خلاء آموزش جنسی و خواب خوش خرگوشی - رسانه مجازی نیلسو

خلاء آموزش جنسی و خواب خوش خرگوشی

  • توسط صابر صادقی
getty 621379294 2000133320009280277 381941 - خلاء آموزش جنسی و خواب خوش خرگوشی

نبود آموزش جنسی در زندگی فردی و اجتماعی خلأ بزرگی را پدید خواهد آورد که نشانه‌های آن را بارها و بارها در شبکه‌های اجتماعی و حتی کوچه و خیابان به چشم دیده‌ایم و بر نبود آن در جامعه امروزمان غبطه خورده‌ایم. خلائی ساحت عمومی زندگی ما را به عرضه ترس و جدال و سوءبرداشت و سوءتفاهم بدل می‌کند و در نهایت زخم‌خورده و ترسیده رها می‌کند. راهکار چیست و دیگران چه کردند که ما نکردیم. در این مقاله به این می‌پردازیم که منظور از آموزش جنسی چیست، چرا آگاهی جنسی مهم است و این مبحث چه عرصه‌هایی را در بر می‌گیرد.

بیشتر بخوانید:

هرم مازلو و نقش اساسی روابط جنسی در زندگی انسان

آموزش جنسی یکی از لازمه‌های ورود جوانان و نوجوانان به زندگی اجتماعی است و هر یک از جوامع راهکارهایی برای برآورده کردن آن و آموزش دختران و پسران در آستانه بلوغ تدارک دیده‌اند.

در شیوه‌های سنتی آموزش جنسی معمولاً والدین و بزرگان قوم نقش عمده‌ای دارند. آموزش‌هایی در مورد نقش‌های جنسیتی در جامعه، شیوه برخورد با جنس مخالف و حتی شرایط و نحوه آمیزش جنسی از جمله آن‌هاست. گاه نیز این آموزش‌ها در اشکال ناپخته و اغلب اشتباه ازسوی گروه همسالان در اختیار اعضای جوان‌تر قرار می‌گیرد. البته احتمالاً به دلیل ناآگاهی خود والدین، تأکید زیاد به همگرایی اجتماعی و بی‌توجهی به خواسته‌ها و تفاوت‌های فردی، این شیوه از آموزش کارآیی و آموزش‌های مدون، فردگرایانه و البته متغیر جوامع مدرن را ندارد.

در شیوه‌های مدرن‌تر آموزش جنسی اطلاعات به‌صورت مدون‌تر و آگاهانه‌تر در اختیار جامعه قرار می‌دهد. به همین دلیل است که توسعه و آموزش جنسی در نظر دکتر محسن رنانی، استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان رابطه وثیقی با یکدیگر دارند. این انسان مدرن است که به بهینه‌ترین شکل تمامی نیازهای خود را برآورده می‌کند و جامعه او را به‌عنوان فرد می‌پذیرد. این در ساحت توسعه یافته است تعاملی میان همه اجزا جامعه برقرار است و همه المان‌های ساخت انسانی با یکدیگر در سازش به‌سر می‌برند. در این جامعه است که خواسته‌های شخصی و بیان خود از زیست جنسی شکل گرفته تا خودشکوفایی تعارضی با خواسته‌های اجتماعی و دیگران و حضور آن‌ها پیدا نکند.

اما چرا اهمیت دارد که جامعه راهکار و روالی برای آموزش جنسی شهروندان خود داشته باشد؟ آیا این نیاز با شکل سنتی آموزش از طرف والدین یا همسالان و همچنین آموزش‌های سنتی که امروز در کشور رواج دارد برآورده نمی‌شود؟  

هرم سلسله مراتب مزلو
هرم سلسله مراتب نیازهای مازلو

در ادبیات روانشناسی مفهومی وجود دارد به نام «هرم مازلو» که در آن سلسله مراتب نیازهای ضروری انسان خلاصه شده است. آبراهام مازلو، روانشناس انسان‌گرای آمریکایی-روسی و واضع این مفهوم، تمام زندگی خود را صرف درک معنای زندگی کرد و مفهوم هرم مازلو را می‌توان چکیده پژوهش‌های پردامنه او در این زمینه دانست. هرم از پایه‌ای‌ترین نیازهای فیزیولوژیک آغاز می‌شود که نیاز به روابط جنسی در این بخش ارزیابی می‌گردد و در سطحی بالاتر به امنیت در انواع مختلف آن می‌رسد. سپس چنین نشان داده می‎شود که انسان برای زندگی معنادار باید در اجتماع پذیرفته شود و در این سطح به دوستی و ازدواج نیاز دارد. زیست جنسی در همین سطح سنجیده می‌شود که به این معناست که یکی از عناصر برآورده کردن زندگی معنادار برای آدمی، داشتن روابط رضایت‌بخش است. در مراتب دیگر نیازهای اجتماعی دیگر همچون احترام و عزت نفس و در رأس هرم خودانگیزشی و خودشکوفایی چکیده‌ای از زندگی معنادار انسان را معرفی می‌کند.

چرا آموزش جنسی به نوجوانان اهمیت دارد

روابط جنسی یکی از جنبه‌ها طبیعی زیست انسانی است و خواه نگاه‌های سنتی و محافظه‌کار بخواهند آن را بپذیرند یا خیر این اتفاق در زندگی بسیاری از جوانان و نوجوانان روی خواهد داد. بنابراین آموزش آن‌ها در سنین معقول از اهمیت زیادی برخوردار است. البته برآورده کردن این نیاز از زندگی انسان نیز مانند هر ساحت دیگر عواقبی دارد که جوانان و نوجوانان باید آن را بپذیرند و آگاهانه به سمت آن بروند.

در سال‌های اخیر روابط جنسی در ایران با تغییرات زیادی مواجه بوده است و رابطه جنسی که پیش‌تر معمولاً به بعد از ازدواج موکول می‌شد امروز در مواردی قبل از ازدواج اتفاق می‌افتد. بر اساس تحقیق دکتر آزاد ارمکی و همکاران در دانشگاه تهران، امروز شش الگوی رابطه پیش از ازدواج در ایران قابل شناسایی است که عبارت‌ا‌ند از:

  • روابط آزاد
  • روابط صیغه‌ای
  • روابط دوست‌دختر – دوست‌پسری
  • روابط هم‌خانگی
  • روابط ضد عاشقانه (چند همسری پنهان)
  • روابط مبتنی بر عشق سیال (چند همسری آشکار)
روابط زناشویی

البته همچنان الگوی غالب در کشور همان روابط زناشویی است اما جامعه ایران بنا بر نشانه‌هایی به سمت الگوی غربی حرکت می‌کند. مضاف بر این، سن ازدواج بسیار بالا رفته است و تقریباً یک میلیون زن و سیصد هزار مرد در آستانه تجرد قطعی قرار دارند. به گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس ایران، ۷۴.۳ درصد دانش‌آموز دختر و پسر دوره متوسطه با جنس مخالف رابطه داشته‌اند. تحقیقی هم که محمود گلزاری، معاون ساماندهی امور جوانان وزیر ورزش و جوانان انجام داده نشان می‌دهد که ۴۰ درصد دانش‌آموزان رابطه با جنس مخالف را از ۱۴ سالگی شروع کرده‌اند. بر اساس همین تحقیق، ارتباط با جنس مخالف پیش از دانشگاه، نسبت به ۳۰ سال پیش، سه برابر شده و سن شروع رابطه جنسی نیز به دوره راهنمایی رسیده است. این از جمله حقایقی در مورد جامعه امروز ایران است که باید پذیرفت.

در این میان، آموزش جنسی نه‌تنها از مخاطرات روابط پیش از ازدواج می‌کاهد، بلکه بر اساس تحقیقات دامنه‌دار در ایران، آمریکا و بریتانیا این آموزش‌ها در بهبود کیفیت ازدواج نقش مهمی دارند.

 با وجود اهمیت زیست جنسی در زندگی روزمره انسان، آموزش جنسی نقش کمرنگی در مدارس، دانشگاه‌ها و رسانه‌های عمومی دارد و آموزش نصف و نیمه تنظیم خانواده نیز در دانشگاه‌ها برداشته شده و جای آن را دانش و جمعیت خانواده گرفته است. این به معنی این است که نوجوانان و جوانان ایرانی اطلاعات ضعیفی درباره روابط جنسی مخاطره‌آمیز دریافت می‌کنند، در شرایط اضطراری نمی‌دانند باید چه واکنشی انجام دهند و از آن مهم‌تر، آموزشی در مورد رفتارهای بایسته و شایسته با جنس مخالف نیز دریافت نمی‌کنند.

اما در آموزش جنسی چه نکاتی برآورده می‌شود و مخاطبان چه اطلاعاتی را دریافت می‌کنند؟ آموزش جنسی در وهله نخست به دلیل آموزش ممانعت از انتقال بیماری‌های مقاربتی (STI[1])، جلوگیری از مخاطرات روابط جنسی همچون حاملگی‌های ناخواسته و آگاهی در مورد تغییرات هورمونی، تغییرات فیزیکی بدن، مفهوم جنسیت و روابط اجتماعی است. روی‌هم‌رفته 10 مبحث در آموزش جنسی مطمح نظر قرار می‌گیرد که در زیر خلاصه شده‌اند:

  1. مهارت‌های ارتباطی و گفتگو
  2. مهارت‌ها تصمیم‌گیری و هدف‌سنجی
  3. چگونه می‌توان رابطه‌ای احترام‌آمیز و سالمی را ایجاد کرد
  4. تأثیر خانواده، رسانه‌ها، فناوری‌های دیجیتالی و دیگر عوامل بر روابط جنسی پرخطر
  5. توجهاتی که باید برای ایجاد روابط سازنده و سلامت جنسی انجام داد
  6. حمایت دیگران برای ممانعت و جلوگیری از روابط جنسی پرخطر
  7. زهد جنسی و روابط باز جنسی؛ مزیت‌ها و خطرات
  8. وسایل جلوگیری در روابط جنسی
  9. اطلاعاتی در مورد بیماری‌های مقاربتی
  10. نقش‌های جنسیتی، هویت جنسی و بیان آن‌

چه کشورهایی بهترین آموزش جنسی را داشته‌اند و نتیجه آن چه بوده است؟

بر اساس آمار بانک جهانی، کشورهای اروپایی پایین‌ترین نرخ حاملگی نوجوانان 15 تا 17 سال را داشته‌اند. در این میان ایتالیا، آلمان و سوئیس در مقامی بهتر از دیگر کشورها تنها 4 زایمان در بین نوجوانان به‌ازای هزار تولد را داشته‌اند. چه چیزی منجر به این آمار خوب شده است؟ بر اساس نظر کارشناسان، رویکرد توسعه‌یافته به آموزش جنسی نقش اساسی را در این میان بازی می‌کند. آموزش جنسی در این کشورها تأکید کمتری بر ممانعت از رابطه جنسی داشته و به جای رویکرد بازدارنده و آموزش‌های مبتنی بر داشتن روابطی مثبت، سالم و طبیعی بوده است. در عوض آموزش جنسی در ایالات متحده آمریکا با آمار 30 حاملگی در بین نوجوانان به ازای هزار تولد بر بازدارندگی و هشدار تأکید داشته است. زهد جنسی در ایالات متحده به‌مثابه راهکاری برای ممانعت از بیماری‌های مقاربتی بین نوجوانان و دیگر مشکلات و عوارض ناشی از روابط جنسی در نظر گرفته شده است. البته بی‌شک عرصه رسانه‌ای ایالات متحده و باز بودن آن بر روی چشم جوانان و نوجوانان در این موضوع بی‌تأثیر نبوده است.

به نظر می‌رسد با توجه به رویکرد وزارت آموزش و پرورش و همچنین آموزش عالی علاقه کمی برای ورود به این مباحث دیده می‌شود که تأثیر زیادی را بر زندگی روزمره میلیون‌ها دختر و پسر ایرانی می‌گذارد و جامعه بزرگ‌ترین بازنده این خلأ بزرگ خواهد بود. جرأت و جسارت عبور از تابوهای خودساخته مانع اصلی در این زمینه است و تنها پس از بررسی موانع این مسأله می‌توان راه‌ها و شیوه ورود آموزش جنسی به مدارس و دانشگاه‌ها را ارزیابی کرد.


[1]. se_xually transmitted infections

قبلی «
بعدی »

۱ دیدگاه

  1. عالی بود، درباره روابط جنسی بیشتر بنویسید این چیزی است که جامعه ما به آن نیاز داره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer