خداحافظی با الکل و دخانیات، پیش‌نیاز کنترل فشارخون - رسانه مجازی نیلسو

رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران در گفتگو با نیلسو تأکید کرد

خداحافظی با الکل و دخانیات، پیش‌نیاز کنترل فشارخون

  • توسط معصومه ستوده
دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران

غربالگری فشارخون بالا که به همت وزارت بهداشت انجام شده است از سوی پزشکان مورد استقبال قرار گرفته است، زیرا پزشکان بر این باورند که فشارخون بالا به‌عنوان قاتل خاموش سبب می‌شود تا بدن دچار مشکلات جدی شده و خطر سکته قلبی و مغزی چند برابر بیشتر افزایش یابد. متخصصان داخلی را درواقع می‌توان خط مقدم جامعه پزشکی دانست. قبل از اینکه بیمار به متخصص قلب و … مراجعه کند ترجیح می‌دهد تا به متخصص داخلی رجوع کند. دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران تصریح دارد که برای کاهش فشارخون باید استعمال الکل و دخانیات را به فراموشی سپرد. مصاحبه «نیلسو» با خسرونیا در ذیل آمده که می‌خوانید…

بیشتر بخوانید:

با توجه به اجرای فاز عملیاتی بسیج ملی کنترل فشارخون، شاید بهتر باشد در گام نخست تعریفی از فشارخون داشته باشیم؟

فشارخون، همان نیرویی است که بر سرخرگ‌ها وارد می‌شود تا روند جریان خون در سراسر بدن حفظ شود. فشارخون از علائم حیاتی است. حال اگر این فشار با افزایش یا کاهش غیرعادی مواجه شود می‌تواند مشکلاتی را برای انسان به همراه بیاورد. به همین دلیل، فشارخون را قاتل خاموش می‌نامند، چراکه معمولاً هیچ علامتی ندارد، فشارخون یکی از بارزترین بیماری‌های کشنده است که در ظاهر بی‌خطر است و تا زمانی که اندازه‌گیری نشود یا به مراحل بحرانی نرسد بیمار از آن مطلع نمی‌شود. در صورت درمان نشدن، این بیماری ممکن است به آسیب چشمی و مغزی، نارسایی کلیه، سکته مغزی و حملات قلبی منجر شود.

اصولاً چه دلایلی سبب می‌شود تا فشارخون افزایش یابد و برای کاهش فشارخون باید چه کار کرد؟

یکی از موادی که باعث افزایش فشارخون می‌شود مواد شیمیایی موجود در دخانیات است. این مواد به سطوح دیواره شریان آسیب وارد کرده و به باریک شدن شریان‌ها و افزایش فشارخون منجر می‌شود. فشارخون بالا یکی از مهم‌ترین عوامل خطر زمینه‌ساز بیماری، عروق تغذیه‌کننده قلب است. فشارخون بالا معمولاً بدون علامت است و تا زمانی که به بروز عوارض منجر نشود، تشخیص داده نمی‌شود. یکی دیگر از مواردی که باید رعایت کنیم تا دچار پرفشاری خون و عوارض ناشی از آن نشویم عدم استعمال الکل است. همچنین توصیه می‌کنم از استرس و اضطراب پرهیز کنیم و خود را در موقعیت‌های استرس‌زا قرار ندهیم. گوش کردن به موسیقی ملایم، معاشرت با دوستان و انجام ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی منظم و یوگا در کاهش فشارخون بسیار مؤثر است. در این صورت می‌توان امیدوار بود که فشارخون بالا نمی‌رود.

اصولاً در چه مرحله‌ای از سن می‌توان شاهد افزایش فشارخون در زنان و مردان بود؟

در اوایل سن میانسالی فشارخون بالا در مردان معمولی است. در زنان نیز این بیماری بعد از یائسگی معمول می‌شود. فشارخون بالا بیشتر در اعضای یک خانواده و به‌صورت خانوادگی و دسته‌جمعی بروز می‌کند.

اندازه فشارخون در میانسالی چقدر است و در چه صورت می‌توان آن را طبیعی دانست؟

با بالا رفتن سن و پا گذاشتن به دوران میانسالی فشارخون 120 روی 80 و با رسیدن به سن 60 سالگی و 70 سالگی فشارخون 130 روی 85 معمول است و در افراد بالای هشتاد سال فشارخون 180 روی 85 نیز فشار مناسبی است. اگر فردی در سنین میانسالی و پیری دچار پرفشاری خون شود باید حتماً به‌صورت مرتب تحت نظر پزشک قرار بگیرد چراکه در صورت رعایت نکردن دستورات پزشک احتمال خونریزی مغزی و سکته در این افراد افزایش می‌یابد.

برای دوری از پرفشاری خون باید چه اقداماتی را انجام داد؟

چند عامل در میزان فشارخون افراد به‌ویژه در دوران میانسالی و سالمندی دارای اهمیت است ازجمله این عوامل ژنتیک است؛ یعنی اگر پدر و مادر و سایر اعضای درجه‌یک خانواده‌تان دارای فشارخون بالا باشند احتمال ابتلای شما به فشارخون در سالخوردگی بیشتر است، اما آنچه بسیار مهم است سبک زندگی افراد است. اگر در دوران زندگی از مصرف بی‌رویه نمک (که متأسفانه در بین ایرانیان به‌وفور مشاهده می‌شود) و همچنین مصرف فست‌فودها که در بین نوجوانان و جوانان زیاد شده، پرهیز شود و همچنین زندگی پرتحرکی داشته باشیم می‌توانیم تضمین کنیم که احتمال ابتلا به فشارخون بالا در سنین میانسالی و سالخوردگی کمتر خواهد شد. به یاد داشته باشید یکی از دلایل فشارخون بالا اضافه‌وزن و چاقی است. پس متعادل نگه‌داشتن وزن نیز بسیار مؤثر است.

دخانیات عامل فشار خون

مؤلفه وزن تا چه حد بر فشارخون تأثیر گذاشته و آن را افزایش می‌دهد؟

هرچه اضافه‌وزن بیشتر باشد به خون بیشتری برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی به بافت‌های بدن نیاز است و هنگامی‌که حجم خون گردشی در رگ‌ها افزایش یابد، فشار وارده به دیواره‌های عروقی نیز بیشتر می‌شود. در این میان افراد کم‌تحرک ضربان قلب بیشتری دارند. هر چه ضربان قلب بیشتر باشد یعنی در هر انقباض، قلب سخت‌تر کار می‌کند و فشارخون قوی‌تر بر شریان‌ها اعمال می‌شود. کمبود فعالیت بدنی خطر چاقی و اضافه‌وزن را نیز افزایش می‌دهد.

فارغ از این عوامل، چه عوامل دیگری پرخطر است و لازم است تا آن عامل را از زندگی حذف کنیم تا بتوانیم زندگی طولانی‌تری داشته باشیم؟

مهم‌ترین عامل، مصرف نمک فراوان در غذاهاست. به‌عبارت‌دیگر، مصرف زیاد سدیم باعث نگهداری مایعات در بدن می‌شود که منجر به افزایش فشارخون می‌شود. استرس نیز می‌تواند به‌صورت ناگهانی و موقتی فشارخون را افزایش دهد، همچنین برخی شرایط مزمن مانند کلسترول بالا، دیابت، بیماری کلیه و تنگی نفس هنگام خواب نیز خطر فشارخون بالا را افزایش می‌دهد.

در حال حاضر شاهد افزایش بیماری فشارخون مقاوم هستیم. اصولاً چه شرایطی باید ایجاد شود تا فرد به بیماری فشارخون مقاوم مبتلا شود؟

فشارخون بدخیم فشارخونی است که معمولاً با دارو‌های معمولی کاهش نمی‌یابد و به‌ناچار بیمار را بایستی بستری کرد تا تحت نظر و درمان پزشک قرار گیرد.

دلیل شناخته‌شده‌ای هم دارد؟

در 90 درصد فشارخون مقاوم، علت مشخص نیست. بااین‌حال این بیماری در‌‌نهایت با دارو و استراحت درمان می‌شود. این بیماری در صورت ادامه یافتن به خونریزی بینی و چشم، سردرد، خونریزی لثه، بی‌حسی اندام، خونریزی مغزی، بی‌خوابی، اضطراب و مشکلات عصبی منجر می‌شود.

بیشتر در چه سنی شاهد بروز فشارخون مقاوم هستیم؟

5۵ سالگی، بیشترین سن شیوع فشارخون مقاوم است. فشارخون که بالا می‌رود موجب پارگی عروق مغزی و درنتیجه سکته مغزی و همچنین انسداد رگ‌های قلب و سکته قلبی نیز می‌شود که درد قفسه سینه، تنگی‌نفس و بی‌هوشی از علائم سکته قلبی است.

یکی از مقاطع بسیار حساس زندگی که شاهد افزایش فشارخون هستیم، دوران بارداری است. چرا افزایش فشارخون در این دوران نگران‌کننده است؟

در دوران بارداری اندازه‌گیری فشارخون به‌اندازه سایر معاینات دارای اهمیت است. در این دوران نیز باید فشارخون مانند زمان‌های دیگر باشد و حتی ذره‌ای بالا نرود. متأسفانه برخی مادران در دوران بارداری دچار پرفشاری خون می‌شوند و باید حتماً تحت نظر باشند. این مادران ممکن است دچار مسمومیت‌های دوران بارداری شده و به خود یا جنینشان صدمه وارد شود؛ بنابراین کنترل فشارخون در دوران بارداری بسیار مهم است و هر زن باردار حتماً باید تحت نظر دکتر متخصص زنان به‌صورت روتین فشارخون خود را چک کند. فشارخون بالا در طول بارداری فشار زیادی به قلب و کلیه‌ها وارد می‌کند که باعث افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و کلیوی می‌شود. علاوه بر این افزایش فشارخون باعث افزایش احتمال جداشدگی جفت، سزارین و ایجاد مشکلات در رشد جنین می‌شود. درست است که همه زنان در دوران بارداری دارای فشارخون بالا نمی‌شوند اما همه مادران باید جوانب احتیاط را رعایت کنند. در این دوران باید از مصرف بی‌رویه و بالای نمک خودداری کرد همچنین مادران باردار نباید به‌صرف حاملگی انجام فعالیت‌های بدنی را از یاد ببرند. مادران باید در این دوران نیز پیاده‌روی کرده و نرمش‌های سبکی را با مشورت با پزشک خود انجام دهند. کنترل وزن و همچنین استفاده از میوه و سبزی‌ها دارای پتاسیم نیز در این دوران از اهمیت زیادی برخوردار است.

درحال حاضر شاهد این هستیم که بسیاری از افراد به دلیل داشتن فشارخون بالا به‌صورت خودسرانه از قرص زیرزبانی استفاده می‌کنند. این کار از نظر شما درست هست؟

قرص‌های زیرزبانی، فشارخون را خیلی سریع پایین می‌آورند و اگر در هنگام مصرف این قرص‌ها، فشارخون تا حدی پایین هم باشد، بیمار حالاتی از سرگیجه، تپش قلب، عرق کردن و سردی اندام را تجربه خواهد کرد؛ چون وقتی فشارخون افت کند، خون دیگر به اندام‌های حیاتی نمی‌رسد. این بیماران علاوه بر تحمل رنج ناشی از فشارخون بالا، متحمل بیماری‌های دیگری نیز خواهند شد که همگی به خاطر مصرف نابجای قرص‌های زیرزبانی پایین‌آورنده فشارخون است. مصرف قرص‌های زیرزبانی حتماً باید با تجویز پزشک باشد چون مصرف نابجای آن‌ها هم روی سیستم قلبی- عروقی اثر می‌گذارد و هم روی سیستم مغز. همچنین با توجه به تأثیر مستقیم این داروها روی سیستم قلب و عروق، مصرف بی‌موقع آن‌ها باعث عدم تپش قلب یا کم و زیاد شدن ضربان قلب می‌شود؛ به‌علاوه اینکه این داروها روی سیستم خونی هم اثر می‌گذارند و باعث مقاومت قلب در برابر مصرف داروهای حیاتی می‌‌شوند. کنترل فشارخون بالا در مراحل حاد توسط قرص‌های زیرزبانی به‌خصوص اگر بیمار در مراحل حاد سکته قلبی باشد، توصیه نمی‌شود چون این داروها با تند کردن ریتم قلب، احتمال سکته قلبی را بالا خواهند برد. این اتفاق برای کسی که سال‌ها فشارخون داشته و فشارخونش با درجه بالای 16 و 17 می‌تواند خون را به مغز برساند، خطرناک خواهد بود چون در چنین فردی رگ‌های مغز به‌ دلیل فشارخون بالا تنگ شده است.

اگر فردی فشارخون خود را کنترل نکند در این صورت باید در ماه چقدر هزینه متقبل شود تا بتواند کیفیت زندگی خود را حفظ کند؟

فشارخون، زمانی فرد را دچار بحران می‌کند که فرد مبتلابه فشارخون، خود را درمان نکند و تبعات آن همچون سکته قلبی و مغزی فرد را مبتلا و خانه‌نشین کند. حتی گاهی ممکن است که بیمار فلج شود که در این صورت روند طبیعی زندگی افراد را مختل می‌کند. با توجه به هزینه سنگین درمان عوارض ناشی از فشارخون بالا، ما باید درمان را به‌موقع شروع کنیم تا ناچار به پرداخت هزینه بیشتر نشویم. لازم است تا این نکته را یادآوری کنم که فشارخون بالا عامل بسیاری از بیماری‌های داخلی است. گاهی امکان دارد که بیمار به خاطر فشارخون دچار نارسایی کلیه یا تنگی عروق شود. اگر قرار شود تا بیمار برای کنترل بیماری خود هزینه پرداخت کند باید گفت که در ابتدای کار با یک قرص چند هزارتومانی درمان می‌شود اما اگر جدی گرفته نشود، حداقل به چهار تا پنج دارو نیاز دارد. به همین دلیل باور من این است که فرد مبتلابه فشارخون از ماهی صدهزار تومان تا ماهی سه‌میلیون تومان باید برای درمان خود هزینه کند.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer