خروج از برجام گزینه ایران نیست - رسانه مجازی نیلسو

خروج از برجام گزینه ایران نیست

نگاهی به موج ناامیدی بعد از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای موسوم به برجام.

  • توسط مهشید ستوده
مذاکرات ایران و 5+1

از همان نیمه‌شب هشتم نوامبر 2016 که خبر شوکه‌کننده پیروزی دونالد ترامپ بر هیلاری کلینتون در سراسر جهان همچون یک بمب صدا کرد، بی‌شک بیشتر نگرانی‌ها از روی کار آمدن او به عنوان چهل و پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا متوجه توافقی بود که تنها چند ماه از اجرایی شدن آن می‌گذشت. نه تنها سران کشورهای 1+5 و ایران که سال‌ها برای رسیدن به چنین توافقی تلاش، مذاکره و گفتگو کرده بودند، بلکه بسیاری از مردم جهان به‌ویژه مردم ایران می‌دانستند که با سکنی گزیدن دونالد ترامپ در کاخ سفید، دیگر رمقی برای توافق جامع مشترک هسته‌ای یا همان برجام نخواهد ماند. 20 ماه مذاکره تنها در چند سال اخیر صورت گرفته بود تا امضای سران کشورهای 1+5 و ایران پای این توافق بنشیند، سایه تحریم‌ها از سر ایران برداشته شود و ایران از ذیل بند هفت که سایه جنگ را بر سر همه گذاشته بود، خارج شود.

بیشتر بخوانید:

 سایه جنگ رفته بود اما سایه مردی بر این توافق آمده بود که از همان روزهای کارزار انتخاباتی‌اش بارها تهدید به پاره کردن همین توافق کرده بود. حالا یک سال از خروج آمریکا از توافق برجام می‌گذرد، یک سالی که ایران انتظار کشید تا شاید اروپایی‌ها که از ابتدا وعده‌های بسیاری برای سرپا نگه داشتن این توافق به ایران داده بودند بر سر این قول بایستند و اقدامی عملیاتی کنند؛ اقدامی که بازهم در حد وعده باقی ماند و ایران را مجبور به گرفتن تصمیمات جدی‌تری کرد.

کورسوی امید به آینده

در طول 20 ماهی که مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 در جریان بود، مردم ایران با جدیت بسیاری این مذاکرات و نتایج هر دوره آن را دنبال می‌کردند. رسیدن به یک توافق خواسته بسیاری از آنان بود که همین خواسته هم در سال‌ 92 آنان را وادار به آمدن به پای صندوق‌ها و رأی دادن به حسن روحانی و تکرار این رأی در سال 96 برای سرپا ماندن برجام کرده بود.

محمدجواد ظریف
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران

مردم ایران این روزها بیشتر از هر چیزی از خروج احتمالی کشورشان از این توافق و احتمال پا گرفتن یک جنگ وحشت دارند. خاورمیانه پرآشوب که جنگ‌های بسیاری به خود دیده است، حالا باز هم با این احتمال مواجه شده است. مقام معظم رهبری نیز در یکی از سخنرانی‌های اخیرش در این مورد اعلام کرده بودند: ما با اروپایی‌ها مشکل و دعوایی نداشتیم، اما آن‌ها به هیچ‌یک از تعهدات خود عمل نکردند و نمی‌کنند و درعین‌حال مدام ادعا می‌کنند که ما به برجام پایبند هستیم و همچنین در مورد احتمال وقوع جنگ نیز فرموده بودند: گزینه قطعی ملت ایران در مواجهه با دشمن، مقاومت در همه زمینه‌هاست، چرا که مذاکره با دولت کنونی آمریکا سمّ مضاعف است. البته جنگی نخواهد شد، بلکه برخورد، برخورد اراده‌هاست و در این زمینه، اراده ملت ایران و نظام اسلامی قوی‌تر از دشمن است و به فضل الهی این بار هم پیروز خواهیم شد.

 با این همه، توافق برجام برای بسیاری از مردم ایران این امید را به دنبال داشت که روزهای تحریم و تنش تمام شده است. حالا از یک سو شرایط وخیم اقتصادی و از سوی دیگر، جنگ روانی ایالات متحده آمریکا باعث شده است که خروج از برجام برای مردم به معنی پایان کورسوی امیدی باشد که برای آینده‌ای بدون جنگ و تحریم به در میان آن‌ها ریشه زده بود.

اروپایی‌ها چه می‌گویند؟

هرچند اروپایی‌ها در یک سال اخیر جز نامه‌نگاری کار خاص دیگری برای سرپا نگه داشتن برجام نکرده‌اند، با این حال به نظر می‌رسد آنان بنای آنچنان همراهی هم با آمریکا ندارند. نیویورک‌تایمز در گزارشی تحت عنوان اروپا به دولت ترامپ: دنبال جنگ با ایران هستید؟ روی ما حساب نکنید، نوشت: اروپایی‌ها با توجه به خاطراتی از آخرین جنگ فاجعه‌بار در عراق، اکنون در مخالفت با آنچه تلاش آمریکا برای تحریک ایران به آغاز جنگ می‌دانند، یکپارچه مخالف‌اند. با این حال، باوجود تنش در روابط اروپا و آمریکا در دوره ترامپ، مخالفت صریح با واشنگتن همچنان برای اروپایی‌ها دشوار است. کوری شیک، یک مقام سابق پنتاگون که اکنون معاون مدیر مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک است، می‌گوید: همه دولت‌های اروپایی معتقدند تهدید افزایش‌یافته‌ای که از سوی ایران، با آن مواجه‌ایم، واکنشی به خروج امریکا از برجام و تلاش این کشور برای تسلیم ایران در سایر مسائل است. وی افزود: اروپایی ها معتقدند آمریکا در حال تحریک ایران است و نگران‌اند که آمریکا طوری رفتار کند که تهران اقدامی غیرقابل پیش‌بینی انجام دهد و بهانه‌ای به دست آمریکا برای حمله به ایران بیفتد.

مذاکره جدید؟

ایران این روزها موضع رسمی خود در مورد مذاکره با آمریکا را عنوان کرده است. رهبر ایران در سخنرانی اخیر خود به‌صراحت این مذاکره را رد کرده است و تا این لحظه اروپایی‌ها نیز تلاشی برای اقناع ایران به مذاکرات جدید نکرده‌اند. خبرها حکایت از این دارد که مقامات اروپایی نسبت به اصرار ترامپ برای مجبور ساختن ایران به مذاکرات جدید، سردرگم‌اند. آن‌ها می‌گویند چرا تهران باید به توافقی با رئیس‌جمهوری رضایت دهد که برجام را رها کرده است؟ شرایط نشان می‌دهد که مذاکره جدید تا زمانی که اروپا نیز نسبت به این مسأله قانع نشود و ایران نیز چنین تصمیمی بگیرد بسیار دور از انتظار خواهد بود؛ با این همه، خروج ایران از برجام و وقوع جنگ در شرایط کنونی دو گزینه غیرممکن هستند که وقوع آن‌ها نیز بسیار دور از انتظار خواهد بود. حالا تنها بهبود شرایط اقتصادی کشور است که می‌تواند کمک بسیار زیادی به افزایش میزان امید در جامعه کند؛ امیدی که با برجام زنده شده بود و با خروج آمریکا از آن و احتمال خروج ایران از برجام تقریباً ناامید شده بود.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer