نوسازی در حد صفر - رسانه مجازی نیلسو

3268 هکتار بافت فرسوده؛ 13 هکتار نوسازی طی سه سال

نوسازی در حد صفر

وضعیت بافت فرسوده در تهران قرمز است؛ روند نوسازی کند پیش می‌رود. باید سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط در این زمینه ورود کنند. از مجموع ۳۲۶۸ هکتار بافت فرسوده در پایتخت، در سه سال گذشته تنها ۱۳ هکتار نوسازی شده است.

  • توسط شاهین فلسفی
بافت فرسوده تهران

یکی از مشکلات جدی کلان‌شهر تهران بافت فرسوده است. طی سال‌های گذشته مسئولان راه‌های متفاوتی برای احیای بافت فرسوده پیشنهاد دادند، اما گام اساسی برداشته نشد. حتی در دولت یازدهم و دوازدهم نوسازی متفاوت بافت فرسوده در قالب برنامه ملی بازآفرینی شهری و تسهیلات صندوق پس‌انداز مسکن یکم آغاز شد، اما تاکنون در کلان‌شهر تهران اقدام کلیدی در خصوص نوسازی بافت فرسوده انجام نشده و هنوز شرایط در بسیاری از مناطق بغرنج است.

بیشتر بخوانید:

15 درصد جمعیت تهران در بافت فرسوده

۱۵ درصد جمعیت کلان‌شهر تهران در بافت فرسوده زندگی می‌کنند و  پنج درصد مساحت کلان‌شهر تهران در بافت فرسوده قرار دارد. بیشترین بافت فرسوده در مناطق ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۴، ۱۷، ۷ قرار دارد و کمترین بافت فرسوده در منطقه ۲۲ است که حتی به یک درصد هم نمی‌رسد.

 نوسازی بافت فرسوده تهران به زبان آمار

در سال ۱۳۸۱ واحدهای مسکونی ساخته‌شده در بافت فرسوده ۱۹ هزار و ۳۷۲ واحد بوده و تا سال ۸۵ روند کاهشی در نوسازی بافت‌های فرسوده داشته‌ایم. در سال ۱۳۸۶، ۲۱ هزار واحد نوسازی شدند و سال ۸۷ روند صعودی در این زمینه وجود داشت و دوباره در سال ۸8 روند نوسازی کاهش یافت. در سال 1389 ، ۲۲هزار واحد نوسازی و در سال ۹۰  تا  ۳۷هزار واحد نوسازی شد. در سال ۹۱ به ۳۲هزار و ۹۱ واحد رسیده و سال ۹۲ شبیه سال ۹۱ بود. در سال ۹۳ و ۹۴  نوسازی بافت فرسوده کاهش داشته و در سال ۹۶، ۱۳هزار واحد نوسازی و در سال ۹۷، ۱۴هزار و ۳۸۳ واحد نوسازی شده است و این نشان می‌دهد که در این مدت روند مدام تغییر کرده است. متأسفانه به نظر می‌رسد بار نوسازی تنها بر دوش شهرداری است.

در سال 95، ۱۶۱۳ پروانه صادر و ۳۴۶ پلاک نوسازی شده است و ۱۰هزار و ۷۰۷ واحد مسکونی نوسازی و 6/3 هکتار از معابر بافت فرسوده آزادسازی شده است. در سال 96 ، ۱۹۱۴ پروانه صادر و ۳۷۲۸ پلاک نوسازی شده و ۱۳هزار و ۲۵ واحد مسکونی ساخته شده و در مجموع یک‌چهارم هکتار از معابر آزادسازی شده است. در سال ۹۷، ۲۱۷۶ پروانه صادر و ۴۱۱۰ پلاک نوسازی و ۱۴هزار و ۳۸۳ واحد مسکونی ساخته و 9/4 هکتار از معابر آزادسازی شده است. طی این سه سال، از مجموع ۳۲۶۸ هکتار بافت فرسوده در کلان‌شهر تهران فقط ۱۳ هکتار نوسازی شده است. از طرفی، تا سال ۱۳۸۰، 5/14 هکتار از بافت فرسوده تهران نوسازی و از سال ۸۱ تا ۹۷ کمتر از ۱۰۰ هکتار از بافت فرسوده تهران نوسازی شده است.

تخفیف در خدمات مهندسی

کاوه حاجی‌علی‌اکبری، رئیس سازمان نوسازی شهر تهران در رابطه با خدمات شهرداری به بافت فرسوده می‌گوید: پروژه‌های نوسازی در محلات 24گانه کم‌برخوردار از تخفیف 50 درصد هزینه خدمات مهندسی نظارت بهره‌مند و پروژه‌های نوسازی پیشتاز (پروژه‌های تجمیعی 10 پلاک و بیشتر)، پروژه‌های تجمیعی با حداکثر 4 طبقه و پروژه‌های واقع در محلات کن، فرحزاد و محله‌های حصار صفوی علاوه بر تخفیف 50درصدی هزینه‌های خدمات نظارت مهندسی، از تخفیف 50 درصد هزینه‌های خدمات مهندسی دیگر شامل طراحی، کنترل طراحی و شناسنامه فنی نیز برخوردار می‌شوند.

وی می‌افزاید: تأمین صددرصد پارکینگ موردنیاز در پروژه‌های پیشتاز و تأمین حداقل 75 درصد پارکینگ‌های موردنیاز در سایر پروژه‌های نوسازی (مطابق پروانه صادره)، برخورداری از میانگین 75 مترمربع مساحت واحد مسکونی، اجرای عایق صوتی دیوارهای پیرامونی و دیوارهای بین واحدهای مسکونی، کنترل و تأیید کیفیت آسانسور، استفاده از بتن آماده از شرکت‌های دارای نشان استاندارد ایران در اجزای سازه‌ای و کنترل و تأیید کیفیت جوشکاری اتصالات سازه‌های فلزی از ملزومات پروژه‌ها برای دریافت تسهیلات کمک‌هزینه خدمات مهندسی است.

 کاوه حاجی‌علی‌اکبری، رئیس سازمان نوسازی شهر تهران
کاوه حاجی‌علی‌اکبری، رئیس سازمان نوسازی شهر تهران

آن مقام مسئول با اشاره به وجود بیش از 206هزار قطعه ملکی در محدوده‌های فرسوده شهر تهران و صرفه پایین ساخت‌وساز در بافت‌های فرسوده در مقایسه با سایر نقاط شهر از تدوین دستورالعمل جدید در خصوص پرداخت یارانه سود تسهیلات بانکی مسکن خبر می‌دهد. به گفته علی‌اکبری، به دنبال تصویب سند ملی راهبردی احیاء، بهسازی، نوسـازی و توانمندسـازی بافت‌های فرسـوده و ناکارآمد شهری در سال 1393، مقرر شد تمهیدات لازم برای پرداخت سالانه 300هزار واحد تسهیلات ساخت مسکن و 60هزار تسهیلات ودیعه اسکان موقت از محل منابع داخلی بانک‌ها اندیشیده شود.

به گفته وی، تمامی امور مربوط به اطلاع‌رسانی، شناسایی متقاضیان، بررسی اسناد، مدارک، صلاحیت متقاضیان و همچنین ثبت‌نام و معرفی متقاضیان واجد شرایط در شهر تهران به بانک‌های عامل به سازمان نوسازی شهر تهران تفویض شده و از طریق دفاتر توسعه محله‌ای صورت می‌گیرد.

علی‌اکبری درباره میزان و نحوه پرداخت یارانه سود بانکی سهم شهرداری تهران، توضیح داد: یارانه سود بانکی تعهدشده توسط شهرداری تهران به هر واحد، صرفاً برای متقاضیانی که ملک آن‌ها در بافت‌های فرسوده مصوب محلات 24گانه کم‌برخوردار قرار داشته باشد، معادل 5 درصد سود تسهیلات است و برای متقاضیان پروژه‌های تجمیعی در بافت فرسوده با حداقل4 طبقه مسکونی (در هنگام پایان کار ساختمانی) معادل 9 درصد یارانه سود تسهیلات پیش‌بینی ‌شده است.

 آمارهای غیرواقعی

پیروز حناچی، شهردار تهران نیز دراین‌باره می‌گوید: قطعاً بافت‌های فرسوده در تهران به عوامل بسیاری ازجمله عوامل اقتصادی و اجتماعی وابسته است. به هر ترتیب، تهران تاکنون ۴۰ درصد از آن چیزی که به‌عنوان بافت فرسوده در آن مشخص شده به‌صورت موفقیت‌آمیز نوسازی کرده و در این مسیر امتیازاتی که برای سازندگان و مالکان فراهم شده بود، تأثیر بسیاری داشته است. قطعاً همین مسیر تشویقی را برای سازندگان حرفه‌ای و مردم ادامه خواهیم داد.

وی ادامه می‌دهد: مناطق ۱۷ و ۱۸ از نقاط مهم در شهر تهران محسوب می‌شوند که خط‌آهن تهران – تبریز در آن‌ها قرار گرفته، بر همین اساس، طرح بازآفرینی شهری در این محدوده اجرا می‌شود.

وی اضافه می‌کند: تلاش می‌کنیم این محدوده را به‌عنوان یک فضای زنده شهری معرفی کنیم و این پروژه یکی از بزرگ‌ترین محورهای طراحی شهری در دنیا تلقی می‌شود.

شهردار تهران در خصوص اینکه این پروژه به‌صورت تجاری یا اداری یا مسکونی است، می‌گوید: قطعاً جنس این پروژه به‌صورت ترکیبی تجاری و اداری خواهد بود و بارگذاری سبک روی آن انجام خواهد شد.

تخفیف 50 درصدی در نقل‌وانتقال املاک بافت فرسوده

 عبدالرضا گلپایگانی، معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران نیز دراین‌باره می‌گوید: بسته تشویقی بافت فرسوده به‌منظور تسهیل در تخریب و نوسازی محلات با بافت فرسوده و ارتقای سطح تاب‌آوری محلات ارائه می‌شود.

این مقام مسئول می‌افزاید: در ضوابط و مقررات هم تخفیف‌های خاصی در بافت فرسوده قائل هستیم؛ در این زمینه مشکلی وجود داشت که شورای عالی معماری و شهرسازی کمک کرد ضوابط سهل‌گیرانه‌تر باشد.

وی ادامه می‌دهد: مالیات نقل‌وانتقال بر اساس دفترچه ارزش معاملاتی است، این دفترچه عددی تعیین کرده که مبنای اصلی نقل‌وانتقال است. برای بافت فرسوده امسال با پیگیری نماینده شورای اسلامی شهر تهران در کمیته تهیه دفترچه ارزش معاملاتی املاک، قرار شد ۵۰ درصد تخفیف قائل شوند که تحقق این امر در فرآیند نوسازی بافت‌های فرسوده می‌تواند موجب تحول و رونق شود.

مشارکت بخش خصوصی در نوسازی بافت فرسوده

همچنین علی اعطا، عضو شورای شهر تهران دراین‌باره می‌گوید: طرح بازسازی بافت‌های فرسوده در چند منطقه شهر تهران با مشارکت بخش خصوصی و شهروندان آغاز خواهد شد.

وی در خصوص میزان بافت فرسوده تهران خاطرنشان می‌کند: 3668  هکتار یا به عبارتی حدود 5 درصد مساحت شهر تهران بافت فرسوده تشکیل می‌دهد. از جمعیت 8میلیون و 800هزارنفری تهران حدود یک‌میلیون و 500هزار نفر در بافت فرسوده و حدود 2میلیون و 700هزار نفر در بافت ناپایدار زندگی می‌کنند و لازم است هرچه سریع‌تر برای نوسازی بافت فرسوده و مقاوم‌سازی ساختمان‌های ناایمن چاره‌ای اندیشید.

نوسازی کالبدی کافی نیست

زهرا نژادبهرام، عضو شورای شهر تهران دراین‌باره عنوان می‌کند: تجربیات گذشته در نوسازی بافت‌های فرسوده، مؤید این نکته است که دو نوع فرسودگی در کشور وجود دارد؛ فرسودگی کالبدی و فرسودگی ساختاری.

وی ادامه می‌دهد: در طول پانزده، بیست سال گذشته در نوسازی بافت‌های فرسوده، یک نگاه صرفاً خاص کالبدی حاکم بوده و با وجود اینکه هزینه‌های زیادی صرف نوسازی بافت‌های فرسوده از منظر کالبدی شده اما متأسفانه نتیجه مطلوبی حاصل نشده است.

به اعتقاد این عضو شورای شهر، با شیوه‌های گذشته شاهد نتایج اثربخشی در نوسازی بافت‌های فرسوده نبوده‌ایم و متأسفانه بر میزان و تعداد محلات فرسوده در شهر تهران افزوده شده است.

بافت فرسوده تهران
8  هکتار یا به عبارتی حدود 5 درصد مساحت شهر تهران بافت فرسوده تشکیل می‌دهد. از جمعیت 8میلیون و 800هزارنفری تهران حدود یک‌میلیون و 500هزار نفر در بافت فرسوده و حدود 2میلیون و 700هزار نفر در بافت ناپایدار زندگی می‌کنند

وی می‌افزاید: در نوسازی بافت‌های فرسوده همه عوامل مؤثر در به وجود آمدن  فرسودگی باید مدنظر قرار گیرد؛ بنابراین باید از رویکرد صرفاً کالبدی گذر کنیم و به همه ابعاد بازآفرینی شهری توجه کنیم. برای نمونه، می‌توان به ساختمان‌ها و بناهای در حاشیه ضلع شمالی بازار تهران اشاره کرد که همه نوساز هستند، اما زندگی در آن‌ها جریان ندارد و به محلی برای انبار کالاها تبدیل شده‌اند.

به گفته این عضو شورای شهر تهران، اعتمادسازی یکی از اولویت‌های مهم در امر بازآفرینی شهری است. در شرایط فعلی، کلمه و مفهوم اعتماد در جامعه کم‌رنگ شده است. اگر تاکنون سنگ، آجر و بتن برای مردم ارزش‌آفرینی می‌کرد، امروزه ارزش سکونت است که مفهوم پیدا کرده و تمایل زندگی ساکنان در آن محل را نشان می‌دهد.

کلام آخر

بنا بر آمارهای مذکور، وضعیت بافت فرسوده در تهران به‌هیچ‌وجه مطلوب نیست و به نظر می‌رسد بیش از 20 نهادی که در نوسازی بافت فرسوده وظایفی بر اساس قانون عهده‌دار هستند، نه‌تنها اقدام خاصی در این خصوص انجام نمی‌دهند، حتی نگاه درآمدی به این بافت‌ها دارند. قطعاً دولت محترم باید این نهادها را دور هم جمع کند و وظایف هر یک را بازتعریف کند تا خدایی ناکرده فاجعه قرن در کشور ما اتفاق نیفتد.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer