وقتی امنیت غذایی زیر سوال می‌رود! - رسانه مجازی نیلسو

وقتی امنیت غذایی زیر سوال می‌رود!

گزارش نیلسو از فقدان نظارت بر سلامت مواد غذایی و امنیت غذایی

  • توسط معصومه ستوده
Food Security 02 - وقتی امنیت غذایی زیر سوال می‌رود!

آیا رژیم غذایی سالمی دارم؟ این سوالی است که در حال حاضر به دغدغه بسیاری از مردم و به‌ویژه مادران خانواده تبدیل شده است. به هر حال اولویت هر خانواده‌ای این است که به موازات هزینه کردن برای خرید مواد غذایی، بتواند بیشترین وی تأمین‌ها و ریزمغذی‌ها را به بدن اعضای خانواده رسانده تا آنها دچار کمبود نشوند.

بیشتر بخوانید:

در شرایط کنونی که به دلیل گرانی مواد غذایی بسیاری از دهک‌های اجتماعی در تأمین مواد غذایی دچار مشکل شدند، حساسیت نسبت به تهیه مواد غذایی سالم و ارزان افزایش یافته است؛ با این حال با وجود دقت در تهیه مواد غذایی سالم، باید این واقعیت را به رسمیت شناخت که تأمین سلامت برخی از مواد غذایی، از توان شهروندان خارج است و نهادهای نظارتی باید در این زمینه نظارت کافی را اعمال کنند.

 انتظار حداقلی این است که در این مورد سختگیری کرده و مسامحه را در پیش نگیرند زیرا سلامت مواد غذایی، تأمین‌کننده سلامت عموم مردم است. به همین دلیل لازم است سلامت مهم‌ترین مواد غذایی یعنی نان، گوشت، سبزی و صیفی‌جات مورد بررسی قرار بگیرد. سلامت این سه عنصر غذایی در واقع تأمین‌کننده سلامت عموم شهروندان است زیرا این سه عنصر غذایی بخش عمده سفره غذایی مردم را تشکیل می‌دهند.

سلامت نان

یکی از مهم‌ترین غذاهایی که همه مردم اعم از غنی و فقیر در روز قطعاً از آن استفاده می‌کنند، نان است. نان در خانواده‌های غنی کمتر و در خانواده‌های کمتر برخوردار بیشتر استفاده می‌شود زیرا ارزان‌ترین ماده غذایی است که قدرت سیرکنندگی خیلی بالایی دارد؛ به همین دلیل افراد کم‌توان از نان بیشتر استفاده می‌کنند تا بتوانند ضمن مدیریت تأمین مواد غذایی خانواده، بودجه‌ای برایشان باقی بماند که در شرایط سخت اقتصادی دوام آورده و سرپا بمانند و به قولی حقوقشان کفاف زندگی را بدهد.

 نان یکی از اصلی‌ترین کالای مصرفی روزانه مردم ایران است که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد کالری مورد نیاز اقشار کم‌درآمد جامعه را تأمین می‌کند و از این رو کیفیت و سلامت نان در ایران از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. منصور سامی، متخصص تغذیه در گفتگو با «رسانه مجازی نیلسو» به نقش مهم نان در تغذیه اشاره کرد و گفت: نان یکی از اساسی‌ترین مواد غذایی ایرانی‌ها از دیرباز تاکنون بوده است، اما در دوره‌های مختلف تاریخی نوع و کیفیت نان تغییر کرده و سبک‌های جدیدی برای پخت آن مورد استفاده قرار گرفته است. رفته‌رفته به میزان استفاده از مواد شیمیایی در تولید نان اضافه شده و تا حدودی سلامت این ماده غذایی نیز تحت الشعاع قرار گرفته است.

یکی از عوامل مهم در سلامت نان، آرد است. برای پخت هر نوع نان، آرد مخصوصی نیاز است. مردم در گذشته گندم را با جوانه تبدیل به آرد می‌کردند و از صددرصد آن استفاده می‌شد. گرچه ماندگاری بالایی نداشت؛ اما همه مواد و املاح مورد نیاز بدن را تأمین می‌کرد. البته برای تهیه نان سنگک از ۹۲ درصد گندم استفاده می‌شود که به آن آرد کامل می‌گویند که شبیه آردهایی است که در گذشته استفاده می‌شد. 

 سیاست‌های نامناسب قیمت‌گذاری غذا نیز دچار چالش است چراکه بر کالاهای مضر، مالیات درنظر گرفته نمی‌شود تا مصرفشان کاهش پیدا کند.
سیاست‌های نامناسب قیمت‌گذاری غذا نیز دچار چالش است چراکه بر کالاهای مضر، مالیات درنظر گرفته نمی‌شود تا مصرفشان کاهش پیدا کند.

تفاوت اصلی در آرد، به ترکیبات گندم و غنی شدن آن با آرد سبوس مرتبط است، به عنوان مثال با آرد سنگک نمی‌توان نان لواش تهیه کرد، زیرا آرد سنکگ نازک نمی‌شود. انواع نان حجیم مانند نان ساندویج، باگت و تُست از آرد سفید تهیه می‌شود. البته امروزه این نوع آرد متنوع شده و با سبوس و املاح غنی می‌شود تا از لحاظ تغذیه‌ای کامل‌تر شود. 

گرچه نان لواش در گروه نان سنتی قرار می‌گیرد اما برای تهیه آن از آرد سفید استفاده می‌شود؛ در تهیه نان تافتون و بربری نیز از آرد سفید سبوس‌دار استفاده می‌شود.

 او در ادامه افزود: ایرانی‌ها ۵۰ درصد مواد موردنیاز بدن خود را از طریق نان تأمین می‌کنند. بنابراین بهتر است از نانی استفاده شود که مواد معدنی بیشتری داشته باشد؛ طی سال‌های اخیر به دلیل اینکه افراد در کشور دچار فقر آهن هستند آرد با اسیدفولیک و آهن غنی‌سازی می‌شود. البته در نان لواش ضریب گلیسمی بالاست و سریع به چربی تبدیل می‌شود که این نوع نان به افراد چاق توصیه نمی‌شود.

 نان سنگک فیبر بالایی دارد و آب را به خوبی جذب می‌کند. سریع قند خون را بالا نمی‌برد که در بدن تبدیل به چربی شود. آرد سنگک به دلیل درصد بالای سبوس در پیشگیری از بیماری‌های روده‌ای، قلبی، عروقی و گوارشی بسیار حائز اهمیت است.

 سامی در پاسخ به این سوال که در بسیاری از نانوایی‌ها به‌ویژه فروشندگان نان بربری از سبوس استفاده می‌شود، گفت: آرد نان بربری مابین آرد سفید و آرد کامل است و حاوی سبوس بوده که املاح موردنیاز بدن را تأمین می‌کند و فیبر کمتری دارد، نانواها هنگام پخت این نوع نان، خمیر را روی آرد حاوی سبوس پهن می‌کنند و بعد داخل تنور می‌زنند. این کار بسیار اشتباه است زیرا استفاده سبوس‌ به این نحو آلودگی‌های بسیاری به همراه خواهد داشت. متاسفانه این موضوع رواج پیدا کرده و حتی در سنگک‌فروشی‌ها هم این کار را انجام می‌دهند که مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد.

 این متخصص تغذیه به وضعیت نان‌های حجیم اشاره و تصریح کرد: نان‌های حجیم از آرد سفید تهیه می‌شوند و مصارف خاص دارند. ضریب گلیسمی آنها بالا بوده و سریع قند خون را بالا می‌برند. در مصرف این نان‌ها باید احتیاط کرد؛ به‌خصوص برای افرادی که اضافه وزن دارند یا دیابتی هستند این نوع نان توصیه نمی‌شود. البته افراد سالم هم باید به طور محدود استفاده کنند،

عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان استفاده از جوش شیرین را مضر دانست و گفت: اسید فیتیک موجود در آرد سبوس‌دار از مایع خمیر ترش است که موجب بهبود جذب منیزیم و کلیسم می‌شود و استفاده غیرقانونی جوش شیرین و زاج به انواع آردها از جذب موارد مغذی در بدن جلوگیری می‌کند و امکان تقلب در انواع نان وجود دارد. اضافه کردن جوش شیرین و زاج در همه نانوایی‌ها ممنوع است و تنها مختص نان لواش نیست.

 نان لواش نیز جز نان‌های سنتی است و نباید این اقدام صورت بگیرد و بستری فراهم شود که مردم این نان را خریداری نکنند. 

سامی تشخیص جوش شیرین ازطریق نان را غیرممکن دانست و گفت: تخمیر در نان بسیار حائز اهمیت است و رسیدگی از لحاظ بهداشتی هم غذا و دارو مورد تأیید است، مصرف‌کننده از ظاهر نان متوجه جوش شیرین نخواهد شد، مگر اینکه بوی تلخ جوش شیرین را بشناسد. به عنوان مثال، برای تخمیر نان‌های سنتی حداقل به دو ساعت زمان نیاز دارد اما به دلیل نداشتن فرصت به خمیر جوش شیرین و بکینگ‌پودر می‌زنند.

 همچنین مشکل دیگر اضافه کردن بیش از حد نمک است. برخی نانواها بیش از دو درصد در خمیر نان نمک می‌ریزند که به اصطلاح خوش‌نمک می‌گویند و از طرفی برخی آردها از کیفیت قابل قبولی برخوردار نیست و برای جبران کیفیت نان از نمک بیشتری استفاده می‌کنند. در این شرایط بهتر است که مردم از این نانوها نان نخرند.

تخلف آشکار

از نگاه بسیاری از متخصصان تغذیه، سیستم تغذیه کشور واجد ضعف‌های اساسی است. ربابه شیخ‌‌الاسلام، بنیان‌گذار انجمن غذا و تغذیه حامی سلامت ایران در گفتگو با «رسانه مجازی نیلسو» به بیان برخی از ضعف‌ها در سیستم تغذیه کشور پرداخت و گفت: نان غذای غالب ایرانیان است. نان‌های موجود بهداشتی نیستند، نان بدون سبوس، سوخت‌های فسیلی و سفید بودن آن و… باعث گسترش بیماری‌ها می‌شود. درحالی‌که روزانه سه وعده نان مصرف می‌شود، اگر این نان سالم نباشد، چه بلایی برسر مردم می‌آید؟ قارچ‌کش‌ها و سموم برای ازبین بردن آفات کشاورزی نیز عاملی خطرساز برای سلامت مواد غذایی و به ویژه است. متاسفانه بر مصرف سموم نظارت اکیدی صورت نمی‌گیرد. لذا وزارت جهاد کشاورزی باید از بودجه و اعتبارات غنی شود تا بتواند، قوانینی را بگذارد و اجازه قاچاق سموم را ندهد.

 شیخ‌الاسلام با بیان اینکه در سیستم غذا و تغذیه کشور مشکلات و چالش‌های فراوانی وجود دارد، حل این مشکلات را به‌مثابه کاهش آمار بیماری‌ها دانست و گفت: اقدامات مثبتی در زمینه ارتقای کیفیت تغذیه در کشور به انجام رسیده که از جمله می‌توان به غنی‌سازی آرد، برطرف کردن کمبود ید، توزیع مکمل‌های وی تأمینD اشاره کرد.

 معاونت اسبق بهبود تغذیه وزارت بهداشت به برنامه‌های توسعه بهداشت اشاره و تصریح کرد: در قانون‌نویسی برنامه‌های سوم، چهارم و پنجم، موادی وجود دارد که به مقوله تغذیه سالم پرداخته است اما متاسفانه این قوانین عملی نشده است. به طور مثال در برنامه پنجم، در ماده 37 به این اشاره دارد که هرساله، وزارت بهداشت باید لیست کالاها و محصولات غذایی مضر را اعلام کرده تا از تبلیغ آنها جلوگیری به عمل آید، به دنبال آن نیز در ازای هربار تبلیغ، جریمه‌ای 100 میلیون تومانی به آن تعلق خواهد گرفت. چنانچه کالایی مخل سلامتی باشد، به آن عوارض تعلق می‌گیرد. حالا تصور کنید، اگر صداوسیما، به‌خاطر تبلیغ کالاهای مضر جریمه‌ پرداخت می‌کرد، چقدر پول باید پرداخت می‌شد!

 موضوع تبلیغ کالاهای مضر در صداوسیما مورد انتقاد مدیرکل امور غذایی بهداشتی و آرایشی سازمان غذا و دارو هم قرار گرفت. دکتر وحید مفید در مصاحبه با ایسنا ضمن انتقاد از تبلیغ کالاهای آسیب‌رسان سلامت نظیر نوشیدنی‌های مالت در صداوسیما، گفت: معرفی‌ محصولات باید در چارچوب و ضوابطی انجام گیرد. تبلیغات صداوسیما تقریباً از کانال اداره غذا و دارو نمی‌گذرد. نوشیدنی‌های مالت به علت داشتن قند بالا جزو کالاهای آسیب‌رسان قرار گرفته است. با وجود این، این نوشیدنی‌ها طی روز بارها از صداوسیما تبلیغ می‌شوند. این باعث تهییج مصرف می‌شود. ما یکی دو بار سعی کردیم توقف تبلیغات کالاهای مضر را پیگیری کنیم، اما بهانه‌هایی مثل تأمین بودجه از تبلیغات وجود دارد.

اگر بودجه صداوسیما به قیمت به خطر انداختن سلامت مردم تأمین می‌شود، باید گفته شود صداوسیما ممکن است از راه تبلیغات، درآمد اندکی کسب کند، اما دولت باید چندین برابر درآمد صداوسیما صرف کند تا سرانه مصرف یک ماده غذایی ناسالم را پایین آورد و سلامت جامعه به خطر نیفتد.

 او در ادامه با اشاره به تصویب قانون ممنوعیت تبلیغات و معرفی محصولات و خدمات غیرمجاز و آسیب‌رسان به سلامت در رسانه‌های ارتباط جمعی داخلی و بین‌المللی و فضاهای مجازی گفت: با تصویب این قانون در سال گذشته و تأیید آن از سوی شورای نگهبان و ابلاغ آن توسط رییس‌جمهوری می‌توان گفت که قوانین در رابطه با تبلیغات مواد غذایی تقریباً کامل است.

 البته مفید این توضیح را ارائه نکرد که سازمان غذا و دارو چه ضمانت اجرایی دارد که بتواند جلوی تبلیغات مضر صداوسیما را بگیرد یا در صورت وقوع چنین اتفاقی با آن برخورد کند!

سلامت گوشت

باقی ماندن آنتی‌بیوتیک در گوشت موجب می‌شود تا افراد به بیماری‌ها مقاوم شوند که همین عامل هزینه زیادی را به وزارت بهداشت تحمیل می‌کند.
باقی ماندن آنتی‌بیوتیک در گوشت موجب می‌شود تا افراد به بیماری‌ها مقاوم شوند که همین عامل هزینه زیادی را به وزارت بهداشت تحمیل می‌کند.

موضوع سلامت گوشت‌های مصرف‌شده همواره مورد مناقشه بوده است، کمااینکه بسیاری از گوشت‌های قرمز موجود در بازار سالم نبوده و قابلیت مصرف ندارند. البته مشکل دیگری هم در حال حاضر وجود دارد که همانا باقی ماندن آنتی‌بیوتیک در گوشت دام است. محمدرضا زالی، رئیس پژوهشکده گوارش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در مصاحبه با خبرگزاری صداوسیما به این نکته اشاره کرد و گفت: آنتی بیوتیک بیش‌ازحدی که به دام و طیور می‌دهند باعث می‌شود بعد از مصرف گوشت و لبنیات در بدن انسان میکروب‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک ایجاد شود.

 مشکل عظیم قرن حاضر غذاهایی هستند که ما مصرف می‌کنیم زیرا اغلب غذاها حاوی آنتی‌بیوتیک‌هایی هستند که باعث افزایش میکروب‌های بد در بدن انسان می‌شود. دامداران برای رشد دام و کنترل بیماری به آنها آنتی‌بیوتیک می‌دهند و ما مدام در حال مصرف فرآورده‌های دامی حاوی آنتی‌بیوتیک هستیم، این آنتی‌بیوتیک‌ها وارد بدن ما شده و مقاومت میکروب‌ها را افزایش می‌دهد. افزایش مقاومت میکروب‌ها باعث می‌شود تا در مقابل درمان‌های رایج قوی باشند و داروها بر آنها اثری نداشته باشد. زمانی که سیستم میکروبی بدن انسان بهم بخورد زمینه برای بیماری‌هایی نظیر دیابت و فشارخون فراهم می‌شود چون میکروب‌های خوب از بین رفته و میکروب‌های بد در بدن غالب می‌شوند.

 این نکته مورد تأیید معاونت اسبق بهبود تغذیه وزارت بهداشت هم قرار گرفت. ربابه شیخ‌الاسلام در مصاحبه با «رسانه مجازی نیلسو» به معضل باقی ماندن آنتی‌بیوتیک در گوشت قرمز اشاره کرد و گفت: باقی ماندن آنتی‌بیوتیک در گوشت موجب می‌شود تا افراد به بیماری‌ها مقاوم شوند که همین عامل هزینه زیادی را به وزارت بهداشت تحمیل می‌کند. وزارت بهداشت با همکاری وزارت جهاد کشاورزی باید تدابیری را درنظر بگیرد که نظارت بیشتری اعمال شده و دیگر شاهد این نباشیم که در گوشت‌های مصرفی، آنتی‌بیوتیک باقی بماند زیرا در چنین شرایطی مردم در واقع آنتی‌بیوتیک، می‌خورند.

 او در ادامه افزود: غفلت از ماده 37 قانون پنجم توسعه در مورد افزودنی‌ها، اسانس‌ها و رنگ‌ها از دیگر مشکلات حوزه غذاست. مجوز دادن به فست‌فودها نیز عاملی است که بیش‌از حد در حال انجام است. حتی در روستاها نیز به جای مصرف غذاهای سالم سنتی، رستوران‌ها و فست‌فودفروشی به وجود آمده است. بیماری‌های مشترک انسان و حیوان که به‌وسیله ماکیان منتقل می‌شود، روبه افزایش است. سیاست‌های نامناسب قیمت‌گذاری غذا نیز دچار چالش است چراکه بر کالاهای مضر، مالیات درنظر گرفته نمی‌شود تا مصرفشان کاهش پیدا کند. درحالی‌که میوه، خوراکی است که برای سلامتی مفید است قیمت سرسام‌آوری دارد! فقر اقتصادی و فرهنگی و بی‌توجهی به نیازهای گروه‌های مختلف سنی و تبلیغات نامناسب همگی غفلت‌هایی است که صورت گرفته و وجود دارد.

این عوامل بر سلامت غذا مؤثر است و موجب افزایش بار بیماری‌ها می‌شود. در حال حاضر بخش عمده بودجه وزارت بهداشت در بیمارستان‌ها صرف درمان بیماری‌ها می‌شود و دلیل آن نیز نبودن برنامه‌ها بلندمدت برای بهبود تغذیه است درحالی‌که با تدوین یک برنامه منسجم می‌توان نظارت دقیق‌تری را اعمال کرد و با هزینه اندک سیاست پیشگیری را اجرایی کرد. در این صورت افراد کمتر بیمار شده و نیازمند درمان هستند.

سلامت سبزی و صیفی

قطعاً این توصیه را بارها شنیده‌اید که برای حفظ سلامتی خود باید حتماً سبزیجات و صیفی‌جات را مصرف کرده و آن را در سبد غذایی خود قرار دهید. این توصیه به موازات حضور غذاهای ناسالم در سبد غذایی خانوار، شدت بیشتری پیدا کرد. در شرایط کنونی این تصور ایجاد شده که نیترات در فست‌فودها و غذاهای ناسالم یافت می‌شود، اما برخی سبزیجات هم دارای نیترات هستند.

 روزنامه شهروند در گزارشی به مشکل سلامت سبزیجات مصرفی در سبد غذایی خانوار پرداخته و آورده است: هر ایرانی سالانه حدود ۵۶ کیلوگرم سیب‌زمینی مصرف می‌کند. پس از سال‌ها انکار، سازمان تحقیقات کشاورزی ایران اعلام کرده است که ٣٠‌درصد یا چیزی معادل یک‌‌سوم سیب‌زمینی‌هایی که در بازار ایران فروخته می‌شود، بالاتر از حد مجاز کشورهای اروپایی، آلوده به ماده‌ای سرطان‌زای نیترات است.

میانگین جهانی میزان نیترات در سیب‌زمینی، بین ۱۰۲ تا ۵۲۴ میلی‌گرم در هر کیلوگرم است. در بررسی‌های داخلی، حد مجاز نیترات در سیب‌زمینی متفاوت و گاهی متناقض است، به همین دلیل، پژوهشگران این تحقیق حد مجاز ۲۴۶ میلی‌گرم بر کیلوگرم را برای ایران پیشنهاد کردند.
میانگین جهانی میزان نیترات در سیب‌زمینی، بین ۱۰۲ تا ۵۲۴ میلی‌گرم در هر کیلوگرم است. در بررسی‌های داخلی، حد مجاز نیترات در سیب‌زمینی متفاوت و گاهی متناقض است، به همین دلیل، پژوهشگران این تحقیق حد مجاز ۲۴۶ میلی‌گرم بر کیلوگرم را برای ایران پیشنهاد کردند.

 شمس‌علی‌ هادی‎زاده معلم، عضو کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی در مصاحبه با روزنامه شهروند گفت: نه‌‌تنها سیب‌زمینی که نیترات در خیار، گوجه‌فرنگی و کاهو در ایران بیشتر از حد استاندارد و معمولاً تشخیص محصولات حاوی این ماده برای مشتریان بسیار دشوار است. میزان بالای نیترات، حتماً به معنی استفاده زیاد از سم و کود نیست. در بسیاری مواقع استفاده نادرست یا بی‌توجهی به زمان‌بندی‌های مشخص، موجب بالارفتن نیترات در صیفی‌جات می‌شود.

 میانگین جهانی میزان نیترات در سیب‌زمینی، بین ۱۰۲ تا ۵۲۴ میلی‌گرم در هر کیلوگرم است. در بررسی‌های داخلی، حد مجاز نیترات در سیب‌زمینی متفاوت و گاهی متناقض است، به همین دلیل، پژوهشگران این تحقیق حد مجاز ۲۴۶ میلی‌گرم بر کیلوگرم را برای ایران پیشنهاد کردند.

البته برخی کارشناسان بر این باورند که سیب‌زمینی‌های حاوی نیترات بالا هم بسیار زود جوانه می‌زنند و هم پس از پوست گرفتن و خرد کردن، به‌سرعت سیاه می‌شوند. کلفت و باز بودن گردن پیاز هم می‌تواند نشانه تجمع نیترات زیاد در محصول باشد. جالب است بدانید برگ کاهوهایی که تجمع نیترات دارند، زودتر خراب و پلاسیده می‌شوند. ضمن اینکه معمولاً نیترات در برگ‌های پیر و مغز سفید و سفت وسط کاهو تجمع می‌یابد و پرهیز از مصرف این دو قسمت، می‌تواند راهی برای پیشگیری از ورود نیترات احتمالی به بدن باشد‌ اما در کلم هم مانند گوجه‌فرنگی وجود نیترات نشانه خاصی ندارد.

سیستم PHC

شاید این سوال مطرح شود که سیستم PHC چیست؟ Primary Health Care یا مراقبت‌های بهداشتی اولیه است. شعار روز جهانی بهداشت در سال 2019 پوشش همگانی بهداشت انتخاب شد. به عبارت دیگر، پوشش همگانی بهداشت هدف نخست سازمان جهانی بهداشت است. کلید دستیابی به این هدف حصول اطمینان از این امر است که هر فردی بتواند به مراقبت‌های موردنیاز خود در هر زمان دسترسی داشته باشد. کشورهایی در سراسر جهان به پیشرفت‌هایی در این حوزه نائل شده‌اند. با وجود این هنوز میلیون‌ها نفر به هیچ‌یک از مراقبت‌های بهداشتی دسترسی ندارند. تعداد بیشتری از افراد مجبورند که بین مراقبت‌های بهداشتی و سایر هزینه‌های روزمره نظیر غذا، پوشاک یا حتی مسکن یکی را انتخاب کنند. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت، برای روز جهانی بهداشت در سال 2019 بر پوشش همگانی بهداشت تمرکز کرده است.

 پوشش همگانی بهداشت متضمن این نکته است که تمامی افراد و جوامع بتوانند در هر زمان و هر مکانی که به خدمات بهداشتی باکیفیت نیاز داشته، بدون بار مالی به آن دسترسی داشته باشند. این امر شامل طیف وسیعی از خدمات موردنیاز در سراسر عمر از ترویج و ارتقای سلامت تا پیشگیری، درمان، بازتوانی و مراقبت‌های تسکینی است و به بهترین نحو بر پایه یک سیستم قوی مراقبت‌های بهداشتی اولیه، قابل عرضه است. همچنین بهبود غذا و تغذیه به عنوان دومین اصل سیستم PHC درنظر گرفته شده است.

دکتر شیخ‌الاسلام در راستای تبیین سیستم PHC گفت: نکته‌ قابل تأمل اینکه جایگاه کارشناسان تغذیه در نظام سلامت کشور کجاست؟ باید دقت کنیم که نظام سلامت با وزارت بهداشت متفاوت است. نظام سلامت یعنی اینکه به‌طور مثال اگر بانک مرکزی می‌خواهد به کارکنان خود غذا بدهد، این غذا را نباید مورد مناقصه قرار دهد، تا با صرف هزینه کمتر، غذای بی‌کیفیتی را به آنها برساند. حدود 24 میلیون نیروی کار داریم، از این تعداد حدود 5میلیون زن هستند، بنابراین اگر تغذیه در محیط کار را بهبود ببخشیم، بخش بزرگی از مشکلات سلامت رفع خواهد شد.

 رییس مرکز تغذیه، سلامت و توسعه، یکی از اقدامات مثبت در جهت بهبود تغذیه در کشور را توجه به سلامت تغذیه‌ای مادر و کودک دانست و افزود: با پیگیری و بهبود تغذیه مادر و کودک، مرگ‌ومیر آنها به میزان زیادی کاهش پیدا کرده است. البته در حال حاضر که مردم به تولیدمثل تشویق می‌شوند و راه‌های جلوگیری از بارداری ممنوع شده، نگرانی ما بیشتر شده است زیرا به‌طور قطع، آمار سقط جنین بالا خواهد رفت و به طبع آن، به‌کرار شاهد افزایش مرگ‌ومیرها خواهیم بود.

شیخ‌الاسلام در ادامه به برنامه‌های وزارت بهداشت برای ارتقای سلامت جامعه اشاره کرد و گفت: به‌تازگی مکمل‌یاری وی تأمین D نیز به‌خاطر مشکل کمبود در کشور از بدو تولد کودک آغاز شده است و بعد در دوره‌های مختلف سنی مگا دوز وی تأمین D داده می‌شود. ترویج تغذیه با شیر مادر نیز اقدام مثبت دیگری در زمینه بهبود تغذیه کودک بوده است. از دیگر اقدامات مثبت در جهت بهبود تغذیه در کشور، تاریخ مصرف زدن، سیب سلامت و تلاش برای برچسب‌گذاری تغذیه‌ای است که اکنون در دست کار است. همچنین مکمل‌یاری آهن و اسید فولیک در مدارس صورت می‌گیرد. در تلاش هستیم تا بحث بیمه خدمات تغذیه‌ای را پیگیری کنیم، جایگاه کارشناسان تغذیه در بیمارستان تثبیت شود تا مدیریت غذای بیمارستانی با تدبیر بیشتری صورت گیرد.

 او در ادامه به مشکل کم‌آبی اشاره کرد و گفت: نکته‌ای که وجود دارد این است که با کمبود آب هم مواجهیم؛ یعنی با احتساب ذخایر آبی کشور، نیاز آبی 70 میلیون نفر هم به زور تأمین می‌شود! چه برسد به اینکه بخواهد جمعیت افزایش پیدا کند.

سخن آخر

در حال حاضر نگرانی گسترده‌ای نسبت به سلامت مواد غذایی در جامعه به وجود آمده و به قولی امنیت غذایی مردم مخدوش شده است. در این شرایط سازمان غذا و دارو به سازمانی خنثی در جامعه تبدیل شده است که عملاً این قدرت را ندارد که حرف خود را پیش ببرد.

 این سازمان در برابر اقدامات غیرقانونی صداوسیما برای تبلیغ مواد غذایی ناسالم هیچ کاری نمی‌تواند انجام دهد در بهترین شرایط این فرصت را پیدا می‌کند که به دادن تذکری بسنده کند! در چنین شرایطی مردم حس اعتماد نسبت به سازمان‌های نظارتی پیدا نمی‌کنند زیرا به‌کرات مشاهده کردند که سلامت آنها به دلیل منافع اقتصادی گروه یا سازمانی نادیده گرفته شده است. این وضعیت این گمان به شدت جان گرفته است که مسئولان نظارتی ما در خواب خرگوشی فرورفتند و سلامت مردم بازیچه دست سودجویان و دلالان بازار شده است.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer