ریتالین با تجویز پزشک اعتیادآور نیست - رسانه مجازی نیلسو

ریتالین با تجویز پزشک اعتیادآور نیست

گفتگوی نیلسو با دکتر ارسیا تقوا در مورد تاثیر داروی ریتالین

  • توسط معصومه ستوده
ریتالین

رؤیای درس خواندن بدون خوابیدن و قبولی در امتحانات سخت با وقت اندک با داروی معجزه‌گر ریتالین محقق می‌شود؛ دارویی که بسیاری از دانشجویان و به‌ویژه دانشجویان پزشکی در توصیف آن گفته‌اند که با خوردن آن کلمات بلعیده شده و حفظ می‌شود!

دکتر ارسیا تقوا، روانپزشک و درمانگر بر این باور است که ریتالین نتیجه‌ای خیالی یا تلقینی ندارد اما زمانی که یک فرد بدون تجویز پزشک این قرص را مصرف می‌کند، در نتیجه این خیال کوتاه‌مدت، بعد از مدتی رنگ باخته و بر روند طبیعی درس خواندن و زندگی طبیعی اثر می‌گذارد.

 تقوا تصریح دارد که مصرف بدون تجویز این دارو از سوی پزشک، اثراتی به‌دنبال دارد که دانشجویان آرزو می‌کنند ای کاش به حالت قبل بازمی‌گشتند و هیچگاه این دارو را مصرف نمی‌کردند؛ البته این دارو در مراحل ابتدایی مصرف، آثار تقویتی کاذبی را در فرد ایجاد می‌کند؛ به ترتیبی که این افراد در مدتی کوتاه احساس توانمندی برای یادگیری پیدا می‌کنند و پس از مدتی، بدون خوردن ریتالین امکان مطالعه نخواهند داشت. مصاحبه نیلسو با ارسیا تقوا در ذیل آمده که می‌خوانید.

بیشتر بخوانید:

173156 547 - ریتالین با تجویز پزشک اعتیادآور نیست

در ایام برگزاری امتحانات شاهد این هستیم که بسیاری از دانش‌آموزان و دانشجویان از قرص ریتالین استفاده کرده و تأکید دارند این دارو موجب عملکرد بهتر مغز می‌شود و به آن‌ها این توان را می‌دهد تا بتوانند نمرات بهتری را کسب کنند. سؤال مهم این است که تا چه اندازه عملکرد ریتالین واقعیت دارد آیا این دارو به تمرکز و بهتر شدن حافظه کمک می‌کند یا اینکه در این مورد بزرگنمایی صورت گرفته است؟

ریتالین با نام درست علمی متیل فنیدیت، دارویی است که برای اختلال کمبود توجه و بیش‌فعالی در کودکان و بزرگسالان و چند اختلال دیگر از جمله نوعی حملات خواب (نارکولپسی) از سوی روان‌پزشک تجویز می‌شود. آموزه‌های علمی اثبات کرده که ریتالین و داروهای مشابه به‌عنوان خط اول درمان کم‌توجهی و بیش‌فعالی عمل می‌کند. در 75 درصد موارد، استفاده از آن نتایج بسیار مؤثری را نیز به همراه داشته است. این نتیجه خیالی یا تلقینی نیست. بهبود مدارها و مسیرهای مشکل‌دار مغزی با تجویز این دارو و طی آزمایش‌های دقیق و بررسی‌های متوالی، در بهترین مراکز دنیا ثابت شده است.

آیا این دارو تأثیرات بدی هم روی افراد می‌گذارد؟ به‌هرحال دانشجویان زیادی این دارو را بدون تجویز پزشک استفاده می‌کنند و مدعی هستند تاکنون برای آن‌ها مشکلی ایجاد نشده است؟

بررسی اثرات سوء ریتالین موضوع دیگری است که باید ریشه آن را در افرادی جستجو کرد که این دارو را بدون نظارت پزشک و به‌صورت بی‌رویه و بدون بررسی تشخیصی درست، مصرف می‌کنند که این موضوع آثار مخربی را در فرد ایجاد می‌کند.

آیا ریتالین وابستگی ایجاد می‌کند یا اینکه این وابستگی یک افسانه است. به‌عبارت‌دیگر، اعتیادآور بودن ریتالین تا چه اندازه مورد تأیید قرار گرفته است؟

ریتالین دارویی است که در افرادی که بدون نظارت و با تعداد و دوز خارج از عرف استفاده می‌کنند با آثار تقویتی کاذبی همراه است. این افراد در مدتی کوتاه احساس توانمندی برای یادگیری پیدا می‌کنند. این اثر تقویتی به‌خصوص در افرادی که از روش‌های غیر‌متعارف (غیر خوردنی) استفاده می‌کنند، دیده می‌شود. غافل از اینکه آن‌ها که خارج از چارچوب این دارو را استفاده می‌کنند پس از مدتی نیاز به افزایش دوز و مقدار آن پیدا می‌کنند. در این حالت، دیگر دارو کارکرد دارویی مؤثر خود را از دست داده و فرد از آن به‌عنوان وسیله‌ای استفاده می‌کند تا به حالی غیر از آنچه اطبا تجویز کرده‌اند، دست پیدا کنند. آن‌هایی که ریتالین را به‌عنوان دارو استفاده می‌کنند، معتاد نمی‌شوند. چون آثار درمانی دارو احتیاج نیازمندان به دارو را کم می‌کند؛ لذا آن‌ها دارو را فقط برای بهبود نیازشان استفاده می‌کنند. مطالعات وسیع در دنیا نشان داده احتمال وابستگی به سایر مواد مخدر در بیماران کم‌توجه و بیش‌فعالی که در زمان مناسب درمان شده‌اند، کاهش یافته است. در واقع امروزه در مجامع علمی این بحث وجود دارد که ریتالین برای کسانی که درست تجویز شده نقش پیشگیری از اعتیاد در آینده دارد، نه اینکه خود یک ماده اعتیادآور محسوب شود.

وابستگی که ریتالین در فرد ایجاد می‌کند وابستگی روحی است یا فیزیکال. به‌عبارت‌دیگر، فرد بیشتر نیاز روحی به ریتالین پیدا می‌کند یا نیاز روحی؟

ریتالین اصلاً در شکل طبیعی‌اش وابستگی ایجاد نمی‌کند. وابستگی یا آنچه مدنظر شما نوعی اعتیاد تلقی می‌شود مستلزم پیش‌شرط‌های مقاومت دارویی و وجود نشانه‌های ترک است؛ یعنی برای رسیدن به حالت اعتیادآور یا باید دوز دارو را بالا ببرید یا به دنبال عدم مصرف ریتالین با عوارض گسترده‌ای روبه‌رو می‌شوید. واقعیت آن است که در شکل درمانی در زمینه مصرف ریتالین اعتیاد به وجود نمی‌آید. کسی که دوز معینی از ریتالین را تحت نظر پزشک مصرف می‌کند و دوزش ثابت است به بالا بردن دوز نیازی ندارد. به‌علاوه خیلی موارد اتفاق افتاده که روانپزشک چند روز داروی بیمار را نمی‌دهد و این عدم مصرف مشکلی برای او ایجاد نمی‌کند.

شما به وابستگی به داروی ریتالین اشاره کردید ترک ریتالین چه مشکلاتی را به دنبال دارد؟

نیمه‌عمر یا مدت مؤثر اثر داروی ریتالین 3 تا 4 ساعت بیشتر نیست و به شکل معمول روزانه 2 بار این دارو تجویز می‌شود. همان‌طور که در سؤال قبلی هم گفته شد مواردی هست که در ایامی از هفته یا سال تحصیلی روانپزشک داروی کودک را صلاح می‌داند که تجویز نکند و در این حالت مشکلی هم برای بیمار پیش نمی‌آورد. با این تفاسیر، مشخص می‌شود که عدم مصرف داروی ریتالینی که پزشک توصیه کرده، از نظر جسمی و روانی مشکلی ندارد؛ اما اگر روانپزشک توصیه به ادامه مصرف ریتالین داشته باشد و بیمار یا والدین او این توصیه را جدی نگیرند معضل دیگری است که نتیجه‌اش چندان خوشایند نیست. در این حالت کودک یا نوجوان نمی‌تواند از توانمندی‌اش به شکل درستی استفاده کرده و در روند موفقیت تحصیلی او خلل و وقفه ایجاد می‌کند.

ریتالین
ریتالین دارویی است که در افرادی که بدون نظارت و با تعداد و دوز خارج از عرف استفاده می‌کنند با آثار تقویتی کاذبی همراه است

آیا ترک ریتالین به‌صورت ناگهانی امکان‌پذیر است یا اینکه باید به‌صورت تدریجی باشد؟

ما معمولاً این اصطلاح ترک را در زمینه اعتیاد استفاده کرده و به کار می‌بریم. ریتالین فقط یک دارو از دسته محرک‌ها Stimulantهاست. برخلاف سایر داروهای مشابه- که متأسفانه در ایران وجود ندارد- غیر آمفتامینی است؛ یعنی نه ساختمان و نه شکل اثری شبیه به آمفتامین – که بی‌خودی از آن می‌ترسیم- و به‌تبع آن شیشه – ماده‌ مخدری خطرناک- ندارد. با این اوصاف به‌کرات می‌شنویم که ریتالین از خانواده‌ شیشه است. روانپزشک اگر صلاح بداند حسب قضاوت بالینی و نه ترس از اعتیاد و وابسته شدن، هر موقع صلاح ‌دید می‌تواند ریتالین را کم یا قطع کند. بدون آنکه از قطع ناگهانی آن واهمه داشته باشد.

به نظر شما، چرا دانشجویان پزشکی تا این حد از ریتالین بهره می‌گیرند با وجود آنکه از اثرات سوء آن مطلع هستند؟

ریشه این مشکل را باید در جای دیگری جستجو کرد. من دانشجو باید مهم‌ترین اولویت خودم را علی‌الاصول درس خواندن بدانم در تمام طول ترم اگر به فعالیت‌های دیگری هم فکر می‌کنم این موضوع را فراموشم نکنم که درس خواندن بر همه امور اولویت دارد. من در کنکور شرکت کرده و در رشته دلخواهم پذیرفته شده‌ام و در مدت چند سالی که در دانشگاه هستم باید به مهم‌ترین دغدغه‌ام که همانا درس است، بپردازم. وقتی این هدف اصلی چندان مهم در نظر گرفته نشود بنابراین مهم‌ترین دغدغه‌ من در لابه‌لای کارها و گرفتاری‌های دیگر روزمره به موضوعی فرعی تبدل شود. به همین دلیل، از درس خواندن فقط گرفتن نمره قبولی با حداقل زمان صرف‌شده، باقی می‌ماند. در این صورت، مفاهیمی چون زحمت کشیدن و تلاش به شوخی تبدیل خواهد شد و تنها نتیجه‌اش این می‌شود که من هر راهی جستجو می‌کنم تا در کمترین زمان ممکن به نمره و پاس کردن درس برسم. ریتالین برای تحقق این خیال در کوتاه‌مدت خوب است. غافل از اینکه پس از مدتی این مصرف بی‌رویه بر روند طبیعی درس خواندن اثر می‌گذارد و ما الان در جامعه و مراکز درمانی با طیفی از دانشجویان رو‌به‌رو هستیم که پس از مدتی مصرف بی‌رویه ریتالین آرزو می‌کنند به حال گذشته برگردند.

آیا می‌توان ریتالین را در حکم دوپینگ دانست؟

برای آن‌ها که ریتالین را خارج از ضوابط تجویز تحت نظر روانپزشک استفاده می‌کنند بله، این ارزیابی درست است. آمارها نشان می‌دهند تا 10 درصد افراد جامعه از نارسایی توجه رنج می‌برند، برای این افراد ریتالین دارو است که احتیاجشان را برطرف کرده و آن‌ها را به افرادی عادی در جامعه تبدیل می‌کند. افرادی که قادر خواهند بود توانمندی‌های بالقوه‌شان را به فعل دربیاورند. باید قبول داشت این توصیف با مفهومی که همه از اعتیاد می‌شناسیم، متفاوت است.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer