چرا گوشت قرمز گران است؟! - رسانه مجازی نیلسو

چرا گوشت قرمز گران است؟!

کنون قیمت منطقی هر کیلوگرم گوشت گرم گوساله نزدیک ۷۰ هزار تومان و گوسفندی حدود ۸۰هزار تومان باید به دست مصرف‌کنندگان برسد که با این نرخ نیز حاشیه سود بازار و تولیدکننده تأمین شده است.

  • توسط شاهین فلسفی
گوشت سردخانه 1030x608 - چرا گوشت قرمز گران است؟!

ایران سالانه 850 هزار تن گوشت تولید می‌کند و تنها حدود 120 تا 150هزار تن به واردات نیاز دارد، اما قیمت بالا باعث شده تا همچنان طبقه متوسط و ضعیف جامعه دچار مشکلاتی در تهیه سبد غذایی خانوار شوند. قیمت گوشت که در یک سال گذشته سیر افزایشی خود را تا رسیدن به کیلویی 120هزار تومان و حتی بالاتر ادامه داده بود با 20هزار تومان کاهش در ماه های اخیر از اوج قیمت خود عقبگرد کرده اما این کاهش قیمت تفاوت چندانی به حال مردم نکرده چرا که هم‌اکنون با رشد 100 درصدی نسبت به سال 96 همچنان با قدرت خرید مردم فاصله زیادی دارد.

بیشتر بخوانید:

 در 6 ماه گذشته که قیمت گوشت قرمز پله‌های ترقی را روز‌به‌روز بالا رفت بحث‌های زیادی درباره دلیل این افزایش مطرح شد که قاچاق، عدم نظارت بر توزیع، فساد شرکت‌ها و اختصاص ارز 4200 تومانی به شرکت‌های خاص و خودی از جمله آن‌هاست. همه این‌ها درست است اما دلایل جدی‌تری نیز وجود دارد که در گزارش زیر به همه آن‌ها پرداخته‌ایم.

موانع سر راه تولید گوشت قرمز در کشور

همه کارشناسان متفق‌القول‌اند که برای کاهش قیمت گوشت باید تولید داخل تقویت شود اما موانعی سر راه تولید وجود دارد. نخست اینکه به دلیل فقیر بودن مراتع کشور و نبودن الگوی کشت مناسب، تولید علوفه و خوراک موردنیاز دامداران در داخل تأمین نمی‌شود و کشور حدود 70 درصد وابسته به واردات است. به همین دلیل باید تلاش کرد که خوراک دام و طیور در داخل تولید شود.

بسیاری معتقدند با توجه به محدودیت آب و خاک در کشور امکان توسعه افقی و افزایش سطح زیر کشت وجود ندارد اما کارشناسان راهکار مناسبی را پیشنهاد می‌کنند؛ راهکار اجرای الگوی کشت. کشور ما در تولید خربزه و هندوانه مقام دوم دنیا را دارد، اما 70 درصد ذرت و بخش زیادی از جو موردنیاز را وارد می‌کند، درحالی‌که همین دو محصول که از تیره گرامینه هستند در شرایط آب و هوایی مشابه گندم امکان رشد دارند. دولت باید طرح اجرای الگوی کشت را که 10 سال است خاک می‌خورد، به قانون تبدیل کند و وزارت جهاد کشاورزی آن را اجرایی سازد که با این کار حتی می‌توان تولید محصولات صیفی مانند گوجه‌فرنگی و سبزی را که آب‌بری بالایی هم دارند و میزان فسادپذیری آن‌ها هم بالاتر است کاهش دهند و به جای آن جو، ذرت یا کنجاله بکارند.

در گام‌ بعدی می‌توان از ظرفیت‌های داخل به حداکثر میزان استفاده کرد. در بخش عشایری کشور ظرفیت‌های فراوانی وجود دارد که در صورت حمایت دولت می‌تواند تولید گوشت کشور را افزایش دهد.

ظرفیت‌های خودکفایی وجود دارد

سردار سیف‌زاده، رئیس بسیج عشایر اخیراً اعلام کرد ظرفیت رساندن کشور به خودکفایی در گوشت در بخش عشایری وجود دارد.

وی اضافه کرد: در صورتی که دولت حمایت‌های لازم را انجام دهد، می‌توان با حمایت از بخش عشایری و توانمندسازی آن‌ها و همچنین استفاده از دام‌های پربازده، تولید گوشت را افزایش داد و 120 هزار تن فاصله‌ای را که برای رسیدن به خودکفایی لازم است تأمین کرد.

استفاده از نژادهای اصیل

علی کریمی، کارشناس امور دام نیز معتقد است که استفاده از نژادهای اصیل و پربازده می‌تواند عملکرد و بهره‌وری دام‌ها را تا 25 درصد افزایش دهد، البته در این میان دامداران باید تلاش کنند با مدیریت تولید و کاهش پِرت انرژی هزینه‌های تمام‌شده را نیز کاهش دهند.

قیمت گوساله و گوسفند باید کاهش یابد

چند روز پیش، رئیس‌جمهوری در جلسه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز تأکید کرد که در مقطعی و بیشتر براساس شایعات مربوط به خروج دام زنده از کشور، قیمت گوشت افزایش یافته بود اما با وجود اقدامات مناسبی که در زمینه واردات دام انجام شد، قیمت گوشت قرمز هنوز هم متعادل نیست.

حسن روحانی با اشاره به اظهارات وزیر جهاد کشاورزی مبنی بر اینکه در حال حاضر حداقل ۳۰ درصد قیمت گوشت اضافه است، گفت: مشخص است که اینجا با مشکلی مواجه هستیم که باید آن را حل کنیم زیرا اگر اجحافی صورت گیرد، از دامدار گرفته تا مردم همه متضرر می‌شوند.

قیمت دام زنده کاهش یافته است اما …

حسین نعمتی، رئیس اتحادیه دامداران نیز گفت: با توجه به پایین آمدن قیمت دام زنده سبک و سنگین، قیمت گوشت قرمز نیز باید کاهش یابد؛ بنابراین مسئولان دستگاه‌های متولی و نظارتی باید این موضوع را پیگیری کنند.

وی ادامه داد: هر کیلوگرم دام زنده سنگین ۱۵هزار تومان ارزان‌تر از قبل فروخته می‌شود و این کاهش قیمت برای دام زنده سبک به حدود ۸۰۰۰ تومان می‌رسد. بنابراین هر کیلوگرم گوشت قرمز گوساله باید در کشور ۳۰هزار تومان ارزان‌تر از قبل فروخته شود و قیمت گوشت گوسفندی نیز باید حدود ۱۵هزار تومان کاهش یابد.

با توجه به پایین آمدن قیمت دام زنده سبک و سنگین، قیمت گوشت قرمز نیز باید کاهش یابد؛ بنابراین مسئولان دستگاه‌های متولی و نظارتی باید این موضوع را پیگیری کنند.
با توجه به پایین آمدن قیمت دام زنده سبک و سنگین، قیمت گوشت قرمز نیز باید کاهش یابد؛ بنابراین مسئولان دستگاه‌های متولی و نظارتی باید این موضوع را پیگیری کنند.

وی تأکید کرد: همه دستگاه‌های متولی از وزارت جهاد کشاورزی تا ناظرانی همچون سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، سازمان تعزیرات حکومتی و… باید به این نکته توجه داشته باشند که قیمت گوشت قرمز هم‌اکنون باید کاهش پیدا کند و همه دست به دست هم دهیم تا این اتفاق بیفتد.

رئیس هیأت مدیره اتحادیه مرکزی دامداران تصریح کرد: دغدغه رئیس‌جمهوری و وزیر جهاد کشاورزی درباره قیمت گوشت قرمز درست و بجا بوده و هرچه زودتر باید قیمت گوشت قرمز پایین بیاید چرا که پس از افزایش قیمت‌هایی که در سال‌ گذشته اتفاق افتاد، کاهش قیمت می‌تواند قدرت خرید مردم را افزایش دهد.

نعمتی درباره وضعیت تولید و عرضه گوشت قرمز اظهار کرد: هم‌اکنون هیچ مشکلی در زمینه تولید گوشت قرمز نداریم و برخلاف گذشته که دامداران بعضاً برای فروش دام‌هایشان بیکار می‌شدند و دامی نبود که آن را بفروشند، هم‌اکنون مازاد تولید دارند و مشکل آن‌ها بیشتر فروش و عرضه دام زنده و گوشت گوسفندی استحصال شده از آن است.

عوامل بازار مانع کاهش قیمت گوشت

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام کشور نیز اظهار داشت: با وجود کاهش قیمت دام زنده و افزایش عرضه، کماکان گوشت قرمز با قیمت‌های بالا به دست مصرف کنندگان می‌رسد زیرا عوامل بازار اجازه کاهش قیمت گوشت را نمی‌دهند. عوامل بازار از زمان خروج دام از دامداری‌ها یعنی چوب‌دار، دلال، کشتارگاه، عمده‌فروشی تا خرده‌فروشی و قصابی‌ها را شامل می‌شود.

وی افزود: ورودی‌ها و عوامل بازار در کل کشور به نحوی است که اجازه کاهش قیمت گوشت قرمز را نمی‌دهند که این موضوع نیازمند پیگیری دولت و دستگاه‌های نظارتی است.

پوریان اضافه کرد: اکنون قیمت منطقی هر کیلوگرم گوشت گرم گوساله نزدیک ۷۰ هزار تومان و گوسفندی حدود ۸۰ هزار تومان است که باید با این قیمت به دست مصرف‌کنندگان برسند که با این نرخ نیز حاشیه سود بازار و تولیدکننده تأمین شده است.

وی اضافه کرد: هم‌اکنون برای ثبات بازار گوشت قرمز همچنان در کنار عرضه تولید داخل دام زنده، واردات گوشت گرم و منجمد در حال انجام است تا مصرف‌کنندگان این محصول را با قیمت مناسب تأمین کنند.

رئیس تأمین شورای دام کشور گفت: هم‌اکنون دامداران دام سنگین با معضل انباشت دام سنگین در دامپروری‌ها مواجه شده‌اند به طوری که دام‌ها وزن گرفته و خریدار ندارند.

به گفته وی، اکنون وزن برخی دام‌های سنگین در دامپروری‌ها به بیش از ۸۰۰ کیلوگرم رسیده است که ادامه افزایش وزن دام‌هایشان آن‌ها را با مشکل مواجه می‌سازد.

وی اظهار داشت: به دلیل انباشتگی میانگین قیمت هر کیلوگرم دام زنده بین ۲۷ تا ۳۲ هزار تومان است.

پوریان با بیان اینکه اکنون میانگین قیمت دام زنده سبک نزدیک ۳۷ هزار تومان است، تصریح کرد: برای هفته‌های آتی نیز به طور حتم تولیدکنندگان دام سبک نیز با انباشت دام مواجه خواهند شد که همین امر کاهش قیمت مجدد در دام زنده را ایجاد خواهد کرد.

وی معتقد است دولت برای کاهش ضرر تولیدکنندگان دام سنگین و سبک نیاز است که در این خصوص چاره‌ای بیندیشد تا تولیدکنندگان دچار مشکل برای تولید آتی خود نشوند.

هم‌اکنون برای ثبات بازار گوشت قرمز همچنان در کنار عرضه تولید داخل دام زنده، واردات گوشت گرم و منجمد در حال انجام است تا مصرف‌کنندگان این محصول را با قیمت مناسب تأمین کنند.
هم‌اکنون برای ثبات بازار گوشت قرمز همچنان در کنار عرضه تولید داخل دام زنده، واردات گوشت گرم و منجمد در حال انجام است تا مصرف‌کنندگان این محصول را با قیمت مناسب تأمین کنند.

طبق آخرین آمار وزارت جهاد کشاورزی، نیاز سالانه کشور ۹۶۰ هزار تن گوشت قرمز است که بخش عمده آن از محل تولید داخل و بین ۱۰ تا ۱۵ درصد آن از محل واردات تأمین می‌شود. از طرفی، گزارش میدانی نشان می‌دهد در حال حاضر قیمت هر کیلوگرم گوشت قرمز گوساله در بازار بین ۸۸ تا بیش از ۱۰۰ هزار تومان و گوشت قرمز گوسفندی بین ۹۲ تا ۱۱۰ هزار تومان است. در ماه‌های پایانی سال ۹۷ نیز قیمت هر کیلوگرم گوشت قرمز گوسفندی در سطح بازار با قیمت 120 تومان به دست مصرف‌کنندگان می‌رسید که دولت برای ساماندهی این موضوع اقدام به عرضه انواع گوشت وارداتی تنظیم بازاری توسط شرکت پشتیبانی امور دام کشور در فروشگاه‌های زنجیره‌ای و میادین با قیمت‌هایی بین ۳۳ تا ۴۵ هزار تومان کرد.

اخیراً دولت واردات گوشت قرمز با ارز رسمی ۴,۲۰۰ تومان را حذف کرد و اکنون گوشت قرمز با ارز نیمایی وارد کشور می‌شود.

 تولیدی که کاهش یافت

کشور سالانه 900 هزارتن گوشت تولید می‌کرد و حدود 120 هزار تن هم نیاز به واردات داشتیم، اما امسال کاهش تولید گوشت در کشور باعث شده نیاز ما به واردات بیشتر باشد که این رقم تا 200 هزار تن هم اعلام شده است.

 کاهش مقدار تولید گوشت نسبت به فصل مشابه سال قبل برای گوسفند و بره ۲۲ درصد، برای بز و بزغاله ۱۴ درصد، برای گاو و گوساله ۱۸ درصد، برای گاومیش و بچه گاومیش ۲۳ درصد، و برای شتر و بچه شتر ۴۴ درصد بوده است. اما دلیل اصلی این کاهش تولید چه بوده است؟

وابستگی در تأمین خوراک دام و زیرمیزی‌ وارداتچی‌ها

کشور در تأمین خوراک دام و طیور تقریباً به خارج وابسته است، 70 درصد نیاز خوراک دامی کشور وارد می‌شود. از سوی دیگر حدود 70 درصد قیمت تمام‌شده محصولات پروتئینی هم وابسته به قیمت خوراک است، هر نوسانی در این نهاده‌ها می‌تواند قیمت تمام‌شده تولید را به‌شدت دستخوش نوسان کند که این مسأله در سال گذشته و امسال اتفاق افتاد.

 از سوی دیگر ایران اساساً منطقه خشک است و تولید علوفه و خوراک دام در آن زیاد نیست. میانگین بارش کشور با 230 میلی‌متر یک سوم میانگین جهانی است و در سال‌های گذشته خشکسالی‌های پی‌در‌پی و فشار بیش از اندازه دام‌ها، مراتع را فقیرتر کرده است. بنابراین تأمین خوراک دام بیشتر متکی بر واردات است. علیرغم آنکه نهاده‌های دامی ارز دولتی می‌گیرند، اما فاصله نرخ ارز از 4200 تومان تا 13 هزار تومان در سال جاری هم مزید بر علت شد و در کنار مشکلاتی که به دلیل تحریم‌ها بعداً در مبادلات بانکی پیش آمد، در نهایت باعث شد نهاده‌ها با قیمت بیشتری دست دامداران برسد. از سوی دیگر خوراکی که دولت به عنوان سهمیه به دامدار می‌دهد به تعبیر خود دامداران قطره‌چکانی است و بخش اعظمی از نیاز دامداران از بازار آزاد و با قیمت‌های بسیار بالاتری تهیه می‌شود.

هچنین کیوان جعفرپور، مدیر بازرگانی اتحادیه دامداران گفت: دولت در اردیبهشت نرخ خوراک را تغییر داد و از آن موقع تاکنون قیمت خوراک میانگین 500 تومان در هر کیلو افزایش یافته است.

وی گفت: واردکنندگان باید خوراک وارداتی را به نرخ مصوب دولت به دامداران بدهند اما این کار را نمی‌کنند آن‌ها در ظاهر نرخ مصوب را فاکتور می‌کنند اما وارداتچی‌ها پشت پرده برای هر پارت خوراک دام بعضاً 200 هزار تومان به اصطلاح زیرمیزی می‌گیرند. همه این‌ها باعث می‌شود قیمت تمام‌شده تولید برای دامدار بالا برود و آن‌ها هم تا جایی که راه دارد روی گوشت می‌کشند؛ به طوری که قیمت دام زنده از کیلویی 20 هزار تومان به 45 هزار تومان رسیده است و اگر این افزایش قیمت هم جواب نداد، تولیدشان را کم می‌کنند تا مجبور نشوند برای آن‌ها مرتب علوفه تهیه کنند.

افزایش قیمت نهاده‌های تولید دام سبک

عزیزاللهی، مدیرعامل سابق اتحادیه سراسری دامداران نیز اظهار داشت: با افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت نهاده‌ها، پرورش دام سبک توجیه اقتصادی مناسب ندارد به همین دلیل دامدار، دام خود را با وزن کم به بازار عرضه می‌کند.

رئیس اتحادیه دامداران ایران افزود: برای جبران کمبود فعلی در گوشت قرمز یا باید قیمت نهاده‌ها را کنترل کرد یا میزان تقاضا برای آن کاهش یابد.

چقدر دام از کشور قاچاق می‌شود؟

در کنار کاهش تولید، قاچاق هم به شکاف بیشتر عرضه و تقاضا در کشور دامن زد. دلیل اصلی آن تفاوت نرخ ارز بود که فروش دام را در کشورهای همسایه عربی بیشتر به‌صرفه کرده بود. زمانی که گوشت در داخل کیلویی 75 هزار تومان بود در کشورهای همسایه مانند عراق همین گوشت دو برابر قیمت به فروش می‌رفت. دولت برای جلوگیری از این قاچاق دام مصوب کرد هر گونه انتقال دام به دستور و تأیید سازمان دامپزشکی کشور انجام شود. اما این دستورالعمل هم ضمانت اجرایی مناسبی نداشت و کارساز نشد و تأثیر جدی نداشت. چرا که قاچاقچیان روش‌های دور زدن آن را هم یاد گرفتند و پلاک‌هایی که به گوش گوسفندان خورده بود عوض می‌کردند.

 اگرچه ایوب سلیمانی، جانشین فرمانده نیروی انتظامی گفته است: مصرف یک سال کشور حدود یک میلیون تن گوشت قرمز است که تمام قاچاق دامی که امسال انجام‌شده به ۱۰ هزار تن نمی‌رسد و حتی این میزان به یک درصد نیاز کشور نمی‌رسد.

 اما رئیس اتحادیه دامداران ایران اعلام کرد: سالانه بیش از ۱ میلیون رأس دام زنده از کشور قاچاق می‌شود که کاهش عرضه را تشدید کرده است.

قاچاق دام؛ متهم ردیف اول گرانی

با توجه به این آمار، بسیاری از کارشناسان و مسئولان قاچاق دام زنده به کشورهای عربی را مهم‌ترین عامل کاهش تولید گوشت و به دنبال آن افزایش قیمت می‌دانند.

فعلاً تنها واردات دام کشتاری در دستورکار است و صحبتی از واردات دام مولد نیست.
فعلاً تنها واردات دام کشتاری در دستورکار است و صحبتی از واردات دام مولد نیست.

علی‌اصغر ملکی، رییس اتحادیه گوشت گوسفندی با بیان اینکه قاچاق دام تأثیر زیادی در بازار داشته و این اتفاق تنها مربوط به این روزها نیست بلکه مدت زیادی است که اتفاق می‌افتد، گفت: اما در این بازه زمانی به دلیل کمبود، بر قیمت‌ها تأثیر بیشتر داشته است.

وی اما قاچاق دام را تنها دلیل کاهش تولید گوشت در کشور ندانسته و کمبود دام مولد را دلیل مهم دیگری می‌داند که به گرانی‌ها دامن زده است.

به گفته ملکی، در سال‌های گذشته دام‌های مولد ذبح شده‌اند که یکی از مواردی است که بر بازار گوشت تأثیر داشته زیرا دام مولد از بین رفته و جایگزین نیز نشده و به داشته‌هایمان صدمه زده است.

رئیس اتحادیه گوشت گوسفندی، واردات دام زنده را یکی از راه‌های مقابله با کمبود و گرانی در بازار گوشت دانسته و اظهار داشت: فعلاً تنها واردات دام کشتاری در دستورکار است و صحبتی از واردات دام مولد نیست.

با این حال معاون امور دام وزیر جهاد کشاورزی می‌گوید که اگرچه آمار رسمی در این زمینه وجود ندارد اما اینکه حدود یک میلیون ر‌أس دام به صورت قاچاق از کشور خارج شود، معادل 18هزار تن گوشت قرمز می‌شود که این مقدار نمی‌تواند عامل کمبود وگرانی باشد.

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer