مواردی ساده از دنیای فنی خودروها - رسانه مجازی نیلسو

مواردی ساده از دنیای فنی خودروها

۱- بسیاری از افراد در زمانی که با خودرو جوش آورده روبرو می شوند، سعی می‌کنند که با سرد ترین آب ممکن و ریختن این آب درون رادیاتور، آن را خنک کنند. در حالی که این خنک شدن ناگهانی می‌تواند منجر به ترک خوردن سرسیلندر از ناحیه بین دو کاسه احتراق سیلندر شود. در این زمان اهالی فن می‌گویند بهتر است تا آب را حتی کمی گرم کنیم و درون سیلندر بریزیم تا نهایتا یک خرج تعویض واشر سرسیلندر را متحمل شویم نه تعویض یک سرسیلندر و متعلقات آن و یا این آب خنک را روی رادیاتور خودرو بریزیم تا دمای آب موجود در پیشرانه کم کم کاهش یابد. اضافه کردن آب به سیستم خک کاری باید کم کم و آهسته انجام شود تا تغییر دمایی ناگهانی در این بین رخ ندهد.

۲- بر روی تایرهای اطلاعات زیادی درباره کارکرد و مشخصات آن نوشته شده است که یکی از این اطلاعات در باره سایش تایر است. این فاکتور با عبارت Treadwear نمایش داده می‌شود که عددی از ۱۰۰ تا ۴۰۰ و در موراد معدودی نزدیک به ۵۰۰ است. در واقع هر چه این عدد بالاتر باشد، مقاومت به سایش تایر بیشتر است و از بین دو تایر مشابه، لاستیکی بهتر است که Treadwear بیشتری داشته باشد. اما بد نست بدانیم که هر تایر را باید با محصولی از همان کارخانه سازنده مقایسه کرد و به همین خاطر ممکن است بنا به مرغوبیت ساخت یک تایر، لاستیکی که treadwear کمتری دارد، عمر بیشتری کند و مقاومت بالاتری در برابر سایش داشته باشد. به عبارتی ممکن است یک تایر با کیفیت با معیار سایش کمتر، عمر بیشتری از یک تایر بی‌کیفیت با معیار سایشی بالاتر داشته باشد.

۳- تا حالا حتما کلمه شیم و عمل شیم‌گیری را شنیده‌ایم. این کار در خودروهای امروزی که سیستم سوپاپ پیشرفته‌تری دارند، وجود دارد که یکی از روش‌های تنظیم فاصله و لقی سوپاپ و انگشتی روی آن است. شیم قرص‌های فلزی کوچکی هستند که در بالای ساق سوپاپ قرار می گیرند و با کمک روغنی که در آن ناحیه قرار دارد، خودکار لقی کاری سوپاپ را تنظیم می‌کنند. شیم‌ها با ساییده شدن باید تعویض شوند که این کار توسط تراشکار‌ها انجام می شود چرا که قطر آن ها بر اساس میکرون اهمیت دارد. در برخ از خودروها جدا از شیم گیری از عملی به نام فیلر کردن سوپاپ ها نیز استفاده می شود. این کار نیز برای تنظیم لقی بین ساق سوپاپ و عامل محرک آن است که معمولا یا بادامک میل سوپاپ خواهد بود و یا اسبک هایی که نیروی لازم برای باز کردن سوپاپ ها را از میل بادامک دریافت می‌کنند.

۴- گیربکس وظیفه تغییر دنده و به دنبال آن تغییر در قدرت و سرعت خودرو را دارد. اما بد نیست بدانیم که گیربکس هیچ نقشی در تغییر قدرت خودرو ندارد و فقط گشتاور تولیدی موتور را در حین انتقال به چرخ‌ها تغییر می‌دهد. در تعریف توان پیشرانه داریم که گشتاور تولیدی ضربدر دور موتور و تقسیم بر عدد ثابت ۵۲۵۲ برابر با توان پیشرانه است. توان همیشه عددی ثابت است و این یک قانون فیزیک است. پس برای افزایش گشتاور باید دور موتور را کاهش داد که این اتفاق در دندهای سنگین درون جعبه دنده رخ می‌دهد. به این ترتیب ممکن است در یک خودرو با موتوری که گشتاور تولیدی آن ۱۶۰ نیوتن متر است، گشتاور در سر چرخ ها چندین برابر باشد.

۵- چرخ بعضی از خودرو ها دارای پیچ است که درون کاسه چرخ پیچیده می‌شود و در برخی نیز مهره‌ها روی پیچ‌های موجود در کاسه چرخ قرار گرفته و سفت می‌شوند. نکته اساسی در حالت دوم است که بسیاری دیده می‌شود که مهره‌های چرخ ها اشتباه بسته می‌شوند به این صورت که سمتی که اصطلاحا پَخ خورده است و کونیک شده است (در علم مهندسی مکانیک به این لبه، لبه فیلت خورده گفته می شود)، به جای این که به سمت داخل چرخ قرار گیرید، بیرون چرخ روی مهره می نشیند که به همین دلیل نمی تواند به خوبی چرخ را در جای خود محکم و ثابت نگه دارد و به مرور زمان خطر باز شدن پیچ را به همراه خواهد داشت. در خودروها قدیمی‌تر، پیچ درون کاسه چرخ و روی توپی محور قرار داشت و با بستن مهره‌ها، تایر در جای خود محکم می‌شد. اما در خودروهای جدید به جای اینکه تایر با مهره در جای خود محکم شود، از پیچ استفاده می شود چرا که در این حالت خطر باز شدن مهره به مرور زمان کمتر خواهد شد. البته در خودروهای سنگین هنوز هم از مهره استفاده می‌شود چرا که پیچ ابعاد و وزن زیادی خواهد داشت و بزرگ بودن اندازه آن می تواند معایبی مثل تابیدگی را به مرور زمان داشته باشد.

۶- گیربکس‌های AMT در واقع همان گیربکس‌های دستی خودکار شده اند که به اسامی دیگری نیز شناخته می‌شوند. در این گیربکس‌ها یک موتور الکتریکی وظیفه برداشتن صفحه کلاچ از فلایویل را دارد و یکی یا چند موتور الکتریکی دیگر نیز مسئول تعویض دنده هستند. تمام این سیستم تحت فرمان کامپیوتر مرکزی جعبه دنده کار می‌کنند که در هماهنگی باهم، یک گیربکس دستی اتوماتیک شده را تشکیل می‌دهند. گیربکس های AMT امروزه در انواع خودروهای سبک و سنگین استفاده می شوند و ممکن است با یک کلاچ و یا حتی انواع دو کلاچه باشند و عملکرد این گیربکس‌ها به قدری خوب و دقیق است که شرکت های بزرگی همچون ولوو تراک از این تکنولوژی برای خودروهای سنگین خود استفاده می‌کنند.

۷- در سیستم خنک کاری خودرو ها، یا از فن برقی استفاده می شود که معمولا بر روی رادیاتور از جلو خودرو قرار دارد و یا پروانه های مکانیکی که در پشت رادیاتور و جلو خودرو نصب می شوند. اما شاید جالب باشد که بدانیم که پروانه های مکانیکی برخلاف نمونه های برقی جلو خودرو که باد را به سمت رادیاتور هدایت می کنند، هوا را به سمت رادیاتور نمی فرستند بلکه هوا را از جلو رادیاتور مکش می کنند تا جریان هوا تسریع شده و با عبور هر چه بیشتر از بین شبکه های رادیاتور، تبادل هوا و آب گرم درون این قطعه بیشتر شود. در واقع هدف از وجود فن و پروانه، هدایت جریان باد از بین پره های رادیاتور برای خنک کردن آب درون آن است تا موتور به شکل غیر مستقیم خنک شود.

۸- در خودروهای محور محرک عقب یا همان دیفرانسیل عقب ها، دو نوع سیستم پلوس وجود دارد که به پلوس تخت و یا پلوس بیرون ( توپی دار) معروفند. معمولا انواع پلوس بیرون از قدرت بیشتری در مقابل ضربه های وارده و فشار های حرکتی برخوردارند، ضمن این که انواع پلوس تخت این مشکل را به همراه دارند که در صورت شکستن بالبرینگ چرخ موجود در توپی، چرخ از جای خود به همراه پلوس خارج خواهد شد که خطر بزرگی به شمار می رود. پلوس بیرون ها که به محور تمام شناور شناخته می شوند، قدرتی تر بوده و برای خودروهای شاسی بند و وانت بارها مناسب است در حالی که پلوس تخت ها که به محور نیمه شناور شناخته می شوند سرعتی تر بوده و برای انواع خودرو حتی شاسی بلندها نیز استفاده می شود. هرچند که ایمنی نمونه های تمام شناور را ندارد.

۹- هر خودرو بسته به این که در زمان طراحی سیستم تعلیق آن چه ویژگی های حرکتی برایش در نظر گرفته اند، به تایر هایی با اندازه مشخص مجهز می شود. اما طبق تجربه و تا حدودی مشخات فنی می توان تا دو شماره تایر بزرگ تر در عرض و ارتفاع برای یک خودرو در نظر گرفت که البته مشکلات خاص خود را نیز در پی خواهد داشت. در صورتی که بخواهیم روی رینگ استاندارد از تایری پهن تر استفاده کنیم نیز تا دو شماره می توان این کار را انجام داد که البته فشار وارده بر فاق یا همان دیواره تایر بیشتر خواهد شد. هم چنین باید بدانیم که معمولا در خودرو های سواری، با افزایش اندازه رینگ چون دیواره تایر کوتاه تر خواهد شد، تفاوت چندانی در ارتفاع تایر به وجود نخواهد آمد.

۱۰-   مسئول تولید جریان الکتریسیته در خودرو، دینام و آلترناتور هست اما بد نیست بدانیم که این دو قطعه تفاوت هایی با هم دارند که آن ها را تا حد زیادی از هم مجزا می کند. آلترناتور جدا از این که سیستم کاری متفاوتی با دینام دارد، اندازه کوچک تری از دینام نیز داشته و استهلاک کمتری نیز دارد ضمن این که دینام در دور موتور های کم نمی تواند برق مورد نیاز برای شارژ باتری را تامین نماید که در مورد آلترناتور ها این قضیه منتفی است. هم چنین آفتامات در آلترناتور ها اندازه کوچک تری دارد.

۱۱-   تکنیک های زیادی برای زمانی که خودرو دچار خرابی شده و از حرکت باز می ماند، وجود دارد که بسته به این که بروز عیب از چه ناحیه ای بوده است، می توان از این تکنیک ها که مثل عمل سرپایی هستند، بهره گرفت. این روش ها برای رسیدن به نزدیک ترین تعمیرگاه برای رفع کلی عیب کاربرد دارند و می توان گفت مشتری اول آن ها نیز آفرودر ها و بیراهه نوردان هستند. گاهی مواقع نیاز به روغن هیدرولیک و نبود مقدار کافی آن باعث می شود تا یکی از این تکنیک ها را به کار برد. در این مواقع مخلوط کردن روغن موتور با کمی گازوییل می تواند تا حد زیادی نقش روغن هیدرولیک را بازی کند. هم چنین در خودرو هایی که دارای سیستم کلاچ هیدرولیکی هستند و هم چنین در سیستم ترمز، در صورت کمبود مایع ترمز می توان از مایع ظرفشویی به جای روغن ترمز که در کلاچ نیز ریخته می شود، بهره گرفت. شباهت کم خواص کاری مایع ظرفشویی و روغن ترمز برای مسافت های کوتاه می تواند راهگشا باشد. از دیگر معایبی که آفرودر ها و حتی خودرو های سواری ممکن است با آن دست به گریبان شوند، پارگی تسمه هاست که در این زمان نیز استفاده از جوراب زنانه به جای تسمه می تواند تا حد بسیار زیادی مشکل را برطرف نماید.

۱۲- در علم مکانیک مکانیزم های زیادی وجود دارد که هر کدام از آن ها در جایگاه خاصی بسیار پرکاربرد خواهد بود. در خودرو نیز مکانیزم های فراوانی وجود دارد که ترکیبی از چندین بازو و اهرم برای انجام یک عمل است. یکی از این مکانیزم ها تبدیل حرکت رفت و برگشتی شاتون به حرکت دورانی در میل لنگ است. طبق اسناد و مدارک، میل لنگ یک اختراع ایرانی است که توسط بدیع‌الزمان جزری در قرن سیزدهم میلادی استفاده شده است. از دیگر مکانیزم های بسیار مهم موجود در خودرو، سیستم انتقال قدرت با گاردان است که در لاتین به آن Drive Shaft گفته می شود و گفته می شود توسط دانشمندی ایتالیایی به نام کاردانو اختراع شده است و در کشورمان با تغییراتی به گاردان شهرت دارد.

۱۳-   موتورهای درون سوز انواع مختلفی دارند که یکی از آن ها نمونه های دورانی بیا ونکل است.این موتور توسط دانشمند آلمانی به نام فلیکس وانکل اختراع شده است و با این که بازده حرارتی و راندمان بالاتری از موتور های پیستونی درون سوز دارد، اما نتوانسته است فراگیر شود. یکی زا مهم ترین علل این اتفاق در آب بندی مشکل بین محفظه های احتراق و مکش و انفجار و… است چرا که همیشه مقداری روغن که برای روان کاری روتور مرکزی استفاده می شود، وارد محفظه های دیگر می شود و با سوختن در کنار سوخت و هوا، آلایندگی تولید می کند. موتور های وانکل از حجم کمتری نسبت به موتور های درون سوز، قدرت بسیار بیشتری تولید می نمایند.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer