چوپا، موشک آلمانی - رسانه مجازی نیلسو

چوپا، موشک آلمانی

مروری بر مدل های عرضه شده از برند MZ در کشورمان به نام چوپا

  • توسط علیرضا داوودی
چوپا

همیشه معروف و اسطوره شدن، نشان از برتر بودن نسبت به بقیه رقبا ندارد. برعکس این قضیه نیز صادق است و ممکن است شخص یا وسیله ای با وجود داشتن ویژگی های بسیار خوب، اما به خاطر شرایطی خاص که برایش پیش می آید، نتواند آن طور که باید و شاید، اسطوره و ماندگار شود.

اما فاکتور مشخص و مشترک در همه اسطوره، داشتن یک ویژگی بالاتر از رقباست که بتواند یاد و خاطره فرد یا وسیله مورد نظر را در عبور از سالیان، حفظ کند. در سال های نه چندان دور که هنوز تردد موتورسیکلت های دو زمانه ممنوع نشده بود و از طرفی، انواع و اقسام نمونه های جدید تر وارد بازار نشده بودند، موتور سیکلت هایی از برند های معروف و بعضا ناشناخته برای خود طرفدارانی دست و پا کرده بودند. اما در این بحبوحه که هنوز تا آزاد شدن واردات و تردد موتور های جدید با حجم 250 سی سی خیلی فاصله بود، نمونه های قدیمی 250 سی سی حکمران جاده ها و خیابان‌های شهر بودند. موتور سیکلت هایی از برندهای معروف مثل هوندا، سوزوکی، یاماها و برند ناشناخته تری با اسم MZ با مدلی به نام چوپا!

ریشه یابی چوپا

اگر به دانشنامه ویکی پدیا مراجعه کنیم و به دنبال کلمه چوپا بگردیم، به نتیجه ای می رسیم که چوپا را شهری در ایالت زاکسن آلمان معرفی می کند که دو محصول مهم آن موتور سیکلت های MZ و محصولات DKW هستند. کلمه MZ مخفف عبارت Motorenwerke Zschopau GmbH است. شروع به فعالیت این کارخانه به تولید خودروهای بخار در سال 1917 در یک کارخانه تولیدی لباس ورشکسته در شهر Zschopau یا همان چوپا باز می گردد.

چوپا
دو مدل 1000 S و 1000 SF که آخرین مدل های ساخت این شرکت هستند

کارخانه ای که بعد ها نام DKW به خود گرفت و با خرید آئودی در سال 1928، یک گام دیگر به جلو برداشت. این کمپانی با تولید سالیانه 60 هزار موتور سیکلت DKW توانست عنوان بزرگ ترین سازنده موتور سیکلت را در دنیا به دست آورد. این کمپانی بعد از طی کردن فراز و فرود های بسیار و بعد از دو قطبی شدن جهان در پایان جنگ دوم جهانی، قسمتی از کمپانی IFA شد. محصولات سری ES، ETS، TS و ETZ این شرکت در دهه های 50 میلادی و به بعد، از برترین موتور سیکلت های دو زمانه دنیا به حساب می آیند. آخرین فعالیت این کمپانی و پس از کش و قوس های بسیار مربوط به سال 2008 است که با مدل 1000 خود، اولین پیشرانه 4 زمانه ساخت خود را عرضه کرد.

چوپا در ایران

اول از همه باید بدانیم که MZ به خاطر شرایط کاری و نوع طراحیش، بیشتر در مناطق کویری و شرقی کشورمان موجود بوده و هست. درست در محل هایی که منتهی به دشت های پهناور مثل خراسان شمالی و یا کویر های بزرگ مثل استان های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، سمنان و کویر مرکزی می شد.

محصولات MZ برای این گونه مسیرها بسیار خوب و توانا بودند و به لطف داشتن وزن بالا در کنار تعادل خوب و هم چنین فاصله زین کوتاه تا زمین، سواری آن را برای بسیاری از علاقه مندان راحت می کردند. بعد ها تنها موتوری که توانست جای مدل های مختلف چوپا را در کشورمان و در این مناطق پر کند، موتور روسی ایژ بود که هر چند در کشورمان مدتی به نام ایژ روستا مونتاژ و تولید شد، اما به خاطر داشتن موتور 350 سی سی و هم چنین دو زمانه بودن، از چرخه تولید کنار رفت.

سیمسن 50
نسل اول سیمسن 50 که به مینی چوپا شهرت دارد

ضعیف ترین MZ موجود در کشور، نمونه های سیمسون 50 سی سی بودند. هر چند که این موتور سیکلت یک نمونه 50 سی سی ضعیف بود و باید با موتور های مینی آن زمان مثل یاماها، هوندا و سوزوکی رقابت می کرد اما از نظر ابعاد و اندازه از آن ها درشت تر بود. هر چند که اصلا مثل آن ها بازار و طرفدارانی نداشت و مهم ترین علتش نیز در اندازه بزرگ تر و موتور ضعیف تر آن بود. این موتور سیکلت دارای یک مخزن سوخت کاملا تخت با زین آن بود که از این نظر چهره آن را کمی ساده و قدیمی نشان می داد و در مدل های بعدی، برای داشتن مخرن سوخت بزرگ تر، این باک کمی بلند تر شد که البته از این مدل تعداد کمتری وارد کشورمان شده است.

چوپا
نسل دوم سیمسون که دارای باکی بزگ تر و بالاتر از زین است

 مدل بعدی، دارای پیشرانه های 125 و بیشتر 150 سی سی بودند که که از نظر ابعاد با مدل های 250 سی سی کاملا یکسان و تفاوت بین آن ها تنها در پیشرانه آن ها بود. این مدل ها که از سری TS بودند، به همراه انواعی که مجهز به پیشرانه 250 سی سی شده بودند، بیشترین تعداد و تنوع را در بین دیگر مدل های MZ موجود در کشورمان، دارا هستند. در واقع می توان گفت هر چند که MZ در کشورمان عمر کوتاهی داشت، اما به واسطه حضور مدل های 250 سی سی این موتور سیکلت ساز بود که محصولات MZ در کشورمان شناخته شدند.

چوپا
مدل TS250 که معروف ترین محصول ساخت MZ در کشورمان است

بعد ها در خلال جنگ های ایران و عراق و هم چنین جنگ کویت و عراق، محصولاتی از MZ وارد کشورمان شدند که در واقع سری ETZ از محصولات این موتور سیکلت ساز بودند. این مدل ها دارای باک سوختی پله ای بودند و مثل سری TS باک آن ها تخم مرغی شکل نبود و دارای یک پله در بین مسیر طراحی می شد. سری ETZ همان ویژگی های خاص یک چوپا را داشت و در واقع از مدل MZ TS Sport الگو برداری شده بود. به خاطر وارد شدن این موتور سیکلت ها از سمت عراق، بسیاری به آن ها چوپا عراقی نیز می گفتند.

چوپا
موتور سیکلت MZ ETZ 250 معروف به چوپا عراقی

اما آخرین نسل از MZ های وارد شده به کشور، دارای طراحی زیبا تر و به روز تری بودند که با داشتن موتور 251 سی سی به MZ 251 نیز معروف شدند. این سری از موتور سیکلت های MZ از باک های بلندی که از آن زمان به باک شتری معروف شدند، برخوردار بودند.

هم چنین به خاطر داشتن استاندارد های ایمنی بالاتر و با وجود پیشرانه توانمند 251 سی سی آن که با یک جعبه دنده 5 سرعته همراه شده بود، از ترمز دیسکی در جلو بهره مند گشت تا از این نظر بعد سال ها مثل رقبایش شود. شاید اغراق نباشد اگر بگوییم هنوز هم این موتور سیکلت توانایی رقابت با 250 سی سی های جدید بازار را در هر دو فاکتور زیبایی و تناسب طراحی و هم چنین توانایی موتوری و حرکتی دارد. بعد از این موتور سیکلت، در سال های آغازین دهه هشتاد شمسی زمزمه هایی از حضور دوباره برند MZ در کشورمان به گوش رسید، تبلیغاتی از آن در روزنامه های کشور چاپ شد تا شاهد حضور  دوباره مدل های 125 سی سی جدید آن به کشور باشیم که البته این چنین نشد و تنها مدل های بسیار کم تعدادی از MZ351 بعد ها توسط اشخاص وارد ایران شدند.

چوپا
آخرین مدل عرضه در کشورمان که به نام MZ 251 شناخته می شود

عناصر منحصر به فرد یک چوپا

هر چند که همان طور که گفتیم، نسل های مختلفی از این برند آلمانی وارد کشورمان شد اما چند نکته مهم در خصوص طراحی های خاص این موتور سیکلت وجود دارد. یکی این که شکل طراحی باک و مخزن بنزین، دارای یک ارتفاع ناگهانی زیاد است که در مدل های بعدی این سازنده، کم کم متعارف تر شد.

این نوع طراحی خاص باک بنزین، باعث شده بود تا در زمان هایی شایعه شود که این موتور سیکلت توسط یک خانم و برای سواری بانوان طراحی شده است و این در حالی است که این چنین نبود. پدال و اهرم هندل این موتور بر عکس دیگر موتورسیکلت‌ها که در سمت راست قرار دارد، در سمت چپ آن واقع است و برای هندل زدن، خصوصا اگر موتور سوار توان جسمی کمتری داشته باشد، باید از موتور پیاده شد تا بتوان با پای راست خود، هندلی که در سمت چپ قرار دارد را تحریک کرد. این عمل به خاطر تک سیلندر بودن و حجیم بودن پیشرانه، برای افرادی که سمت راست بدن آن ها، سمت غالب و قوی تر است، بدون پیاده شدن از موتور و با پای چپ هندل زدن، بسیار مشکل خواهد بود.

از دیگر ویژگی های این موتورسیکلت، تک سیلندر بودن آن است که باعث می شود تا مجموعه پیشرانه، به شکل یک بلوک مکعبی بزرگ باشد. با این وجود، اما چوپا نرمی خاصی دارد و صدای پیشرانه آن خبر از استهلاک کم آن می دهد. ضمن این که پره های بزرگ سیلندر نیز این پیشرانه را کاملا بزرگ و قلچماق جلوه می دهند.

این موتور سیکلت در همه نمونه هایی که وارد کشورمان شد، به خاطر تک سیلندر بودن و با وجود داشتن حجم 250 سی سی، تک اگزوز بود و از این نظر هر چند نمای آن را کمی ظریف تر از رقبا نشان می داد، اما دردسر کمتری برای ترک نشین به وجود می آورد.

صدای یک چوپا نیز کاملا خاص است. می توان گفت صدای نرم این موتور سیکلت نه تنها برای عاشقان موتور سیکلت زیبا و دوست داشتنی است، بلکه به میزان زیادی از صدای رقبایش کمتر است و از این نظر برای رهگذران نیز آزار کمتری دارد. برای مثال بد نیست بدانیم که صدای یک چوپا 250 سی سی از یک هوندا 125 سی سی کمتر است!

قبلی «
بعدی »

اکانت اینستاگرام

۱ دیدگاه

  1. سلام عالی بود…
    چوپاسوار و ام ضد سوار فقط مهدی براتپور از شهر بجنورد…وسلام و نامه تمام…لامصب خدای چوپاست واسه خودش….

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید دوست داشته باشید !

دسته‌ها

Footer