نوشتن با دست چپ ممنوع! - رسانه مجازی نیلسو

نوشتن با دست چپ ممنوع!

گزارش نیلسو از روز جهانی چپ‌دست و اجبار مدارس محروم به راست‌دست بودن

روز جهانی چپ‌دست

سکانس اول: بردیا دوماه از ورودش به دبستان می‌گذشت. لوح‌نویسی به پایان رسیده بود و معلم کم‌کم کلمات را با بچه‌ها کار می‌کرد. ناگهان معلم متوجه شد که بردیا مداد را با دست چپ گرفته است. به طرف بردیا رفت و به او تذکر داد که بهتر است تا مداد را با دست راست بگیرد. همین تذکر کافی بود تا سرعت بردیا در نوشتن به صفر برسد. زمانی که مادر بردیا نسبت به این موضوع اعتراض کرد معلم از موضع خود کوتاه نیامد و گفت که راست‌دست شدن به نفع بردیاست چون دنیای ما برای راست‌دست‌ها ساخته شده است نه چپ‌دست ها و اگر بردیا عادت نکند که با دست راست بنویسد همیشه اذیت می‌شود.

بیشتر بخوانید:

سکانس دوم: عکاسی را از کوچکی دوست داشت اما مشکل اساسی او این بود که چپ‌دستی موجب می‌شد تا دستش با تاخیر چند ثانیه‌ای دکمه شاتر را فشار بدهد. دکمه شاتر سمت راست او قرار گرفته بود به همین دلیل زمانی که می‌خواست عکس بگیرد، دستش دچار لرزش می‌شد و عکسش تار می‌افتاد.

سکانس سوم: یک هفته به کنکور مانده بود اما استرس نفسش را بریده بود. با وجود اینکه معلومات خود را کافی می‌دانست اما  اضطراب داشت که مبادا اتفاق پیش‌بینی‌نشده‌ای در روز کنکور رخ بدهد. روز کنکور وقتی صندلی‌اش را دید متوجه شد که این صندلی برای افراد راست‌دست است. همان زمان به مراقب این موضوع را گفت و اعتراض کرد که موقع ثبت‌نام کنکور تاکید کرده بود که چپ‌دست است چرا به این موضوع توجه نشده است. البته مراقب بعد از۱۰دقیقه برای او صندلی مخصوص چپ‌دست‌ها را آورد اما استرس ناشی از مشکلی که به وجود آمده بود، موجب شد که نتواند تا پایان مدت زمان کنکور فکر خود را متمرکز کرده و نتیجه موردنظر را کسب کند. البته این مشکل پیش‌تر هم در زمان امتحان برای او ایجاد شده بود که همواره تمرکز او را از بین برده بود.

روزی برای چپ‌دست‌ها

شاید این سوال مطرح شود که چه نیازی وجود دارد که روزی به نام چپ‌دست‌ها نامیده شود. به احتمال زیاد وجود تبعیض به نفع دنیای راست‌دست‌ها موجب شده است که روزی به جماعت ‌چپ دست اختصاص پیدا کند. از وقتی که ۱۳ آگوست روز جهانی چپ‌دست‌ها نام گرفت، زمان زیادی نمی‌گذرد. سیزدهم آگوست ۱۹۷۶ بود که چپ‌دست‌ها مورد توجه قرار گرفته و روزی به نام آنها نامیده شد تا شاید به این ترتیب دنیا متوجه محدودیت‌های چپ‌دست‌ها شود. نحوه قرارگیری خودکار برای نوشتن در ادارات و سازمان‌ها، صندلی مدارس، دکمه شاتر دوربین، جالیوانی خودرو، استفاده از متر، بستن پیچ، دنده ماشین همه برای دست‌راست‌ها طراحی شدند مگراینکه شما در انگلستان زندگی کنید که هنگام رانندگی دنیا به کامتان باشد. اما آیا چپ ‌دست‌ها به عنوان اقلیت حق اعتراض دارند؟

واقعیت این است در هر جامعه‌ای حدود۷۰ تا ۹۰ درصد جمعیت، راست ‌دست و دیگران چپ‌دست هستند. البته برخی ادعا دارند که می‌توانند با هر دو دست کار کنند که تعداد این افراد بسیار کم و انگشت‌شمار است. در مورد جمعیت چپ‌دست‌ها اتفاق نظر وجود ندارد. بسیاری از نشریات علمی و دانشمندان بر این باورند که آمار چپ‌دست‌ها ۱۵درصد بوده و فراوانی چپ‌دست بودن در بین مردان دو برابر زنان است. فراوانی مردان نسبت به زنان در چپ‌دست شدن این شائبه را تقویت کرده که هورمون اختصاصی مردان یعنی تستوسترون موجب می‌شود که فردی چپ‌دست شود. به ترتیبی که بسیاری بر این باورند که هر فردی که میزان هورمون تستوسترون بالاتری داشته باشد، به احتمال قوی چپ‌دست خواهد شد.

افسانه باهوشی

چپ‌دست‌ها تمایل زیادی دارند که خود را باهوش‌تر از بقیه جا بزنند.
چپ‌دست‌ها تمایل زیادی دارند که خود را باهوش‌تر از بقیه جا بزنند.

چپ‌دست‌ها تمایل زیادی دارند که خود را باهوش‌تر از بقیه جا بزنند. اما آیا چپ‌دست‌ها واقعاً باهوش‌تر از بقیه هستند؟ چپ‌دست‌ها به این نکته استناد می‌کنند که ۲۰ درصد اعضای جامعه MENSA چپ ‌دست هستند که با توجه به آمار ۱۵ درصدی چپ ‌دست‌ها رقم قابل‌توجهی است. افسانه‌هایی همچون اختصاص آمار ۴۰درصد مدال‌های طلای جهان به چپ‌دست‌ها بارها تکرار شده است. نکته جالب‌تر ادعایی است که دوستان چپ‌دست در مورد حل مساله دارند! فخرفروشی چپ‌دستان این است که آنها به دلیل ساختار مغزی توانایی حل مساله بیشتری نسبت به راست ‌دستان دارند. حتی برای تایید ادعای خود به این موضوع متوسل می‌شوند که  بیشتر دانشمندان برجسته دنیا چپ‌دست بودند و البته ترجیح می‌دهند این نکته را فراموش کنند که تعداد زیادی از دانشمندان برجسته که نقطه عطفی در پیشرفت علم محسوب می‌شدند، راست دست بودند!

تنها جستجو در لیست دانشمندان دنیا نشان می‌دهد که افراد خاصی همچون افلاطون، ارسطو، لئوناردو داوینچی، نیکولا تسلا و ماری کوری و انیشتین مشاهیر چپ‌دست بودند. به این لیست بلند بالا می‌توان افراد موفقی همچون چارلی چاپلین، آیزاک نیوتن، لودویگ فان بتهوون، یوهان سباستیان باخ، میکل‌آنژ، پابلو پیکاسو، ویلیام شکسپیر، فریدریش نیچه، بیل گیتس، جورج مایکل، مهاتما گاندی، امینم، جورج مایکل، آمیتاب باچان، تام کروز، رابرت دنیرو، نیکول کیدمن، استیو مک‌کوئین، تیم آلن، سارا جسیکا پارکر، آنتونی پرکینز، سیلوستر استالونه، آنجلینا جولی، لیدی گاگا، جیمی هندریکس، گونتر گراس، و ژولیوس سزار را افزود.

 اما وجود چنین لیستی موجب نمی‌شود که ادعای چپ‌دست‌ها و باهوشی چپ‌دست‌ها مورد تایید قرار بگیرد. البته وجود سیاستمداران مطرح دنیا را که چپ‌دست بودند نباید فراموش کرد در میان هفت رئیس‌جمهور آمریکا پنچ تن چپ‌دست بودند. اگر دونالد ترامپ و جورج بوش پسر را فاکتور بگیریم همه رؤسای‌جمهور اخیر آمریکا پس از جرالد فورد، ‌چپ‌دست بودند. همین موجب شده که بسیاری این ایده را مطرح کند که آمار افراد چپ‌دست در جامعه آمریکا بیشتر است کمااینکه آمار چپ‌دست‌ها در آمریکا به بیست درصد هم می‌رسد. مطالعه صورت‌گرفته توسط مجله frontiers in  psychology نشان داد که ۵/۱۳تا ۲۰ درصد از آمریکایی‌ها چپ‌دست هستند. مهم‌تر اینکه افراد چپ‌دست ناحیه‌ راست مغز سازمان‌یافته‌تری دارند.

نکته بسیار مهم این است که این ناحیه از مغز، ناحیه‌ای است که در آن استدلال‌های فضایی صورت می‌گیرد. بازنمایی ذهنی یک شی و تصور ابعاد دیگر آن در این ناحیه از مغز انجام می‌شود. در مطالعه دیگری رابطه‌ی بین چپ‌دستی و توانایی‌های مربوط به ریاضی مورد بررسی قرار گرفت؟ در مطالعه‌‌ای که در سال ۱۹۸۱ به منظور سنجش رابطه دست‌چپی با هوش ریاضی صورت گرفت مشخص شد چپ‌دستی عامل پیش‌گویی‌کننده در هوش ریاضی افراد محسوب می‌شود. بر اساس نتایج مطالعه در بین دانشجویان مستعد در درس ریاضی جمعیت افراد چپ ‌دست در مقایسه با افراد جامعه بسیار بالاتر است. هرچند مطالعاتی در دانشگاه استنفورد صورت گرفته که افسانه باهوشی و تیزبینی افراد چپ ‌دست را زیر سوال برده است.

براساس مطالعات در خردسالان، کودکان چپ‌دست در فرآیند‌های پرورشی، نسبت به کودکان راست‌ دست عملکرد خوبی نداشته و کارنامه قابل قبولی ندارند که همین موجب می‌شود که ایده باهوشی چپ ‌دست‌ها زیر سوال برود. موضوع قابل توجه دیگر این است که افراد چپ ‌دست در استدلال ریاضی هم ویژگی قابل توجه و متمایزی نسبت به راست‌ دست‌ها از خود بروز ندادند.

چرا چپ‌دستی

آیا تفاوت در ساختار فیزیکی مغز موجب می‌شود که فردی راست ‌دست یا چپ ‌دست شود؟ چه اتفاقی موجب می‌شود که یک کودک مداد را در دست راست یا چپ بگیرد؟ آیا ترشح هورمون خاصی موجب می‌شود که فرد ترجیح بدهد تا با دست چپ  بنویسد؟ مطالعات دانشگاه استفورد نشان می‌دهد که جسم‌ پینه‌ای مغز، بخشی از مغز که دو نیم‌کره‌ راست و چپ را به هم مرتبط می‌سازد، در بخشی از افراد چپ‌دست بزرگ‌تر ازدیگران است. همین موجب طرح فرضیه‌های شده مبنی براینکه مغز افراد چپ‌دست  قادر به پردازش اطلاعات بیشتری است.

با توجه به اینکه جامعه برای فعالیت راست‌دستان طراحی شده است به همین دلیل افراد برای تطبیق با شرایط موجود ناچار هستند که همزمان با دست چپ، گاهی هم از دست راست استفاده کنند. به همین دلیل آنها به خوبی یک ویژگی اکتسابی را به دست آوردند که خود به عاملی برای پرورش مغز تبدیل می‌شود. هنوز اجماع نظری وجود ندارد که چپ‌دستی به چه دلیلی رخ می‌دهد؟ یک ایده تایید نشده این است که وجود یک ژن خاص موجب می‌شود که فرد چپ‌دست شود.

ژن LRRTM1  احتمال چپ‌دست شدن انسان را افزایش می‌دهد. هرچند نقش این ژن در چپ‌دست شدن افراد، تنها ۳۰ درصد بوده و این موضوع به تایید دانشمندان رسیده است. موضوع دیگر به عملکرد نیمکره مغزی برمی‌گردد. در افراد راست دست این نیمکره چپ مغز است که بخش تکلم و زبان را کنترل می‌کند. اما تحقیقات نشان داده است که در افراد چپ دست هر دو نیمکره و یا تنها نیمکره راست عملکرد مغزی را کنترل می‌کند. برخلاف تصور ساختار مغزی راست‌دست‌ها نسبت به چپ‌دست‌ها متفاوت نیست. این شایعه‌ای است که چپ‌دست‌ها به آن دامن می‌زنند. واقعیت این است که چپ‌دست‌ها ساختار مغزی مشابه با راست‌دست‌ها داشته و تنها یک سوم از افرادی که سمت راست مغز سازمان‌یافته‌تری دارند، چپ‌دست هستند.

مهارت حرکتی

معلم به دلیل اینکه امکانات مناسبی نمی‌تواند در اختیار دانش‌آموز چپ‌‌دست قرار بدهد. دانش‌آموز را مجبور می‌کند که با دست راست بنویسد تا مزاحم سایر همکلاسی‌های خود در یک نیمکت نشود.
معلمان به دلیل اینکه امکانات مناسبی نمی‌توانند در اختیار دانش‌آموز چپ‌‌دست قرار بدهند. دانش‌آموز را مجبور می‌کند که با دست راست بنویسد تا مزاحم سایر همکلاسی‌های خود در یک نیمکت نشود.

حتماً این نظریه را بارها شنیدید که ورزشکار چپ‌دست یا چپ‌پا موفق‌تر از ورزشکار راست‌دست یا راست‌پا هست. حال سوال مهم این است که این نظریه تا چه حد درست است؟ موضوع مهم این است که تعداد ورزشکارانی که از دست و پای چپ خود استفاده کنند، محدود است. این افراد، قطعاً افرادی هستند که می‌توانند نتیجه را به نفع خود تغییر دهند چراکه بی‌رقیب هستند. البته این موفقیت بیشتر در ورزش‌های تک‌نفره است.

 نشریه Biology Letters تحقیق گسترده‌ای را در مورد قهرمانان ورزشی انجام داده است. بر اساس این تحقیق مشخص شده است که ورزشکاران چپ‌دست در بازی‌های کریکت، بیسبال و تنیس روی میز موفقیت بیشتری کسب می‌کنند. بر اساس امار استخراجی این نشریه مشخص شده است که ۲۶ درصد از مردان قهرمان رشته ورزشی تنیس روی میز و ۱۹ درصد از زنان قهرمانان چپ‌دست بودند. این رقم با توجه به جمعیت ۱۰ درصدی چپ‌دستان چندان رقم عجیب‌وغریبی نیست؛ به عبارت دیگر این انتظار وجود داشت که این تعداد از قهرمانان چپ‌دست باشند.

رافائل نادال، تنیس‌باز نامدار اسپانیایی، محمدعلی کلی بوکسور مسلمان و پرآوازه آمریکایی در رشته بوکس، لبرون جیمز و جیمز هاردن که ستاره‌های بسکتبال جهان، نوشاد عالمیان ورزشکار ایرانی در رشته پینگ‌پنگ، در دنیای فوتبال پله، دیگو مارادونا، رود گولیت، میشل پلاتینی جز ستارگان این رشته محسوب می‌شوند. در بیشتر موارد ورزشکار راست‌دست یا راست‌پا در مواجهه با ورزشکار چپ‌پا یا چپ‌پا غافلگیر می‌شود و همین موجب می‌شود که نتیجه بازی را واگذار کند.

سخن آخر

به نظر می‌رسد در دنیای امروز برخلاف گذشته چپ‌دستی به رسمیت شناخته شده و دیگر معلمی، کودکی را برای دست‌راست شدن تحت فشار قرار نمی‌دهد. هرچند این اصل بدیهی در تهران مورد پذیرش قرار گرفته است اما همچنان شاهد هستیم که در بسیاری از نقاط دورافتاده که ظرفیت مدارس زیاد بوده و دانش‌آموزان ناچار هستند که سه نفری روی یک نیمکت بنشینند. معلم به دلیل اینکه امکانات مناسبی نمی‌تواند در اختیار دانش‌آموز چپ‌‌دست قرار بدهد. دانش‌آموز را مجبور می‌کند که با دست راست بنویسد تا مزاحم سایر همکلاسی‌های خود در یک نیمکت نشود. شاید برای بسیاری شنیدن این موضوع عجیب باشد اما تنها گذری بر مدارس دورافتاده چنین اظهاراتی را تایید می‌کند البته که معلم در شرایطی موجود راهکار دیگری ندارد. در چنین شرایطی دانش‌آموز ناچار است تا برخلاف رویکرد ذاتی خود با دست راست بنویسد.

دستاورد چنین اجباری این است که دانش‌آموز مرتب عقب‌افتاده و نمی‌تواند پابه‌پای بچه‌ها فعالیت کند. در این صورت نمرات این کودک در دروس افت کرده و از یک بچه عادی با نمرات خوب و خیلی خوب به سطح دانش‌آموزی با نمرات نیازمند به تلاش بیشتر افت می‌کند. به منظور جلوگیری از تکرار چنین اشتباهاتی در مناطق محروم بهتر است تا امکانات مدارس بیشتر شود تا محصل به خاطر کمبود فضای نشستن در سر کلاس درس، مجبور به استفاده از دست راست به جای دست چپ نشود!

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer