وقتی جان مادران بی‌ارزش می‌شود - رسانه مجازی نیلسو

وقتی جان مادران بی‌ارزش می‌شود

گزارش نیلسو از مرگ مادر کرجی و دلایل افزایش تمایل زنان نسبت به انجام سزارین

  • توسط معصومه ستوده
مرگ زائو

خبر فوت زن جوان کرجی هنگام زایمان، جامعه را دربهت فرو برد. مادر 17 ساله در زایمان طبیعی اول خود در یکی از بیمارستان‌های استان البرز فوت کرد. این احتمال قوت گرفته است که دلیل فوت این مادر کرجی، ورود مایع آمنیوتیک به داخل شریان خون مادر بوده که به بروز پدیده آمبولی منجر شده است. فوت این زن جوان بار دیگر افکار عمومی را متوجه این نکته کرد که شاید اصرار به انجام زایمان به روش طبیعی، موجب این مرگ شده است؛ موضوعی که همواره مورد انتقاد پزشکان واقع شده است.

بیشتر بخوانید:

دلیل فوت

این سوال به صورت جدی مطرح است که چرا زن کرجی که دوران زایمان را به سلامتی طی کرده بود، به دنبال زایمان باید فوت کند؟ علیرضا نظریان، معاون نظارت دانشگاه علوم پزشکی البرز در توضیح دلیل مرگ این مادر جوان گفت: «بچه حاصل از زایمان به دنیا آمده و سالم است اما مادر این بچه فوت شده است. فوت این مادر به خاطر خون‌ریزی بوده و پرونده در حال بررسی است و وقتی که به نتیجه قطعی برسیم آن را اعلام می‌کنیم.» بررسی توسط تیم کارشناسی به تایید مدیر درمان تامین اجتماعی استان البرز هم رسید.

حسین آفریده با اشاره به مرگ یک مادر ۱۷ ساله حین زایمان در بیمارستان البرز کرج، گفت: «علت مرگ این مادر توسط کارشناسان در دست بررسی است. این مادر چهارشنبه 16مرداد برای زایمان به بیمارستان تامین اجتماعی البرز کرج انتقال یافت که  تحت درمان قرار گیرد. پس از زایمان طبیعی دچار وضعیت خاص شد و با وجود تلاش کادر پزشکی پنجشنبه 17 مرداد جان باخت. بررسی‌های اولیه حاکی از آن است که این مادر براثر ورود مایع آمنیوتیک به داخل جریان خون دچار وضعیت حاد شده و جان خود را از دست داده است.

 آمنیوتیک (Amniotic fluid) مایعی است که جنین را در کیسه بارداری احاطه کرده است و کاهش و افزایش این مایع می‌تواند خطرناک باشد. نوزاد این مادر در سلامت کامل به سر می‌برد اما علت دقیق مرگ مادر توسط هیات‌های پزشکی و پزشکی قانونی در دست بررسی است. وقوع حالت آمبولی در زمان زایمان مادران بیش از ۹۰ درصد با مرگ‌ومیر همراه است. طبق بررسی‌ها، زایمان اول مادران ۱۲ تا ۲۴ ساعت زمان می‌برد تا زایمان انجام شود اما این مادر ۶ ساعت پس از ورود به بیمارستان به صورت طبیعی وضع حمل کرد. تیم پزشکی بیمارستان البرز پس از آنکه متوجه وضعیت خاص بیمار (بزرگ بودن رحم) شد، وی را تحت عمل جراحی قرار داد اما حدود چهار ساعت بعد این مادر جان باخت. این مادر پس از زایمان دچار خونریزی شدید شده و تلاش کادر پزشکی برای نجات وی به نتیجه نرسید.»

بسیاری از مسئولان ما به زنان توصیه می‌کنند که زایمان طبیعی داشته باشند اما آیا شرایط بیمارستان‌های ما در نیمه‌شب، آمادگی لازم را برای پذیرش زن زائویی که درد او را بی‌تاب کرده است دارند؟
بسیاری از مسئولان ما به زنان توصیه می‌کنند که زایمان طبیعی داشته باشند اما آیا شرایط بیمارستان‌های ما در نیمه‌شب، آمادگی لازم را برای پذیرش زن زائویی که درد او را بی‌تاب کرده است دارند؟

سیامک جبارنیا، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی البرز اظهار نظر درخصوص مرگ این مادر را منوط به دریافت آزمایش‌ها و کالبدشکافی پزشکی قانونی دانست و گفت: «هنوز نمی‌توان تا تشخیص قطعی نظر نهایی داد. کمیته مرگ‌ومیر مادری در دانشگاه البرز به علت‌یابی می‌پردازد. در این کمیته بررسی می‌شود که آیا مرگ مادر قابل پیشگیری بوده یا خیر و اکنون برای قضاوت کردن در این خصوص زود است.

نباید روند مراقبت‌های پزشکی به لحظه‌های آخر بارداری موکول شود بلکه در طول دوران بارداری این مراقبت‌ها توسط مراکز بهداشتی درمانی صورت بگیرد. درحال‌حاضر، یک تفکر غلطی در جامعه وجود دارد که سزارین را راحت‌ترین روش برای وضع حمل می‌دانند اما عوارض این روش در آینده برای مادران بیشتر خواهد بود. هیچ دستور یا اعمال فشار روی پزشکان زنان و زایمان برای انجام زایمان طبیعی مادران باردار وجود ندارد. پزشکان براساس شرایط جسمی مادر و جنین مختار هستند که عمل سزارین انجام دهند یا اینکه زایمان طبیعی باشد.»

طبیعی یا سزارین

به موازات فوت زن جوان کرجی در 17سالگی و درست در شرایطی که می‌بایست طعم مادر شدن را تجربه می‌کرد، این سوال به صورت جدی مطرح است که کاهش سزارین در کشور باید به چه بهایی انجام شود؟ آیا قرار است مادران در سنین جوانی به دنبال انجام یک زایمان ساده، فوت کنند. تلاش برای افزایش زایمان طبیعی بعد از اجرای طرح تحول سلامت در اولویت وزارت بهداشت قرار گرفت.

بر این اساس متخصصان زنان و زایمان موظف شدند که تعداد سزارین را کاهش دهند و برای ترویج و گسترش زایمان طبیعی تلاش کنند. شرایط به سمتی پیش رفت که وعده داده شد تا برای این کار پزشکان مورد تشویق قرار می‌گیرند. موضوع مهم دیگر این بود که بیمارستان‌‌ها برای دریافت بودجه بیشتر و کسب امتیاز بیشتر در اعتبارسنجی بر انجام زایمان طبیعی اصرار داشتند کمااینکه کودکان زیادی دچار ضایعه CP شدند و مادران بسیاری سلامت خود را از داده و حتی فوت کردند.

 این موضوع که زایمان طبیعی بهتر است یا سزارین؛ مسأله‌ای است که بارها به عنوان دغدغه مطرح شده است اما به رغم تبلیغات گسترده و حتی رایگان کردن زایمان طبیعی، هنوز تعداد بی‌شماری از خانم‌های باردار خود را به دست تیغ جراحی می‌سپارند تا ناچار نشوند که مراحل طولانی و دردناک زایمان طبیعی را طی کنند. شاید برای بسیاری این سوال مطرح شده باشد که چرا زنان باردار حاضر نیستند تا ریسک زایمان طبیعی را به جان بخرند؟

ترس از درد

موضوع درد بی‌وقفه و طاقت‌فرسا یکی از عواملی است که موجب شده تا زنان کمتر تمایلی به انجام زایمان طبیعی داشته باشند. دکتر فخرالملوک یاسائی، متخصص زنان و زایمان در مصاحبه با «رسانه مجازی نیلسو»، ترس را یکی از عوامل موثر در انتخاب سزارین به عنوان گزینه بهتر دانست و گفت: «شاید باور نکنید اما در بین خانم‌های بارداری که تحت مراقبت من بوده و به مطب من مراجعه می‌کنند تعداد بسیار اندکی وجود دارند که حاضرند زایمان طبیعی را انجام بدهند اما در سایر موارد، خانم‌های باردار اصلاً حاضر نیستند تا به گزینه‌ای به‌جز سزارین فکر کند.»

او در ادامه افزود: «تعجب من بیشتر از این جهت است که بسیاری از دستیاران بخش زنان و زایمان نیز حاضر به زایمان طبیعی نیستند این پزشکان نیزسزارین را تنها روش برای انجام زایمان می‌دانند. وقتی دستیاران ما حاضر به انجام زایمان طبیعی (به منظور زایمان خودشان) نیستند شما از بقیه مردم چه انتظاری دارید؟ وقتی من از پرسنل بخش می‌پرسم که چرا حاضر نیستید که گزینه زایمان طبیعی را امتحان کنید به من نگاهی کرده و می‌گویند شما چرا این حرف را می‌زنید زایمان طبیعی بی‌کلاسی است!»

 به منظور انجام زایمان طبیعی از دستگاه مکش استفاده می‌شود که همین دستگاه به مغز کودک فشار وارد کرده و موجب فلج شدن کودکی می‌شود که سالم به دنیا آمده است.
به منظور انجام زایمان طبیعی از دستگاه مکش استفاده می‌شود که همین دستگاه به مغز کودک فشار وارد کرده و موجب فلج شدن کودکی می‌شود که سالم به دنیا آمده است.

ترس از زایمان طبیعی و تحمل درد شدید زایمان از نکاتی بود که مورد تایید دکتر ملیحه پورزمانی، متخصص زنان و زایمان هم قرار گرفت. او در مصاحبه با «رسانه مجازی نیلسو» مهم‌ترین عامل انتخاب سزارین برای وضع حمل را ترس ارزیابی و تصریح کرد: «شاید باور نکنید اما وقتی من به بیمارانم توصیه می‌کنم که شیوه زایمان طبیعی را تجربه کنند و در صورتی که شرایطشان مساعد نبود آن وقت سزارین شوند همه آنها این پاسخ را می‌دهند که به‌شدت از زایمان طبیعی واهمه دارند و حاضر نیستند که این همه درد را تحمل کنند و خود را ناقص کنند درحالی‌که سزارین این شرایط را ندارد. این واقعیت را باید قبول کرد که خطرافتادگی رحم در زایمان طبیعی بیشتر است.»

پورزمانی در ادامه افزود: «من به خاطر دارم که یک بار خانم بارداری به من گفت من نمی‌توانم این استرس را همیشه همراه خود داشته باشم که چه زمانی درد به سراغ من می‌آید؛ بنابراین ترجیح می‌دهم در یک موعد معین برای برای وضع حمل و در شرایط با کلاس‌تری به بیمارستان مراجعه کنم و به هیچ عنوان غافلگیر نشوم.»

فقدان امکانات  

البته دکتر ملک منصور اقصی، متخصص زنان و زایمان نظر دیگری دارد. او بر این باور است که ترس تنها عامل موثر در انتخاب سزارین برای وضع حمل نیست. اقصی در مصاحبه با «رسانه مجازی نیلسو» گفت:« به نظر من شما اشتباه می‌کنید اگر تصور کنید که تنها یک یا دو عامل در افزایش نرخ سزارین نقش داشته است. شما باید این معلول را نتیجه یک سری فاکتورهای متعدد بدانید که موجب شده زنان ترجیح بدهند که سزارین کنند.»

اقصی در ادامه افزود: «بسیاری از مسئولان ما به زنان توصیه می‌کنند که زایمان طبیعی داشته باشند اما آیا شرایط بیمارستان‌های ما در نیمه‌شب، آمادگی لازم را برای پذیرش زن زائویی که درد او را بی‌تاب کرده است دارند؟ آیا شب و روز بیمارستان‌های ما با هم فرقی ندارند؟ آیا بیمارستان‌ها پزشک کشیک بیهوشی دارد تا مادر باردار را برای وضع حمل یاری کند یا اینکه زن زائو ناچار است بدون بیهوشی اپیدورال و … و نظارت پزشک ساعت‌ها درد بکشد تا فرزندش را به دنیا بیاورد. تازه مشخص نیست که خود و فرزندش بتوانند جان سالم بدر ببرند.»

دکتر اقصی تصریح کرد: «به هر حال زنان داستان‌هایی زیادی شنیده‌اند که مادر بارداری به دلیل عدم امکانات در نیمه‌شب جان خود را سر زایمان از دست داد و به قولی سر زا رفت.»

این پزشک متخصص زنان و زایمان اظهار داشت: «به نظر من افزایش زایمان طبیعی با بخشنامه و دستورالعمل تحقق پیدا نمی‌کند. اگر شما واقعاً مصر هستید تا نرخ سزارین کاهش یابد باید بسترهای لازم را فراهم کنید، وگرنه با رایگان شدن نمی‌توان شاهد افزایش نرخ زایمان طبیعی باشید. آیا مسئولانی که مرتب پزشکان را به گرفتن پول بیشتر متهم می‌کنند از خود پرسیده‌اند که اتاق زایمان آنها چه شرایطی را دارد‌؟ به نظر من قبل از اینکه مرتب آمار زایمان طبیعی در اروپا را به عنوان یک عامل موفقیت‌آمیز ذکر کنند باید بسترهای موجود در بیمارستان‌های ایران را همتراز بیمارستان‌های اروپا بکنند بعد انتظار داشته باشند تا زنان در چنین شرایطی حاضر به زایمان بشوند کما اینکه در بسیاری از نقاط جهان که نرخ زایمان طبیعی بالاست زنان در اتاق‌های خصوصی و تحت مراقبت پزشک و پرستار و دکتر بیهوشی مراحل زایمان خود را طی می‌کنند.»

دستاوردی وجود ندارد!

دکتر شهرزاد زاده مدرس، متخصص زنان و زایمان در مصاحبه با «رسانه مجازی نیلسو» افزایش آمار نرخ سزارین را محصول بی‌توجهی مسئولان در برهه‌ای از زمان دانست و گفت: «اگر شما در حال حاضر شاهد این هستید که نرخ سزارین همچنان از استاندارد‌های جهانی بالاتر است باید این نکته را مدنظر قرار بدهید که سالیان سال به نحوه زایمان زنان در بیمارستان بی‌توجهی می‌شد و زنان در شرایط نامطلوب فرزند خود را به دنیا می‌آوردند. حال شما نمی‌توانید درعرض چند سال که از طرح رایگان کردن زایمان طبیعی می‌گذرد انتظار داشته باشید که نرخ سزارین کاهش پیدا کند. به هر حال یک فرهنگی مدت زیادی در مردم شکل گرفته و تغییر این کلیشه زمان زیادی را می‌برد. بنابراین بهتر است تا برای افزایش نرخ زایمان بیشتر صبر کرد به‌خصوص اینکه چند سال فرصت مناسبی برای ارزیابی درمورد این طرح نبوده و اگر آماری وجود داشته باشد معنا‌دار نیست.»

این متخصص زنان و زایمان در تشریح دلایل برتری زایمان طبیعی نسبت به سزارین گفت: «به هر حال زایمان طبیعی فاقد عارضه است اما سزارین عوارض خاص خود را دارد. شما باید این مساله را در نظر بگیرید که با توجه به سیاست افزایش جمعیت در کشور، یک مادر نهایت می‌تواند دو شکم تا سه شکم را سزارین کند و تعداد بیشتر سزارین می‌تواند عوارضی همچون خارج کردن رحم از بدن مادر و در نهایت مرگ مادر را به همراه داشته باشد.»

زاده مدرس تاکید کرد که افزایش نرخ زایمان طبیعی در حال حاضر محصول اجبار بیمارستانی است که به نظر من دستاورد محسوب نمی‌شود.

 متاسفانه مشاهدات صورت‌گرفته نشان می‌دهد که حفظ سلامت مادر در اولویت متولیان حوزه سلامت نیست. به همین دلیل با تمسک به روش‌های مختلف تلاش می‌کنند تا بچه به صورت طبیعی به دنیا بیاید.
متاسفانه مشاهدات صورت‌گرفته نشان می‌دهد که حفظ سلامت مادر در اولویت متولیان حوزه سلامت نیست. به همین دلیل با تمسک به روش‌های مختلف تلاش می‌کنند تا بچه به صورت طبیعی به دنیا بیاید.

سخن آخر  

شاید هیچگاه فردی باور نمی‌کرد که در جامعه  ایران که تا بیست سال پیش سزارین یک نوع تابو به شمار می‌رفت ارزش‌ها اینقدر دگرگون شده باشد که بسیاری از زنان تحصیلکرده و … زایمان طبیعی را یک نوع بی‌کلاسی با ریسک بالا بدانند. به نظر می‌رسد که مولفه‌های موثر شکل گرفته در این باور را نمی‌توان صرفاً با بهره‌گیری از تبلیغات تلویزیونی و صدور بخشنامه تغییر داد، اگر قرار است مادری درد جانکاه زایمان طبیعی را به جان بخرد باید بسترهای لازم فراهم شود و شرایط اتاق زایمان به گونه‌ای باشد که زنان ساعات خاطره‌انگیزی را در آن طی کرده و بتوانند به راحتی وضع حمل کنند وگرنه به صرف رایگان کردن زایمان طبیعی نمی‌توان انتظار داشت که نرخ زایمان طبیعی افزایش قابل‌توجهی را تجربه کند.

در هیاهوی صورت‌گرفته با هدف افزایش زایمان طبیعی، این موضوع نباید به فراموشی سپرده شود که حفظ سلامت مادران به عنوان یک اولویت باید در دستور ساختمان ایوانک قرار بگیرد. متاسفانه مشاهدات صورت‌گرفته نشان می‌دهد که حفظ سلامت مادر در اولویت متولیان حوزه سلامت نیست. به همین دلیل با تمسک به روش‌های مختلف تلاش می‌کنند تا بچه به صورت طبیعی به دنیا بیاید. در غیر این صورت مادر باردار را زمانی به اتاق عمل می‌فرستند که دیگر فایده‌ای ندارد. وجود چنین اتفاقاتی نشان می‌دهد که حلقه مراقبت از مادر و کودک در کشور ما ضعف جدی دارد.

در این سیستم مهم‌ترین اصل دستیابی به آمار کاهش سزارین است همین موجب شده که بسیاری از زنان از اتاق زایمان زنده بیرون نیایند. نکته تاسف‌بار این است که سیاست‌گذاران حوزه سلامت اصل، همه باید زایمان طبیعی کند مگر اینکه به حالت مرگ بیفتند، را رد می‌کنند. درحالی‌که حضور در بیمارستان‌های دولتی و هم صحبت شدن با زنانی که مجبور شدند بعد از یک روز تحمل درد فرزند خود را به‌دنیا بیاورند، این موضوع را تایید می‌کند.

موضوع مهم دیگر ایجاد مشکل مغزی برای نوزادان است. به منظور انجام زایمان طبیعی از دستگاه مکش استفاده می‌شود که همین دستگاه به مغز کودک فشار وارد کرده و موجب فلج شدن کودکی می‌شود که سالم به دنیا آمده است. قطعاً هزینه توانمندسازی این کودک بسیار بالا بوده و به مراتب از عمل سزارین گران‌تر تمام می‌شود.

حال لازم است تا این سوال یک بار دیگر از سکان‌دار وزارت بهداشت پرسیده شود که چه زمانی قرار است روند قتل زنان در اتاق‌های زایمان متوقف شود؟ بهتر نیست که تمام زنان مجبور به انجام آزمایش‌های اجباری در بیمارستان موردنظر برای زایمان شوند که مشخص شود که چه زنانی قادر به زایمان طبیعی هستند. پس از انجام این آزمایش مشخص می‌شود که چه زنانی باید از همان ابتدا تحت عمل سزارین قرار بگیرند. در این صورت این زنان که قادر به زایمان طبیعی نیستند، ناچار به تحمل درد در اتاق مخصوص نیستند و سلامتی آنها تهدید نمی‌شود. بهتر است تا دیر شده در این مورد تدابیری در نظر گرفته شود تا زنان به دلیل افتادگی رحم و مشکلات ثانویه، هزینه بیشتری را به سیستم سلامت کشور تحمیل نکند.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer