زنگ هشدار مصرف قند، چربی و نمک به صدا درآمده است - رسانه مجازی نیلسو

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در گفتگو با نیلسو تأکید کرد

زنگ هشدار مصرف قند، چربی و نمک به صدا درآمده است

مهم‌ترین چالشی که وزارت بهداشت با آن مواجه است، گسترش بیماری‌های غیرواگیر در جامعه است. در حال حاضر بیماری‌های مرتبط با تغذیه همچون دیابت و بیماری‌های قلبی- عروقی افزایش یافته است.

  • توسط معصومه ستوده
زهرا عبداللهی

آنقدر دغدغه تغذیه دارد که بعد از مصاحبه با او عذاب وجدان می‌گیرید، اگر بخواهید کیک، آبمیوه، نوشابه را مصرف کنید. تغذیه به جزءلاینفک سخنان زهرا عبدالهی، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تبدیل شده است. برای افزایش سواد تغذیه‌ای مردم به هر دری می‌زند؛ از برگزاری نشست با شرکت‌های نوشابه‌سازی تا رایزنی با کارخانه‌های تولیدکننده برای کاهش میزان قند در آبمیوه‌ها. مصاحبه با عبدالهی در نوع خود جذابیت دارد، وی توصیه‌های تغذیه‌ای خود را با لحن مادرانه‌ای مطرح می‌کند. عبدالهی در گفتگو با «نیلسو» بارها نسبت به افزایش چاقی، عدم تحرک بدنی و افزایش مصرف قند، چربی، نمک ابراز نگرانی می‌کند و از مردم می‌خواهد تا دیر نشده فرصت‌ را دریابند و به فکر سلامتی خود باشند. عبدالهی تصریح دارد که تنها در این صورت جلوی افزایش ابتلا به دیابت و بیماری قلبی و عروقی گرفته می‌شود. وی از مردم می‌خواهد زودتر هشدارها را دریابند و با کاهش مصرف قند، چربی و نمک مانع بروز بیمارهای غیرواگیر در جامعه شوند.

بیشتر بخوانید:

شما رئیس دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت هستید فکر می‌کنید که مهم‌ترین چالشی که وزارت بهداشت در حال حاضر با آن مواجه است، چیست؟

مهم‌ترین چالشی که وزارت بهداشت در حال حاضر با آن مواجه است، گسترش بیماری‌های غیرواگیر در جامعه است. در حال حاضر بیماری‌های مرتبط با تغذیه همچون دیابت و بیماری‌های قلبی- عروقی افزایش یافته است. در این بیماری‌ها تغذیه به‌عنوان یک عامل مهم مطرح می‌شود. اگر قرار شود که این بیماری‌ها کنترل‌شده یا شیوع آن متوقف شود، باید در جهت کاهش عوامل خطر تغذیه‌ای گام برداشت. این عوامل خطر به تغییر الگوی مصرف تغذیه‌ای برمی‌گردد. مردم در حال حاضر قند، نمک و چربی را خیلی زیاد مصرف می‌کنند. اگر این سه ریزفاکتور مهم تغذیه‌ای محدود شده و مصرف زیاد مواد قندی، شیرینی کمتر شود، بسیاری از این بیماری‌‌ها کنترل می‌شود. مصرف زیاد مواد قندی و نمکی و چربی موجب گسترش این بیماری‌ها می‌شود. به همین دلیل ضروری است که این عوامل کنترل شوند؛ البته کنترل این عوامل تنها بر عهده وزارت بهداشت نبوده و سایر ارگان‌ها و سازمان‌ها باید در این موضوع دخالت کرده و همکاری کنند.

یعنی بر این باورید که وضعیت سواد تغذیه‌ای مردم بستر نگرانی وزارت بهداشت را فراهم کرده است؟

بله. همه باید در راستای افزایش سواد تغذیه‌ای تلاش کنند؛ البته ارتقای وضعیت سواد تغذیه‌ای تنها برعهده وزارت بهداشت نیست. شما این نکته را مدنظر قرار بدهید که یکی از کارهایی که باید انجام شود تا وضعیت سواد تغذیه‌ای مردم ارتقا پیدا کند این است که همه بخش‌های آموزشی به همراه وزارت بهداشت تلاش کنند مردم کمتر از این مواد تغذیه‌ای استفاده کنند. در مهدکودک‌ها می‌توان با کمک‌ مربیان و معلم‌ها، به بچه‌ها آموزش داد که فرهنگ تغذیه‌ای خود را بهتر کنند. مراقبان بهداشت و معلمان در مدارس به کمک رسانه‌ها می‌توانند الگوی درست را به مردم معرفی کنند. به دنبال معرفی الگوی درست و بهداشتی، مردم متوجه می‌شوند که باید برنامه تغذیه‌ای خود را تغییر دهند. این یکی از اقداماتی است که باید در دستور کار قرار بگیرد. موفقیت بیشتر در کاهش مصرف نمک، چربی و قند مستلزم همکاری شرکت‌های صنایع غذایی است. این کاری است که باید در اولویت اجرا قرار بگیرد.

زهرا عبدالهی
زهرا عبداللهی مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

صنایع غذایی باید همکاری لازم را انجام دهند تا مواد غذایی‌ای تولید شود که قند، چربی و نمک کمتری داشته باشد. سازمان ملی استاندارد نقش بسیار مهمی دارد که میزان قند، نمک و چربی را باید بازنگری کند. این میزان باید به حداقل کاهش یابد.

شما به نقش مهم شرکت‌های صنایع غذایی در کاهش مصرف نمک، چربی و قند اشاره کردید. صنایع غذایی در این مورد همکاری لازم را انجام می‌دهند؟

بله. یکی از کارهایی که انجام‌شده این است که استانداردهای جدید بازنگری و تدوین شده است. بحث برچسب‌گذاری با همت سازمان غذا و دارو شروع شده است. این کار به‌سرعت اجرایی شد. به دنبال اجرای این طرح، همه محصولات غذایی برچسب خورده و مشخص شد که هر محصول چقدر کالری، نمک، چربی و قند دارد. پس از اجرای این طرح، مشتری قدرت انتخاب خواهد داشت. به دنبال بررسی کشوری ریزمغذی‌ها در سال 91 مشخص شد که کمبود ویتامین ‌D در همه گروه‌های سنی شایع بوده، به‌منظور رفع این مشکل تصمیم گرفته شد تا تدابیری اجرایی شود. به‌هرحال تبعات کمبود ویتامین D بسیار زیاد است. فارغ از خطر پوکی استخوان، بسیاری از کارشناسان بیماری‌های قلبی و عروقی و ام‌اس و دیابت را به کمبود ویتامین D نسبت می‌دهند.

وزارت بهداشت اقداماتی را دنبال کرد که قطعاً ادامه خواهد یافت. یکی از این اقدامات غنی‌سازی آرد با ویتامین D است. در حال حاضر برنامه ملی غنی‌سازی آرد با آهن و اسیدفولیک در حال اجراست و برنامه موفقی محسوب می‌شود. شرایط موجود اقتضا می‌کند که ویتامین D هم به آرد اضافه شود. وزارت بهداشت باید ویتامین D را از طریق آرد غنی‌شده، در برنامه غذایی مردم بگنجاند. این مطالعه با همکاری انستیتو تغذیه به‌صورت گسترده انجام شده است. در حال حاضر مطالعات اثربخشی آن نیز در حال انجام است. این کار با حمایت دولت صورت می‌گیرد و به‌این‌ترتیب، آرد مصرفی علاوه بر آهن و اسیدفولیک با ویتامین D هم غنی شده است.

با توجه به اینکه تاکنون این طرح به‌صورت گسترده اجرایی نشده است. وزارت بهداشت قصد دارد که به چه طریق این کمبود را برطرف کند؟

 تا زمانی که غنی‌سازی آرد به‌صورت گسترده اجرایی نشده و نان غنی‌شده در اختیار مردم قرار نگرفته است، باید از طریق مکمل‌ها، ویتامین D را در اختیار گروه‌های در معرض خطر قرار داد. پوشش این افراد موجب می‌شود تبعات کمبود ویتامین D کمتر شود. دفتر بهبود تغذیه با امکانات محدود توانست مکمل ویتامین D را برای دختران دبیرستانی در30 دانشگاه علوم پزشکی فراهم کند. به‌این‌ترتیب مکمل ویتامین D 50 هزار واحدی به مقدار یک عدد برای هر دانش‌آموز، از طریق مدرسه در اختیار این دختران قرار گرفت. برنامه ما این است که همه دانشگاه‌های علوم پزشکی و دبیرستان‌های دخترانه و پسرانه باید این مکمل را دریافت کنند. این اعتبار باید فراهم شود که مکمل ویتامین D برای نه ماه تحصیلی در اختیار دانش‌آموزان قرار بگیرد.

شما به دریافت مکمل ویتامین D دختران دبیرستانی اشاره کردید، درحالی‌که برنامه شیر مدرسه در مرحله اجرا با موانعی روبه‌رو شده و عملاً متوقف شده است. با توجه به  اینکه کشور در شرایط  خاص اقتصادی قرار گرفته است اصلاً آیا امکان دادن شیر به بچه‌ها در مدارس وجود دارد؟

تلاش‌هایی صورت گرفت تا این مکمل به شیر داده‌شده در مدارس اضافه شود، اما این برنامه به دلیل محدودیت اعتبار اجرایی نشد. در سال آینده باید ارائه شیر غنی‌شده با ویتامین D در دستور کار قرار بگیرد. به‌این‌ترتیب می‌توان دانش‌آموزان دوره ابتدایی را تحت پوشش قرار داد. متأسفانه در سال 97 یعنی سال تحصیلی گذشته به دلیل عدم تأمین اعتبار نتوانستیم شیر مدارس را تأمین کنیم، امیدواریم که این مشکل در سال آینده تحصیلی مرتفع شود.

شما گسترش بیماری دیابت را یک چالش بزرگ عنوان کردید، کمااینکه تعداد زیادی از مردم با مشکلات این بیماری دست‌وپنجه نرم می‌کنند. فکر می‌کنید وزارت بهداشت برای حل این معضل باید چه‌ کند؟

در حال حاضر مشکل چاقی بسیار جدی است. تقریباً نیمی از زنان کشور از این مشکل رنج می‌برند. این مشکل در مردان به 40 درصد می‌رسد. اصلاح این رویکرد فارغ از تلاش در راستای کم کردن مصرف نمک، قند و چربی و بهبود الگوی تغذیه نیازمند تحرک بدنی است. تحرک بدنی یک اصل اساسی بوده و به‌منظور افزایش تحرک بدنی مردم باید برنامه‌ریزی مناسبی انجام شود. وزارت بهداشت باید با همکاری سازمان‌های دیگر همچون وزارت آموزش‌وپرورش، وزارت ورزش و سازمان تربیت‌بدنی باید فرصت‌هایی را فراهم کند که مردم امکان فعالیت ورزشی و جسمی را داشته باشند. این برنامه‌ریزی باید در مدارس، مهدکودک‌ها و پارک‌ها انجام شود تا همه افراد تحرک بدنی داشته باشند. رسانه‌ها نقش مهمی در نهادینه کردن این فرهنگ دارند. تهیه‌کنندگان برنامه‌ها برای عموم مردم باید سیاستی را در پیش بگیرند که پیام‌ها در مورد یک تغذیه درست به مردم انتقال داده شود. در ساخت این برنامه‌ها نباید به‌گونه‌ای رفتار شود که مصرف فست‌فود و نوشابه تبلیغ شود. از طریق این برنامه‌‌ها می‌توان به مردم یاد داد که چگونه خود را سالم نگه دارند. برنامه‌سازان باید این پیام را به جامعه منتقل کنند که چاقی درواقع اختلال در سلامت فرد محسوب می‌شود. متأسفانه این رویکرد در برنامه‌سازی ملاک قرار نمی‌گیرد و بسیاری از بازیگران سینما بی‌نهایت چاق هستند. این رویکرد درواقع به مدلی تبدیل می‌شود که مردم از آن الگو می‌گیرند. تناسب‌اندام به‌عنوان یک اقدام درخور تحسین باید ترویج شود. باید این روش به‌عنوان یک ارزش مطرح شود که خیلی مهم است که فردی بتواند تناسب‌اندام خود را حفظ کرده، وزنش را کنترل کند. در این صورت فرد می‌تواند بسیاری از بیماری‌ها ازجمله بیماری قلبی – عروقی و دیابت را کنترل کند. به همین دلیل تلاش شد کنترل چاقی از دوران کودکی صورت بگیرد و قرار است برنامه پیشگیری و کنترل اضافه‌وزن و چاقی اجرایی شود. هشت دانشگاه علوم پزشکی فاز اول این برنامه را به‌صورت پایلوت اجرایی کردند. این برنامه باید گسترش یابد و در قالب شبکه بهداشت و درمان به مردم آموزش داده شود.

آموزش‌وپرورش می‌تواند همکاری خوبی داشته باشد کمااینکه پیش‌تر هم این رویکرد را دنبال کرد.

یعنی قرار است برای مبارزه با چاقی در کشور یک بسیج ملی صورت بگیرد؟

پیش‌تر بسیج ملی کاهش مصرف نمک اجرایی شده است. در این راستا، شهرداری، آموزش‌وپرورش و رسانه‌ها همکاری خیلی خوبی داشتند. سال پیش‌رو باید نظارت بیشتری بر نحوه اجرای این بسیج ملی صورت بگیرد. به همین دلیل، بازنگری استاندارد نمک مصرفی در نان مورد بازبینی قرار خواهد گرفت. استاندارد نمک کاهش پیدا کرده و لازم است تا نظارت دقیقی بر نحوه اجرا صورت بگیرد. در این میان، مردم می‌توانند نقش بسیار مهمی ایفا کنند. به‌هرحال استاندارد نمک کاهش یافته و نانوایی‌ها موظف هستند تا میزان نمک در نان تولیدی را کاهش دهند. این نکته را باید موردتوجه قرار بدهید که میزان مصرف روزانه در افراد بالای 50 سال و مبتلابه بیماری قلبی- عروقی و فشارخون استاندارد مصرف روزانه 5 گرم نمک در روز به سه گرم در روز می‌رسد. نمک‌های موجود در نان موجب می‌شود که مردم روزانه 3 گرم نمک دریافت کنند. به‌هرحال مردم نمک پنهانی زیادی از کنسرو خیارشور، ترشی، فست‌فود و … دریافت می‌کنند. به‌هرحال وزارت بهداشت باید چالش کنترل مصرف نمک در نان مصرفی را موردتوجه قرار دهد و این رویکرد همچنان ادامه می‌یابد. به همین دلیل، دو بسیج آموزش همگانی یعنی بسیج ملی برای کاهش مواد قندی و چربی باید در اولویت اجرا قرار بگیرند.

شما به مصرف بیش‌ازحد مواد قندی در کشور اشاره کرده و نسبت به آن هشدار دادید. در مورد کاهش مواد قندی قرار است چه برنامه‌ای اجرایی شود؟

مرتب نشست‌هایی با صنایع نوشابه گازدار برگزار شده است که براساس آن قرار شد که میزان قند نوشابه‌ها ده درصد کاهش پیدا کند. این استاندارد طی جلساتی با سازمان غذا و دارو صنایع نوشابه‌سازی و سازمان استاندارد مورد بازبینی قرار گرفت. در آن جلسه مقرر شد که قند نوشابه کاهش یابد چون میزان قند نوشابه بسیار بالاست. این کار باید اجرایی شود و بعد از اجرای این کار باید کاهش قند آبمیوه‌های موجود در بازار در دستور کار قرار بگیرد. این آبمیوه‌ها به دلیل قند افزودنی مشکل‌ساز شده و باید این میزان را کاهش داد. درنهایت صنایع لبنی و شیرهای طعم‌دار و … مشمول این برنامه می‌شوند. به دنبال فرهنگ‌سازی و همکاری صنایع این میزان کاهش پیدا می‌کند. درنهایت بسیج ملی کاهش روغن در دستورکار قرار گرفته است. این روغن‌ها باید اسید چرب ترانس زیر دو درصد داشته باشند. در حال حاضر، میزان واردات روغن نارگیل افزایش یافته است. این آماری است که از طرف صنایع روغن‌سازی اعلام شده است. روغن نارگیل میزان اسید چرب بیشتری دارد. این روغن بیشتر در صنایع روغن‌سازی مصرف می‌شود و باید تدابیری را در نظر گرفت تا سلامت روغن مصرفی در صنایع شیرینی‌سازی کنترل شود.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer