چرا شورایاری‌ها نتوانستند مشارکت مردم را جذب کنند - رسانه مجازی نیلسو

چرا شورایاری‌ها نتوانستند مشارکت مردم را جذب کنند

  • توسط شبنم عزیزی
103452 783 - چرا شورایاری‌ها نتوانستند مشارکت مردم را جذب کنند

تقریباً دو ماه دیگر انتخابات شورایاری‌ها برگزار می‌شود. شهروندان در شرایطی به استقبال انتخابات شورایاری می‌روند که این نهاد مشارکت محلی و ابزار نهادی پیگیری حق شهروندان در شهر، با اهداف شکل‌گیری خود فرسنگ‌ها فاصله دارد، این موضوع را می‌توان در کاهش استقبال شهروندان از دوره‌های قبل انتخابات شورایاری‌ها نتیجه گرفت.

بیشتر بخوانید:

بر اساس این گزارش، امروزه مشارکت محله‌ها و موضوع دموکراسی محله‌محور، یک خواست بین‌المللی است و تجربه جهانی نشان داده بدون مشارکت محلی راهی برای حل مشکلات شهری وجود ندارد، اما این موضوع نیازمند پیوند اولیه این نوع نهادها با مردم محله است.

انتقادات کلیدی و مهمی در زمینه عملکرد و انتخابات شورایاری‌ها همچون تغییر و اصلاح اساسنامه شورایاری‌ها وجود دارد که به‌عنوان مطالبه شهروندان نیازمند بازنگری است. شرط اصلی حضور حداکثری شهروندان در انتخابات شورایاری‌ها این است که آن‌ها سودمندی مشارکت خود را در محیط زیست شهری احساس کنند.

سؤال این است که شهروندان چقدر باور دارند که شورایاری‌ها در اداره امور شهر نقش واقعی دارند، در سلسله گزارش‌های پیش‌رو به این موضوعات خواهیم پرداخت؛ در این گزارش به مرور و بررسی شرایط نامزدی در انتخابات شورایاری و نقدهایی که تاکنون کارشناسان شهری به آن وارد دانسته‌اند، می‌پردازیم:

گفته می‌شود مشارکت در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری فراتر از حقوق شهروندی است که به شهروندان یعنی افراد دارای تابعیت شهروندی دولت داده شده و حق بر شهر حق هر فردی است که در شهر به‌سر می‌برد یعنی شهروند شهری و نه شهروند ملی! حال آنکه گذاشتن شرط تابعیت جمهوری اسلامی ایران که یکی از شروط کاندیداهاست علاوه بر اینکه از مهاجران خارجی شهروندزدایی می‌کند موجب مخدوش کردن مرزهای حکومت محلی و حکومت ملی می‌شود.

شرط اصلی حضور حداکثری شهروندان در انتخابات شورایاری‌ها این است که آن‌ها سودمندی مشارکت خود را در محیط زیست شهری احساس کنند.

از دیگر شروط داشتن مدرک کاردانی برای افرادی است که اولین‌بار داوطلب می‌شوند: این شرط نیز همانند شرط داشتن مدرک فوق لیسانس یا معادل حوزوی آن برای نمایندگان مجلس دارای اشکالاتی است. نخست، شهروندزدایی از کسانی که فاقد این مدرک هستند که عمدتاً کارگران و تهیدستان شهری شامل آن می‌شوند. دوم، اعتباربخشی به مدرک فارغ از ظرفیت سرمایه‌های اجتماعی، سوم، رواج پدیده مدرک‌فروشی که در سال‌های قبل شاهد آن بودیم از جمله مسأله رد بورسیه‌های غیرقانونی نمایندگان مجلس و گسترش قارچ‌گونه دفاتر فروش غیرقانونی مدرک به متقاضیان دربرابر پول‌های هنگفت!

شرط الزام به اصل ولایت فقیه و تعهد به آن که یکی از اصول قانون اساسی است و بالطبع افراد به قانون اساسی بایستی التزام داشته باشند.

داشتن سکونت یک‌ساله در محله برای این شرط هم این ابهامی وجود دارد؛ اینکه ملاک سکونت فرد چیست و چه تعریف برای آن وجود دارد، آیا ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی ساکن محسوب می‌شوند؟ آیا بی‌خانمان‌ها را می‌توان ساکن محسوب کرد؟ آیا اگر سکونت صرفاً بر اساس سند مالکیت یا اجاره‌نامه و رهن‌نامه رسمی ثابت می‌شود به معنی شهروندزدایی از ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی بی‌خانمان‌ها نخواهد بود.

از دیگر شروط قابل‌توجه مرجع تأیید صلاحیت است، تأیید صلاحیت داوطلبان بر اساس نظر انجمن افراد معتمد محله صورت می‌گیرد. نکته اینجاست که معتمدان محله چه کسانی هستند، معتمدان محله طبق تعریف افرادی هستند که از سوی پژوهشگران محلی معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری هر منطقه شناسایی می‌شوند. حال آنکه شاخص اعتماد موضوع قابل شناسایی نیست بلکه به‌طور طبیعی از سوی افراد محله موردنظر تعیین می‌شود که چه کسانی قابل اعتماد هستند. در واقع افراد معتمد باید از سوی جامعه محلی برگزیده شوند، اما به‌دلیل ضعف نهادهای اجتماع محلی، این افراد معمولاً منتخب پژوهشگران محلی در نهادهای سنتی و نیمه‌حکومتی هستند و حتماً باید از اعضای آن روحانیون و اعضای مقاومت بسیج هم باشند.

S6A0423 1024x700 - چرا شورایاری‌ها نتوانستند مشارکت مردم را جذب کنند
میدان امام خمینی یکی از مناطق قدیمی و مرکزی شهر

یکی از ویژگی‌های شورایاری‌ ویژگی محلی بودن آن است؛ به این معنی که نماینده مجلس فقط نماینده محله خود نیست و نماینده شورای شهر هم تنها نماینده محله خود نیست اما نماینده شورایاری نماینده محله خود است. موضوع اینجاست که مسأله یک محله با مسأله محله دیگر متفاوت است و نماینده شورایاری محله دیگر نمی‌تواند برای محله دیگری اقدامی انجام دهد؛ برای مثال، در بحث رأی‌گیری و تبلیغات انتخاباتی، نماینده مجلس می‌تواند به واسطه گستره ملی بودن در سایر شهرها تبلیغات انجام دهد و افرادی هم به او رأی‌ دهند اما در انتخابات شورایاری این موضوع یک ایراد هست و هیچ سازوکاری وجود ندارد که افراد تنها در محله خود رأی دهند، چنان‌که تجربه نشان داده در جریان انتخابات افراد از محلی به محل دیگر با هدف جمع‌آوری رأی و جذب افراد فعالیت می‌کنند.

دیگری نبود یک جایگاه نهادی در شورایاری‌هاست به‌طور نمونه انتخابات شورایاری در تقویم ملی جایگاه رسمی ندارد، درحالی‌که طبق قانون سال 1361 مبتنی بر قانون اساسی، چنین اقدامی پیش‌بینی شده بود. علاوه بر این فقدان جایگاه اجرایی در شورایاری‌هاست که برای بسیاری از شهروندان مورد پرسش است و شاید یکی از عوامل مهم برای میزان مشارکت مردمی در انتخابات شورایاری‌ها و اعتمادسازی است.

در مجموع، علی‌رغم تمام نقدها به شروط تعیین‌شده، باید گفت درصورت تغییرات و اصلاحات در قانون و نحوه عملکرد اعضای شورایاری، یکی از مؤثرترین نهادهای رسمی برای تقویت اجتماعات محلی و افزایش مشارکت مدنی است که شهروندان می‌توانند به موازات مشارکت در انجام مسوولیت‌های شهری، نحوه عملکرد این نهاد را پیگیری کرده و حق خود بر شهر را از این نهاد مطالبه‌ کنند.

در این راستا، مسئولیت مدیریت شهری (شهرداری و شورای شهر) در ایجاد زمینه‌های مشارکت واقعی شهروندان در مدیریت شهر و دعوت از کنشگران اجتماعی و میدان دادن به آنان یک ضرروت است که نیازمند ساختارشکنی مدیریت شهری است.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer