سهمیه‌بندی بنزین و دو نرخی شدن قطعی است - رسانه مجازی نیلسو

سهمیه‌بندی بنزین و دو نرخی شدن قطعی است

با توجه به اظهارات شخص وزیر نفت و نمایندگان مجلس به نظر می رسد که سهمیه‌بندی بنزین و همچنین دو نرخی شدن آن قطعی است.

از بامداد روز ۲۲ مردادماه (۱۸روز پیش) با اجرای مصوبه دولت و در راستای هماهنگی‌های قبلی صورت‌گرفته بین سران قوا، به ‌منظور رصد و مدیریت کامل عرضه سوخت در کشور، استفاده از کارت سوخت شخصی به‌ هنگام سوخت‌گیری در جایگاه‌های عرضه بنزین الزامی شده است. اما طرح برخی موضوعات مانند دلالی جایگاه داران باعث شد تا بیژن زنگنه، وزیر نفت در یک برنامه تلویزیونی به سوالات مردم پاسخ دهد. پاسخ هایی که بیش از پیش به برخی شبهات رنگ واقعیت داد.

بیشتر بخوانید:

رفع شبهه‌ای که شبهه شد

زنگنه گفت: استقبال از کارت سوخت شخصی کم بود و تا وقتی سهمیه  بندی نباشد مردم آن را جدی نمی‌گیرند. به اعتقاد بنده کارت سوخت زمانی لازم است که سهمیه بندی وجود داشته باشد. در خصوص سهمیه بندی ایده ای وجود دارد، اما هنوز به ما ابلاغ نشده و در واقع هنوز تصمیمی در مورد آن اتخاذ نشده است. در صورت سهمیه بندی، بنزین دو نرخی خواهد شد.

چاره‌ای جز سهمیه‌بندی نیست

بر اساس گزارش‌های موجود، دولت روزانه ۴۰۰ میلیارد تومان یارانه سوخت پرداخت می‌کند تا قیمت روی هزار تومان ثابت باشد. نکته قابل توجه اینکه، یارانه پنهان که به مصرف پرداخت می شود، بیشتر به جیب دهک های بالای درآمدی جامعه می رود. هم اکنون، دهک دهم، یعنی پردرآمدها ۲۳ برابر دهک نخست، یعنی کم درآمدها از یارانه گاز، برق و بنزین بهره‌مند می‌شوند.دهک اول (کم درآمدها) ۱.۳ درصد مجموع یارانه بنزین و دهک دهم ۲۲.۶ درصد آن را مصرف کرده‌اند.

بیژن زنگنه، وزیر نفت

بنابراین به نظر می رسد با توجه به شرایط موجود چاره ای جز سهمیه بندی مجدد بنزین وجود ندارد. چرا که در صورت تداوم وضعیت کنونی، دولت علیرغم کسری بودجه باید روزانه به دلیل قاچاق و مصرف بالای سوخت مبلغ کلانی را به عنوان یارانه پنهان پرداخت کند اما نکته ای که وجود دارد این است که معمولاً سهمیه بندی با دونرخی شدن بنزین همراه است. افراد زیادی هستند که بیش از میزان سهمیه در نظر گرفته شده از سوی دولت مصرف روزانه دارند و بنابراین، باید نیاز آنها پاسخ داده شود. معمولاً تهیه بنزین با نرخ آزاد و یا نرخی بیشتر از قیمت بنزین سهمیه ای، پاسخ اصلی به چنین نیازی است.

 مشکل دو نرخی شدن بنزین

دو نرخی شدن بنزین خود معضل دیگری به بار می آورد. اگر نرخ آزاد بنزین متناسب با فوب خلیج فارس تعیین شود، پیامدهای تورمی فاجعه باری در بر خواهد داشت. به نظر می رسد برای جلوگیری از این اثر تورمی تفاوت زیادی بین نرخ بنزین سهمیه ای و نرخ بنزین آزاد وجود نخواهد داشت اما در این حالت مشکل قاچاق به جای خود باقی خواهد بود.

برای مثال، درصورتی که بنزین، با نرخ ۱۰۰۰ تومان برای بنزین سهمیه ای و ۲۵۰۰ تومان برای بنزین آزاد نرخ گذاری شود، باز هم انگیزه برای قاچاق باقی خواهد ماند. این در حالی است که بنزین ۲۵۰۰ تومانی نیز می تواند اثرات روانی و واقعی قابل توجهی بر تورم داشته باشد.  نکته دیگر اینجاست که همانطور که نرخ دوم بنزین، یعنی نرخ آزاد نمی تواند جلو قاچاق را بگیرد، مصرف دهک های بالای درآمدی را نیز  نمی تواند کاهش دهد. زیرا نرخ آزاد بنزین برای این گروه از افراد، نرخ بالایی نیست و در هزینه های آنها رقم قابل توجهی به شمار نمی رود.بنابراین هرچقدر که بخواهند، با نرخ آزاد تهیه و مصرف می کنند.

سهمیه بندی شرط معقول در استفاده از کارت سوخت

محمدعلی خطیبی، مدیر پیشین امور بین‌الملل شرکت ملی نفت پیشتر گفته بود: لغو کارت سوخت از ابتدا سیاستی غلط و زیان‌آور بود که منجر به افزایش قاچاق و واردات بی‌رویه و تحمیل تبعات سنگینی به اقتصاد کشور شد.

محمدعلی خطیبی، مدیر پیشین امور بین‌الملل شرکت ملی نفت

به گفته خطیبی ‌زیان‌های اقتصادی ناشی از لغو کارت سوخت پس از چندین سال خسارت به اقتصاد کشور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی را برآن داشت تا دولت را به استفاده مجدد از کارت سوخت ملزم کنند.هر چند رویکرد دولت در استفاده مجدد از کارت سوخت ‌رسانه‌ای نشده است، اما استفاده از کارت سوخت به شرطی مطلوب خواهد بود که توجیه اقتصادی داشته باشد. سهمیه‌بندی شرط معقول در استفاده از کارت سوخت است.

شواهد و قرائن سهمیه بندی و دو نرخی شدن

با توجه به شدت رشد مصرف بنزین و ضرورت جلوگیری از قاچاق این کالای راهبردی که تا روزانه ۲۰ میلیون لیتر تخمین زده می‌شود، مجلس تمایل دارد همراهی لازم در زمینه تغییر احتمالی سیاست‌های بنزینی داشته باشد. دولتی‌ها هم پیشتر از تعریف هفت مدل برای مدیریت مصرف حامل‌های انرژی گفته بودند. در یکی از این هفت مدل‌ پیشنهادی؛ بنزین سهمیه‌ای همان هزار تومان و با سهمیه ۶۰ لیتر برای هر خودرو در نظر گرفته شده و در مدل دیگری که مطرح است کوپن بنزین به افرادی که خودرو ندارند، اختصاص پیدا می‌کند. به گونه‌ای که مثلاً روزانه یک تا دو لیتر بنزین سهمیه‌ای داده شود و اگر مصرف نکردند به قیمت فوب خلیج‌فارس از آن‌ها خریداری شود.

بر اساس پیشنهادها قیمت بنزین آزاد نیز در طرح‌های مختلف از هزار و ۲۰۰ تومان تا ۴ هزار تومان یعنی قیمت فوب خلیج‌فارس پیش‌بینی شده است.اما باید یادآوری کنیم که ظاهراً دولت و مجلس قصد ندارند به تنهایی مسئولیت این اقدام را به عهده بگیرند؛ مجلس در برنامه ششم مجوز اعمال سهمیه‌بندی را به دولت داده، اما در نهایت سران سه قوه تصمیم مشترکی درخصوص سهمیه‌بندی بنزین خواهند گرفت.

جلال میرزایی، عضو کمیسیون انرژی مجلس نیز به‌تازگی درباره زمان انجام سهمیه‌بندی گفته بود: در خصوص اینکه این مسئله چه زمانی اجرا می‌شود اطلاع دقیق ندارم، اما این تصمیمی است که سران سه قوه در شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا گرفته‌اند و به زودی اجرایی می‌شود.

کلام آخر

این موضوع جزو نخستین تصمیماتی است که یک قوه مسئولیت آن را به تنهایی نمی‌پذیرد و سران سه قوه با واقع‌بینی این تصمیم را گرفته‌اند.حال باید دید وزیر نفت که به آهستگی در حال محدود کردن دایره مصرف بنزین در کشور است، برای اعلام تصمیمی که در جلسه سران قوا برای سهمیه‌بندی گرفته شده است، گام بعدی را چگونه بر می‌دارد. اما اینکه بنزین دو نرخی در دستور کار قرر گیرد یا خیر، با توجه به قطعی بودن سهمیه بندی و اظهار نظر آقای وزیر طبیعتا باید منتظر دو نرخی شدن هم باشیم و چنانچه قرار باشد به سبک و سیاق گذشته اجرا شود، رانت‌ها و فسادهایی را که در گذشته شاهد آن بودیم دوباره زنده می‌کند. به عنوان مثال در دولت گذشته با صدور کارت سوخت و متعاقب آن دو نرخی شدن بنزین، شاهد بروز مفاسدی نظیر خرید و فروش کارت سوخت و یا ایجاد بازار سیاه بنزین بودیم که متأسفانه این مشاغل از سودآوری بالایی هم برخوردار بود.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer