نفت بر چه مبنایی قیمت‌گذاری می‌شود؟ - رسانه مجازی نیلسو

نفت بر چه مبنایی قیمت‌گذاری می‌شود؟

آیتم‌های مهمی در بازارهای جهانی بر قیمت‌گذاری نفت خام مؤثرند که سبک یا سنگین، شیرین و ترش بودن از جمله آن‌هاست.

  • توسط شبنم عزیزی
23798 L16x9 - نفت بر چه مبنایی قیمت‌گذاری می‌شود؟

نفت خام به‌ لحاظ غلظت به دو نوع سبک و سنگین و به‌لحاظ میزان گوگرد آن به دو نوع شیرین و ترش و تقسیم می‌شود. به‌طور نمونه، نفت خامی که گوگرد کمتری داشته باشد، نفت شیرین و نفت خام با میزان گوگرد بالا ( نفت ترش) است.

بیشتر بخوانید:

دلیل اثرگذاری تقسیم‌بندی‌ها بر قیمت نفت این است که برای پالایشگاه‌های نفتی مثلاً استخراج گازوئیل یا بنزین حاصل از نفت شیرین آسان‌تر از نفت ترش است یا پالایش نفت با غلظت سبک به نفت سنگین ارجحیت دارد. درنتیجه هر چه محصول با هزینه کمتری به دست خریدار برسد، مشتری بیشتری دارد.

در همین حال، نفتی هم که از دریا استخراج می‌شود به دلیل مزایای آن، نسبت به نفت استخراج‌شده در خشکی ارزش بیشتری دارد، نمونه آن نفت شیل آمریکاست که به دلیل هزینه‌های پایین تولید و انتقال، ارزش زیادی دارد.

همین تفاوت‌ها باعث می‌شود تا خریداران نفت خام بتوانند بر مبنای کیفیت و محل استخراج، این کالا را ارزش‌گذاری کنند و شاخص‌هایی مثل برنت، دوبی و وست تگزاس اینترمیدیت هم به این منظور تعیین شده‌اند. هرچند می‌دانیم عوامل دیگری هم وجود دارد که در نوسان قیمت‌گذاری نفت دخالت دارد مثلاً مواضع سیاسی رهبران سیاسی دنیا یا حدس و گمان برخی تحلیلگران درباره قیمت این کالا.

گفته می‌شود 161 شاخص نفتی مختلف در دنیا وجود دارد و نفت خامی که از یک جغرافیای خاص است اما بهای آن‌ با بهای همان سه شاخص اصلی برنت، دوبی و وست‌تگزاس اینترمیدیت برابری می‌کند.

برنت؛ نفت خام شاخص بازار اروپا

برنت یکی از پرکاربردترین شاخص نفتی جهان است، چراکه حدود دوسوم قراردادهای نفتی دنیا با این شاخص ارزش‌گذاری می‌شوند. این شاخص اشاره به نفتی است که از چهار میدان نفتی در دریای شمال ( برنت، اوسبرگ، فورتیس و اکوفیسک) استخراج می‌شود.

در این مناطق نفت خام، ایده‌آل‌ترین نمونه نفت برای تولید بنزین، گازوئیل و دیگر فرآورده‌های نفتی است چراکه شیرین و سبک بوده و از دریا استخراج می‌شود.

وست تگزاس اینترمیدیت؛ نفت خام شاخص بازار آمریکا

این شاخص به اختصار WTI از برنت سبک‌تر و شیرین‌تر است و در تولید انواع فرآورده‌های نفتی به‌ویژه بنزین به کار می‌رود. WTI شاخص اصلی بازار نفت آمریکاست اما نقطه ضعف هم دارد اینکه از چاه‌های نفت آمریکا استخراج شده و با خط لوله به اکلاهما فرستاده می‌شود و ذخایر آن هم در خشکی بوده در نتیجه هزینه بارگیری و انتقال دارد.

1440x810 cmsv2 eab28256 3a97 5bca 8538 7c8a57d88be6 3453074 1024x576 - نفت بر چه مبنایی قیمت‌گذاری می‌شود؟
نفت خام برنت، شاخص فروش بازارهای اروپا و مدیترانه، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) شاخص فروش بازارهای ایالات متحده و در واقع نیمکره غربی و نفت خام دوبی و عمان هم شاخص فروش بازارهای آسیا و خاور دور است.

دوبی؛ شاخص نفت خام بازار آسیا

دوبی همان‌طور که از نامش پیداست شاخص خاورمیانه‌ای نفت دوبی/ عمان است که به شاخص فاتح هم معروف است. این نفت‌خام سنگین‌تر از دو رقیب دیگر بوده و نفت ترش محسوب می‌شود. این شاخص برای قیمت‌گذاری نفت صادراتی کشورهای حوزه خلیج فارس به بازار آسیا به کار می‌رود.

جالب است که بدانید؛ گران‌ترین نفت دنیا نفت خام تاپیس است که در مالزی عرضه می‌شود طبیعتاً سبکی و میزان گوگرد پایین آن منجر شده تا ارزش پالایش بالایی داشته باشد هرچند گفته می‌شود میزان تولید آن نسبت به 20 سال گذشته بسیار کمتر شده است.

سبد اوپک

از سبد اوپک، هم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین معیارهای قیمت‌گذاری نفت خام بسیار شنیده‌ایم، سبد اوپک ترکیبی از انواع مختلف نفت خام و سنگین را داراست. این سازمان شامل کشورهای عضو اوپک تلاش می‌کند با افزایش یا کاهش دادن میزان تولید خود، قیمت نفت اوپک را ثابت نگه دارد.

نحوه قیمت‌گذاری نفت ایران

به این ترتیب، نفت خام برنت، شاخص فروش بازارهای اروپا و مدیترانه، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) شاخص فروش بازارهای ایالات متحده و در واقع نیمکره غربی و نفت خام دوبی و عمان هم شاخص فروش بازارهای آسیا و خاور دور است.

اما نفت ایران چگونه به فروش می‌رسد، بعد از قدرت گرفتن اوپک، قیمت‌گذاری نفت توسط کشورهای تولیدکننده نفت صورت گرفت.

پیش از دهه ۷۰ میلادی، قیمت‌گذاری و فروش نفت در دست هفت خواهران نفتی بازار نفت دنیا بود و از دست شرکت‌های پرقدرت نفتی خارج شد و با قدرت گرفتن اوپک کشورهای تولیدکننده فروش این کالا را به دست گرفتند، اما پس از چند سال این قدرت از دست اوپک هم خارج شد و در اختیار بازار قرار گرفت.

در حال حاضر وظیفه نظارت بر تولید و فروش بر عهده وزارت نفت ایران است که به واسطه شرکت‌های تابعه خود، این کار را انجام می‌دهد. متولی بالادستی صنعت نفت و همینطور گاز هم شرکت ملی نفت ایران است که بزرگ‌ترین زیرمجموعه وزارت نفت، محسوب می‌شود. در این راستا، وزارتخانه با در اختیار داشتن شرکت‌های زیرمجموعه خود، وظیفه تولیدات نفت خام، را در همه میادین نفتی کشورمان، برعهده دارد. وظیفه مدیریت پالایشگاه‌ها و پالایش فرآورده‌های نفتی، توزیع و فروش این محصولات در مرزهای داخلی همه برعهده شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران است.

به‌این ترتیب، فروش نفت کشور برپایه مصوباتی که از مرجع تصمیم‌گیرنده و هیأت مدیره شرکت ملی نفت صادر شده، به متقاضیان فروخته می‌شود. همچنین طبق تقسیم‌بندی متقاضیان خرید نفت یا باید پالایشگر بوده یا با پالایشگاه‌هایی که توانایی پالایش نفت خام ایران را دارند، قرارداد داشته باشند.

شرکت متقاضی هم باید شرایط موردنظر را داشته باشد، از جمله سوابق گذشته در عملیات نفتی شرکت، تأیید توسط ۳ بانک معتبر جهانی، اعلام وضعیت شرکت متقاضی از سوی طرف‌های اصلی قراردادی، اعلام وضعیت مالی شرکت متقاضی در ۳ سال گذشته که یک حسابرسی بین‌المللی آن را تأیید کند. همینطور وضعیت اعتبارات مالی این شرکت و مشکلات حسابرسی و سود و زیان مدیران هم باید مشخص شود. ضمن آنکه باید معلوم شود صاحبان اصلی این شرکت علیه منافع ایران اقداماتی نکرده باشند.

همچنین از دیگر طرفان قرارداد تاجران نفت هستند و نه پالایشگر، اما نفت را برای پالایش خریداری می‌کنند، این متقاضیان هم باید سوابق مورد قبولی داشته باشند.

منابع:

کتاب قیمت‌گذاری نفت خام / علیرضا کاملی

 وبسایت اینوستوپدیا

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer