتقاد برخی از شکسپیر‌شناسان، شکسپیر این نمایشنامه را با الهام از یک نمایشنامه‌ دیگر به نام یک سرگذشت مطبوع و خودبینانه به نام رام کردن زن سرکش (۱۵۹۴) اثر نمایشنامه‌نویسی نا‌شناس نوشته است.

پوستر فیلم چای با موسولینی ۱۹۹۹ - خالق رومئو و ژولیت درگذشت
پوستر فیلم چای با موسولینی (۱۹۹۹)

او در سال 1969 از یک تصادف رانندگی جان سالم به‌در برد و به همین دلیل طرفدار سرسخت کلیسای کاتولیک شد و در سال 1973 بر اساس زندگی قدیس مشهور فرانسیس آسیزی فیلم برادر خورشید خواهر ماه (به ایتالیایی Fratello Sole, Sorella Luna) را کارگردانی کرد. این فیلم گرچه درونمایه مذهبی دارد اما زیبا و آموزنده است و خط سیر تحول درونی و معنوی فرانسیس آسیزی از مرحله ترک راحت‌طلبی دنیوی تا پناه بردن به طبیعت را نشان می‌دهد. سکانس برگزیده‌ای از این فیلم را می‌توانید در اینجا ببینید.

فیلم چای با موسولینی (۱۹۹۹)، به نوعی یک زندگی‌نامه شخصی درباره دوران جوانی او در سال‌های ظهور فاشیسم در ایتالیاست.

سریال کوتاه عیسای ناصری هنوز هم که هنوز است در بسیاری از کشورها در شب میلاد عیسی مسیح (ع) در تلویزیون به نمایش درمی‌آید. در این سریال  اولیویا هاسی نقش حضرت مریم را ایفا کرد.

من زندگی‌ای به عنوان یک سیاست‌مدار نداشتم. بیشتر سعی می‌کردم بنا به تعهدم، بر کیفیت زندگی مردم ایتالیا تأکید کنم. این کار را هم بر اساس یک بینش سیاسی و فیلسوفانه ضدفاشیسم در معنای عام کلمه، انجام می‌دادم. سیاستمداران نباید به فرهنگ کاری داشته باشند، چراکه آن‌ها کاری جز بی‌خردی و دغل‌بازی بلد نیستند. افراد فرهنگی هم نباید وارد سیاست شوند، چون در ایتالیا این کار ممکن نیست.

عیسای ناصری - خالق رومئو و ژولیت درگذشت
پوستر مجموعه تلویزیونی عیسای ناصری

زفیرلی دو بار نامزد جایزه‌ اسکار شده بود. در سال ۱۹۶۸ برای ساخت فیلمی نوآورانه بر اساس نمایشنامه رومئو و ژولیت نامزد اسکار شد. در این فیلم بازیگران مطرح آن زمان مانند لئونارد وایتنیگ و اولیویا هاسی بازی کردند. این فیلم علاوه بر نامزدی در شاخه بهترین فیلم و کارگردانی، موفق به کسب جایزه‌ اسکار بهترین فیلمبرداری و طراحی صحنه شد. این فیلم یکی از موفقیت‌آمیزترین اقتباس‌های سینمایی نمایش شکسپیر به شمار می‌آید.‏ قطعه‌ بسیار زیبای A Time For Us ساخته‌ نینو روتا که برای فیلم رومئو و ژولیت فرانکو زفیرلی ساخته بود را در اینجا می‌توانید بشنوید.

فرانکو زفیرلی همچنین در دو دوره از حزب سلویو برلوسکونی، نماینده سنای ایتالیا بود. او در سال ۱۹۹۴ به‌عنوان سناتور از حزب فورزا ایتالیا سیلویو برلوسکنی به پارلمان ایتالیا راه پیدا کرد و هشت سال در پارلمان حضور داشت. او درباره این تجربه در سال ۲۰۱۳ میلادی به پایگاه خبری یورونیوز گفته بود: من زندگی‌ای به عنوان یک سیاست‌مدار نداشتم. بیشتر سعی می‌کردم بنا به تعهدم، بر کیفیت زندگی مردم ایتالیا تأکید کنم. این کار را هم بر اساس یک بینش سیاسی و فیلسوفانه ضد فاشیسم، در معنای عام کلمه، انجام می‌دادم. سیاستمداران نباید به فرهنگ کاری داشته باشند، چراکه آن‌ها کاری جز بی‌خردی و دغل‌بازی بلد نیستند. افراد فرهنگی هم نباید وارد سیاست شوند، چون در ایتالیا این کار ممکن نیست.

 فرانکو زیفرلی در خانه‌‌ شخصی‌اش در سال 2014 عکاس: آلساندرو دی مئو/ EPA
 فرانکو زیفرلی در خانه‌‌ شخصی‌اش در سال 2014 عکاس: آلساندرو دی مئو/ EPA
@DarioNardella فرانکو زفیرلی یکی از بزرگ‌ترین انسان‌های فرهنگی، امروز صبح درگذشت. خدانگهدار استاد. فلورانس هیچگاه تو را فراموش نخواهد کرد.  

داریو ناردلا شهردار فلورانس که زادگاه زفیرلی نیز هست، روز شنبه در توئیتر خود نوشت: هرگز دلم نمی‌خواست چنین روزی فرابرسد. فرانکو زفیرلی یکی از بزرگ‌ترین انسان‌های عرصه فرهنگ، امروز صبح درگذشت. خدانگهدار استاد. فلورانس هیچگاه تو را فراموش نخواهد کرد.

منابع:

  • گاردین
  • یورونیوز
  • توئیتر
قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer