همه چیز درباره مراحل قانونی نقل و انتقال خودرو - رسانه مجازی نیلسو

همه چیز درباره مراحل قانونی نقل و انتقال خودرو

برخلاف بسیاری از کشورهای دیگر، در کشور ما خودرو یک کالای سرمایه‌ای محسوب می‌شود و نه یک کالای مصرفی.

امروزه بسیاری از افراد جامعه که درصدد حفظ یا افزایش سرمایه‌های نقدیشان هستند، اقدام به خرید و فروش خودرو می‌کنند. این مساله، به اضافه افزایش روزافزون شمار خودروها در ایران، باعث شده تا نقل و انتقال خودرو به یکی از رایج‌ترین معاملات شهروندان جامعه ما تبدیل شود. با وجود این، بعضی از افراد موضوع انتقال سند خودرو را زیاد جدی نگرفته و در انجام این کار تعلل می‌کنند. این در حالی است که چنین معاملاتی، شامل مراحل و نکات متعدد و مهمی است که هم خریدار و هم فروشنده خودرو بایستی برای جلوگیری از مشکلات آتی به آنها توجه کنند.

بیشتر بخوانید:

 مهم‌ترین مراحل لازم برای نقل و انتقال خودرو شامل تنظیم قرارداد، مراجعه به مراکز تعویض پلاک خودرو و مراجعه به دفاتر اسناد رسمی برای تنظیم سند قطعی خودرو می‌شود که در این مطلب به نکات قانونی، شرایط و اهمیت هرکدام از این مراحل خواهیم پرداخت.

تنظیم قرارداد انتقال سند خودرو

بر اساس قوانین کشور، نقل و انتقال خودرو هم مثل هر نوع معامله دیگری، نیازمند تنظیم قرارداد (مبایعه‌نامه) است که باید بین فروشنده خودرو و خریدار آن صورت بگیرد. در این قرارداد، اصول انجام معامله از جمله تمامی مشخصات خودرو، تعهدات طرفین قرارداد، قیمت توافق‌شده، نحوه پرداخت قیمت، زمان تحویل خودرو، زمان و نحوه تعویض پلاک خودرو، تعهد فروشنده به پرداخت مالیات و بدهی‌های خودرو، زمان حضور در دفتر اسناد رسمی برای تنظیم سند جدید خودرو و سایر منافع عرفی مربوط به طرفین قرارداد درج شده و به امضای آنها می‌رسد.

تعویض پلاک خودرو

دومین کاری که فروشنده و خریدار خودرو بعد از تنظیم قرارداد و قبل از تنظیم سند باید انجام دهند، رجوع به مراکز تعویض پلاک خودرو است. بر اساس روال عادی، طرفین معامله باید به یکی از مراکز تعویض پلاک رفته و با ارائه اسناد و مدارک اقدام به نصب پلاک جدید برای خودروی مورد معامله کنند. ازجمله کارهایی که باید در این مرحله صورت بگیرد، مراجعه به باجه الکترونیک تعیین‌شده و ارائه مدارک لازم به کارشناس حقوقی، گرفتن فرم بازدید فنی خودرو از دفتر تعیین‌شده، بازدید فنی خودرو توسط کارشناسان مرکز، ارائه گواهی عدم خلافی در صورت داشتن تخلف، پرداخت هزینه پلاک به حساب خزانه نزد بانک ملی، مراجعه به دفتر مربوطه برای دریافت تأییدیه نقل‌ و انتقال و سند مالکیت خودرو، مراجعه به محل مربوطه جهت فک پلاک قدیمی خودرو، مراجعه به انبار پلاک و تحویل پلاک قدیم و گرفتن پلاک جدید و در آخر، مراجعه به محل نصب و نصب پلاک جدید برای خودرو است.

مراجعه به دفاتر اسناد رسمی

سومین مرحله قانونی و الزامی برای تکمیل نقل و انتقال خودرو از فروشنده به خریدار، حضور در دفاتر اسناد رسمی برای تنظیم سند قطعی خودروی مورد معامله و پرداخت باقیمانده پول (منهای مبلغ بیعانه) به فروشنده است. است. از جمله مدارکی که خریدار و فروشنده خودرو در این مرحله به آنها نیاز دارند، عبارت‌اند از: برگ سبز جدید (شناسنامه خودرو) و تاییدیه نقل و انتقال خودرو، بنچاق قبلی  یا برگ شرکتی، اصل مدارک شناسایی  فروشنده و خریدار، بیمه‌نامه شخص ثالث، کارت سوخت خودرو و همچنین، برگ مفاصا‌حساب پرداختی عوارض سالانه شهرداری. نکته مهم این است که گرفتن عدم خلافی و برگه تسویه مالیات خودرو ازجمله وظایف فروشنده خودرو است و خریدار باید توجه داشته باشد که آگاهی از این موارد، جزء وظایف دفاتر اسناد رسمی نیست.

وکالت تعویض پلاک و وکالت خریدو فروش

در مواردی ممکن است تعویض پلاک یا خرید و فروش خودرو به صورت وکالتی انجام شود. به این صورت که برای تعویض پلاک، فوشنده، خریدار را به ‌عنوان وکیلش تعیین می‌کند تا او بدون نیاز به حضور فروشنده با رفتن به مراکز تعویض پلاک اقدام به گرفتن پلاک جدید برای خودرو کند. اما در صورت دادن این نوع وکالت، بعد از  تعویض پلاک، فروشنده باید برای مرحله تنظیم سند قطعی خودرو در دفترخانه حاضر شود. در حالی که در وکالت فروش خودرو (که هزینه بیشتری نسبت به وکالت تعویض پلاک دارد)، فروشنده در دفترخانه به خریدار وکالت می‌دهد که تمام مراحل انتقال خودرو را به وکالت از فروشنده انجام دهد.

کارت سبز خودرو، پلاک و کارت ماشین حتماً باید به نام یک نفر صادر شود . منبع خودرو ۴۵.

در این نوع وکالت، دیگر نیازی به حضور فروشنده برای اتمام مراحل قانونی نقل و انتقال وجود ندارد. با وجود این، حقوق‌دانان توصیه می‌کنند که افراد تا حد امکان از خرید و فروش وکالتی پرهیز کنند. در غیر این صورت و در صورت تنظیم هرنوع وکالت برای انتقال خودرو، بهتر است که فروشنده در وکالت‌نامه مهلت تعویض پلاک را هم قید کند (حداکثر ۲ تا ۳ ماه). همچنین توصیه می‌شود که برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی در آینده، فروشنده از دادن حق ‌توکیل و وکالت بلاعزل به خریدار‌ اجتناب کرده و هر چه سریع‌تر مورد وکالت را قطعی کند.

برگ سبز خودرو سند رسمی نیست

برگ سبز خودرو سندی تک‌برگی است که دارای چند بخش است که در بخش اول آن، مشخصات منحصربه‌فرد (شناسنامه خودرو) شامل نوع، رنگ، تیپ، ظرفیت، تعداد سیلندر، نوع سوخت، تعداد چرخ، تعداد محور، شماره شاسی، شماره موتور و شناسه وسیله نقلیه ذکر می‌شود. در بخش دوم، اطلاعات شخصی مالک (نام و نام‌خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، تاریخ تولد، نام پدر و محل صدور) ذکر می‌شود. در بخش بالایی برگ سبز خودرو، علاوه بر عنوان سند مالکیت خودرو، شماره مالکیت خودرو (شماره سنا) درج می‌شود که نشان‌دهنده رسمی بودن برگ سبز است. در کنار برگ سبز هم، کارت هوشمند خودرو شامل اطلاعات سند، صادر و تحویل مالک می‌شود که به عنوان کارت شناسایی خودرو محسوب می‌شود.

حال، در مورد اینکه آیا برگ سبز خودرو را می‌توان به عنوان سند رسمی خودرو محسوب کرد یا نه، بین قوه قضائیه و نیروی انتظامی اختلاف‌نظر وجود دارد. به این صورت که پلیس معتقد است که برگ سبز در حکم همان سند رسمی است و دیگر نیازی به تنظیم سند در دفترخانه نیست، درحالی‌که قوه قضاییه بر الزام تنظیم سند قطعی در دفترخانه تاکید دارد.

از آنجایی که در زمان تعویض پلاک، الزامی برای تنظیم سند رسمی برای طرفین قرارداد وجود ندارد، بسیاری از خریداران، ترجیح می‌دهند به جای پرداخت هزینه‌های مربوط به تنظیم سند رسمی، به همان برگ سبز اکتفا کنند. درحالی‌که با وجود سندیت داشتن برگ سبز خودرو برای پلیس، نکته‌ای که بسیاری از افراد از آن اطلاع ندارند این است که با برگ سبز خودرو حتی به صورت وکالتی هم نمی‌توان تعویض پلاک انجام داد یا خودرو را در رهن گذاشت. همچنین، تا زمانی که سند رسمی خودرو به نام خریدار تنظیم نشده باشد، او نمی‌تواند حق مالکیتش را در مراجع قضایی اثبات کند. چون که برگ سبز یک سند عادی محسوب می شود، نه سند رسمی. دردسرهای دیگری هم که ممکن است در مورد معامله خودروهای دست‌دوم به وجود بیاید است.

 به این صورت که ممکن خودرویی بدون سند رسمی چندین بار معامله شده باشد و زمانی که آخرین خریدار بخواهد سند رسمی خودرو را تهیه کند، باید تمامی مالکان قبلی آن خودرو را یافته و برای گرفتن امضاء به دفترخانه بیاورد. چرا که حضور مالک قبلی الزامی است و در غیر این صورت، مالک فعلی، فقط در صورت داشتن قراردادی که سلسله ایادی در آن مشخص شده باشد، می‌تواند به دادگاه مراجعه و درخواست الزام به تنظیم سند رسمی کند. به همین دلیل و به منظور جلوگیری از فرار مالیاتی، با دستور قوه قضائیه و با استناد به ماده ۱ قانون اسناد رسمی، افراد باید برای تنظیم سند رسمی خودرو حتماً به دفترخانه مراجعه کنند و برگ سبز تعویض پلاک، سند قطعی خودرو محسوب نخواهد شد. در نتیجه، بهتر است که فروشنده و خریدار خودرو در اسرع وقت نسبت به تنظیم سند رسمی خودرو اقدام کنند تا در آینده با مشکل برخورد نکنند.

هزینه انتقال سند خودرو

خریدار و فروشنده در زمان انتقال سند با دو نوع هزینه رو‌به‌رو خواهند شد که یکی از آنها مربوط به حق ثبت سند و مالیات نقل و انتقال خودرو (سهم دولت) است و دیگری هم هزینه حق‌التحریر سند (سهم دفترخانه اسناد رسمی) است. تمام این هزینه‌ها بر اساس جدول‌های مالیاتی تنظیم شده و در کل کشور یکسان هستند. اما مقدار آن بر اساس مدل خودروها متفاوت خواهد بود. پرداخت هزینه ثبت سند و مالیات برعهده فروشنده خودرو و هزینه حق‌التحریر سند بر عهده هر دو طرف معامله است، مگر اینکه طرفین طور دیگری توافق کرده باشند.

نکات قابل توجه در نقل و انتقال خودرو

معامله خودرو بدون تعویض پلاک و بدون تنظیم سند رسمی انتقال برای هیچ‌کدام از طرفین قرارداد، به‌هیچ‌وجه عاقلانه نیست. به همین دلیل، در هر شرایطی باید تمامی مراحل قانونی در این زمینه از سوی فروشنده و خریدار لحاظ و رعایت شود.

در صورت معامله با فرد دلال، داشتن وکالت‌نامه از طرف فروشنده الزامی است. در غیر این صورت، احتمال کلاهبرداری وجود دارد. در صورت انجام معامله با دلالی که دارای اجازه و وکالتنامه از سوی فروشنده نبوده است، خریدار می‌تواند از دلال به جرم فروش مال غیر و کلاهبرداری به دادگاه شکایت کرده و معامله را فسخ کند.

 در صورت پرداخت وجه معامله و حاضر نشدن فروشنده خودرو برای تنظیم سند رسمی، خریدار می‌تواند مستندات معامله را به مراجع قضایی برده و دادخواست الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی تنظیم کند. در این صورت، دادگاه بعد از بررسی مدارک، فروشنده را ملزم به انتقال سند می‌کند و در صورت امتناع مجدد او، نماینده‌ دادگاه خودرو را به نام خریدار سند خواهد زد.

کارت سبز خودرو، پلاک و کارت ماشین حتماً باید به نام یک نفر صادر شود و سند زدن خودرو به نام چند نفر توصیه نمی‌شود.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer